Thủ tướng đã chỉ đạo, vì sao giá thịt lợn vẫn chưa giảm?

Theo thông tin từ Bộ NNPTNT, từ đầu năm 2020 đến nay đã có hơn 39 nghìn tấn thịt lợn được nhập về, tăng mạnh tới 312% so với năm 2019. Trong đó nhập khẩu từ Canada, Đức, Ba Lan, Brazil, Hoa Kỳ vẫn là chủ yếu, lượng thịt nhập khẩu từ Nga mới chỉ chiếm 2,62%.

Cùng với đó dịch tả lợn châu Phi đã cơ bản được kiểm soát tại Việt Nam. 41 tỉnh, thành phố đã dập dịch thành công, 99% số xã có dịch tả lợn châu Phi đã không còn xuất hiện dịch sau 30 ngày. Từ đầu quý I các địa phương đã có sản phẩm của lợn nuôi tái đàn, với tổng đàn lợn đến cuối quý I đạt gần 24 triệu con (tăng hơn 2 triệu con so với tháng 12/2019), tốc độ tăng đàn bình quân ba tháng đầu năm 2020 tăng 6,2%.

Căn cứ trên những số liệu đó. Từ trung tuần tháng 3/2020 Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các ngành chức năng phải nhanh chóng có các biện pháp làm giảm giá thịt lợn hơi xuống dưới 60 nghìn đồng/kg. Tuy nhiên, thực tế đã không diễn ra như vậy, trong những ngày cuối cùng của tháng 3 giá thịt lợn đến tay người tiêu dùng vẫn gần như không hề giảm,  mục tiêu lớn nhất của chính phủ  là đưa giá thịt lợn về trạng thái quân bình, ổn định đời sống tiêu dùng của nhân dân đến lúc này vẫn chưa đạt được.

 Cụ thể, giá lợn hơi tại miền bắc thời điểm này vẫn cao từ 80.000 - 85.000 đồng/kg. Các tỉnh miền Trung, miền Nam giá lợn hơi cũng dao động từ 75.000-80.000 đồng/kg, thịt lợn trắng tại các sạp chợ truyền thống tại miền Bắc (cụ thể là Hải Phòng) vẫn có giá từ 140 – 150 nghìn đồng/kg, nhiều gia đình tại nội đô các thành phố lớn chuyển sang mua thịt gà, cá, tôm, thậm chí cả thịt bò thay cho thực phẩm thịt lợn… vì tất cả đều có giá hợp lý hơn với thu nhập ngày càng khó khăn của người lao động, giữa thời điểm đang căng thẳng vì dịch bệnh. 

Mục tiêu đưa giá thịt lợn về trạng thái quân bình ổn định tiêu dùng vẫn chưa đạt được.

Tiểu thương tại một số chợ đầu mối Hải Phòng cũng xác nhận thông tin trên, theo đó giá thịt lợn hơi ở các lò giết mổ cũng như giá mua lợn trực tiếp tại các hộ chăn nuôi vẫn cao xấp xỉ 80 nghìn đồng/kg, tính thêm tiền vận chuyển, tiền dịch vụ giết mổ thì phải bán thịt lợn với giá thấp nhất từ 140 -180 nghìn đồng/kg tùy chủng loại mới có lãi. 

Đối với câu hỏi vì sao lượng thịt nhập khẩu tăng tới gần 300% so với cùng kỳ năm 2019, mà giá thịt lợn trong nước đến lúc này vẫn không giảm như mong muốn của Chính phủ, nhiều chuyên gia thị trường đã phân tích và đưa ra một số kết luận như sau, khả năng sử dụng nguồn cung nhập khẩu để  cân đối với nhu cầu thị trường trong nước với mặt hàng thịt lợn là có nhưng rất hạn chế, vì trong thời điểm này, tinh thần chuẩn bị cho một cuộc chiến lâu dài với Covid -19 của tất cả các quốc gia đều hướng tới tích lũy lương thực, thực phẩm, nên giá thịt lợn cũng không còn quá thấp, cộng các chi phí vận chuyển, bảo quản, kho bãi, thuế quan, kiểm dịch… khi thịt lợn nhập khẩu đến tay người tiêu dùng thì giá cũng không hề thấp như mong muốn. Cùng với đó là thói quen ẩm thực của người Việt là thịt tươi chứ không phải thịt đông lạnh, người tiêu dùng phổ thông vẫn thích ra chợ trực tiếp lựa chọn tại các sạp bán lẻ phần thịt mà mình yêu thích, cân lên, trả giá tại chỗ và về nhà tự chế biến món đó cho mâm cơm gia đình. Đó chính là 2  lý do lớn nhất khiến thịt lợn đông lạnh nhập khẩu chủ yếu phục vụ cho các nhà máy chế biến thực phẩm, không tác động nhanh và ngay vào thói quen tiêu dùng của người Việt.

Căn cứ trên cơ sở quan hệ cung cầu, nhiều chuyên gia thị trường đã thẳng thắn kết luận giá thịt lợn vẫn cao lúc này nằm ở khâu lưu thông phân phối, vì giá nhập khẩu, lượng nhập khẩu đã cơ bản được chính phủ điều tiết tốt, tiếp theo là mục tiêu không chế bệnh dịch, giá cả chi phí sản xuất, nỗ lực tái đàn trong chăn nuôi lợn cũng thành công. Cho nên giá thịt lợn cao bất hợp lý ở đây chỉ còn một lý do chính là từ các doanh nghiệp lớn trong sản xuất và phân phối tiêu thụ đã làm giá, để giá thịt lợn ở mức cao.

Trước thực tế nêu trên, Bộ NNPTNT tiếp tục  làm việc với các doanh nghiệp chăn nuôi lớn về tình hình tái đàn và giá thịt lợn. Trước mắt, từ 1/4 đồng loạt giảm giá lợn hơi xuống mức 70.000 đồng/kg theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tiến tới giá thấp hơn ở mức phù hợp khi sản lượng lợn đạt mức cao như trước khi xảy ra dịch vào những quý cuối năm 2020.

Thịt lợn thường chiếm tới 70% nhóm thực phẩm phổ thông trên mâm cơm các gia đình người Việt Nam. trong lúc dầu sôi lửa bỏng này giá thịt lợn kéo dài ở mức cao quá lâu, trong khi các nguyên nhân đã gần như được khắc phục là điều vô cùng bất hợp lý, thậm chí đi ngược lại lợi ích chung của toàn bộ quốc gia. Người dân đang rất mong mỏi chính phủ nhìn thấu suốt thực trạng và ra những quyết sách kịp thời, một phần ổn định đời sống nhân dân đồng thời cũng giữ nghiêm kỷ cương, phép nước. 

Quốc Cường