Gia cầm được mùa nhưng lại… mất giá !

Tại Hải Phòng, nhiều trại nuôi gà thương phẩm đã quá ngày xuất chuồng nhưng vẫn không bán được, đã vậy còn bị thương lái ép giá khiến người chăn nuôi điêu đứng.

Giá gà xuất ra tại cửa chuồng thời điểm hiện tại giảm chỉ còn 45.000 – 50.000 đồng/kg và chưa có dấu hiệu nhích lên. Giá gà ri lai chỉ còn từ 42.000 - 45.000 đồng/kg nhưng bán vẫn rất chậm.

Từ đầu năm 2019 dịch tả heo châu Phi gây ảnh hưởng nặng đến chăn nuôi lợn, nhiều hộ chăn nuôi lợn chuyển sang nuôi gia cầm với hy vọng  gà sẽ được giá khiến tổng đàn tăng nhanh so với cùng kỳ năm 2019. Tuy nhiên đến đúng thời điểm này, khi gà phải xuất chuồng thì ế ẩm và giá cũng đang giảm mạnh. Nếu tình trạng này tiếp tục kéo dài thì thua lỗ nặng là điều tất yếu. Tình cảnh với những trại gà cách xa trung tâm đô thị còn đáng buồn hơn nữa khi bị thương lái ép giá rất thấp, gà xuất bán lúc nào cũng thấp nhất so với mặt bằng thị trường trong thành phố.

Tình trạng này đã xảy ra trên khắp cả nước, tại một số địa phương miền Trung, miền Nam, giá gia cầm cũng đang trong tình cảnh khá thê thảm. không chỉ bị mất giá mà việc tiêu thụ các sản phẩm này cũng rất chậm. 

Nhiều trại nuôi gà thương phẩm đã quá ngày xuất chuồng nhưng vẫn không bán được.

Do giá quá thấp, nhiều hộ chăn nuôi đàn gà, vịt khoảng trên dưới 1.000 con, đang chọn giải pháp chấp nhận bỏ công ra mổ dần để bán trên các nhóm mạng xã hội (facebook, zalo…) với giá trung bình từ 120.000 đồng/con (vịt mổ sẵn), gà thịt sẵn giá trên 200.000 đồng đến 270.000 đồng/con tùy loại. Thực tế phương án này ban đầu cũng tương đối hiệu quả. Tuy nhiên, cũng không thể coi là giải pháp hữu hiệu với số lượng đàn gà lên tới hàng nghìn con đã đến thời điểm nhanh chóng phải xuất chuồng. Đồng thời vì là mạng xã hội nên việc gặp những khách hàng ảo, đặt hàng xong lại không lấy nữa cũng là chuyện dễ dàng xảy ra, rủi ro cũng không ít.

Thực tế, hiện tại nguyên nhân khiến giá gia cầm sụt giảm cũng đã được chính bà con nông dân đưa ra, phần lớn các ý kiến được tổng kết cơ bản là do ảnh hưởng của dịch Covid-19, thị trường xuất khẩu bị ách tắc, các bếp ăn tập thể lớn ở trường học, khu công nghiệp, nhà hàng, khách sạn phải tạm nghỉ, hoặc đóng cửả để để phòng dịch khiến lượng tiêu thụ gà giảm sâu. Cộng thêm lượng tổng đàn gia cầm cũng cao hơn so với năm  2019 nên xảy ra tình trạng cung vượt cầu, giá bán giảm là điều tất yếu. Đồng thời cũng đang là thời điểm các hộ chăn nuôi gia cầm ồ ạt xuất chuồng, nên thương lái lại thừa cơ ép giá. Bán giá thấp thì quá lỗ, nếu tiếp tục nuôi đợi dịch bệnh Covid -19 qua đi hi vọng giá sẽ tăng trở lại, thì chi phí chăm sóc, đề phòng dịch bệnh cũng rất tốn kém.

Được biết, Thủ tướng Chính Phủ và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng liên tục có các thảo luận về thực trạng trên, và đã có ý kiến chỉ đạo, đánh giá đây chỉ là hiện tượng nhất thời, chủ yếu do ảnh hưởng bởi dịch bệnh, thời gian tới khi tình hình ổn định, các trường học, bếp ăn tập thể hoạt động trở lại thì giá gia cầm sẽ dần trở lại ổn định. Quan trọng nhất là chính người chăn nuôi phải chủ động theo dõi bám sát thị trường, tránh tăng đàn ồ ạt mang tính cơ hội ngắn hạn. Cứ thấy được giá mùa này là ồ ạt đầu tư cho mùa tới, đến khi xuất chuồng thì sẽ lại lặp lại điệp khúc cung vượt cầu, người dân đã tự phá vỡ quy hoạch định hướng của chính phủ, khiến thị trường mất ổn định. Nhà nước cũng không thể chủ động nếu người dân chỉ chăm chú vào lợi ích riêng nhất thời của mình.

Một điệp khúc nghịch lý nữa cũng cần phải được nhắc tới, vì nó đã diễn ra một cách quá bất công và quá lâu ở hầu hết các sản phẩm nông sản. Đó là thực tế người chăn nuôi xuất chuồng gia cầm, hoặc sản phẩm nông sản nói chung tại trang trại bị ép giá rất rẻ khi được mùa, nhưng tiểu thương ở chợ thì vẫn bán giá cao, thời điểm này giá gà tại các chợ truyền thống vẫn trung bình từ 80.000-85.000 đồng/kg, Giá vịt làm sẵn cũng khoảng xấp xỉ 80.000 /kg.

Vẫn biết quy luật thị trường là cạnh tranh, tranh thủ cơ hội, mua thấp bán cao và lợi ích doanh thu là quan trọng nhất. Tuy nhiên, nếu lạm dụng quy luật đó một cách thái quá thì cũng gần như hủy diệt phát triển bền vững – đó chính là một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến nông sản Việt Nam luôn bấp bênh với điệp khúc buồn  “được mùa mất giá, được giá mất mùa” từ vài chục năm nay. 

Thực tế, chỉ có Chính phủ là cơ quan điều hành cao nhất mới đủ quyền lực cũng như trí tuệ cùng những quyết sách nghiêm khắc để thay đổi, hoặc ít nhất giảm bớt tình trạng đó, tương đối công bằng quyền lợi hợp pháp của tất cả các bên trong cơ chế thị trường.   

Quốc Cường