Trung Quốc xuất khẩu lượng lớn rau quả sang Việt Nam, tự trồng loại quả cạnh tranh

Tính bước đường dài cho trái cây Việt

Trước đó, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cũng từng chia sẻ, nếu 5 năm trước, Việt nam là nguồn cung thanh long chủ yếu cho thị trường Trung Quốc, thì gần đây, quốc gia này đã xác định đây là cây trồng chính, đang tập trung phát triển thành cây chủ lực. Vì vậy, khi hàng trong nước dồi dào, hàng nhập khẩu từ Việt Nam sẽ bị lép vế nếu chất lượng không vượt trội. Chưa kể, Mexico gần đây cũng đang áp dụng công nghệ thắp đèn để thanh long cho thu hoạch quanh năm, theo đó thanh long của quốc gia này cũng đã chiếm lĩnh thị trường Trung Quốc, cũng như ngay cả với thị trường Mỹ, EU, đe dọa thị phần của Việt Nam.

Việc Trung Quốc muốn làm chủ nguồn cung nông sản khiến các nhóm hàng nổi bật của Việt Nam như thanh long, sầu riêng - với khoảng 90% sản lượng đang được xuất khẩu sang thị trường này, có nguy cơ dư thừa. Không chỉ vậy, Trung Quốc cũng đầu tư vùng trồng cây ăn trái nhiệt đới tại Lào. 

Do đó, trái cây Việt Nam đang đứng trước thách thức xây dựng thương hiệu tại thị trường tiêu thụ trái cây nhiệt đới lớn nhất thế giới.

Cùng kỳ năm ngoái (2023), ông Nguyễn Như Cường, Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT), cho rằng với mặt hàng sầu riêng, Việt Nam không chỉ phải cạnh tranh với sầu riêng Trung Quốc mà còn phải cạnh tranh với sầu riêng của Thái Lan, Malaysia, Philippines…

Ông Cường cho biết, doanh nghiệp Trung Quốc ký hợp tác với Lào trồng cây ăn trái, Malaysia ký hợp tác với Nhật trồng sầu riêng trên diện tích 1.000 ha để xuất sang Trung Quốc... "Hiện, nhu cầu tiêu thụ sầu riêng ở Trung Quốc rất lớn, trong giai đoạn một vài năm tới, thị trường còn tốt nhưng nếu Việt Nam phát triển nóng, tự phát không theo định hướng thì chắc chắn trong 5 năm tới sẽ lặp lại vấn đề rớt giá như thanh long, cam sành, mít thái", Cục trưởng Cục Trồng trọt cảnh báo.

Còn với thanh long, Trung Quốc sản xuất 1,6 triệu tấn thanh long tươi mỗi năm, trong khi đó Việt Nam chỉ sản xuất khoảng 1,4 triệu tấn. Ngành hàng thanh long Việt Nam đang phải cạnh tranh với thanh long Trung Quốc. “Cơ bản thanh long của chúng ta chủ yếu xuất tươi nên đây là rủi ro lớn nếu thị trường Trung Quốc biến động", ông Cường nói.

Theo đó, Cục trưởng Cục Trồng trọt nhấn mạnh các nhà sản xuất, doanh nghiệp Việt cần quên ngay lập tức việc coi thị trường Trung Quốc là dễ tính, đồng thời đáp ứng tốt các yêu cầu kiểm dịch thực vật, chất lượng và giá cả, số lượng cũng cần ổn định thì mới có thể phát huy từ tiềm năng của thị trường Trung Quốc, từ đó đem lại giá trị về cho Việt Nam. Trong thời gian tới, các doanh nghiệp cần áp dụng biện pháp như đa dạng sản phẩm, ngoài xuất tươi cần phải chế biến; đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm; giảm giá thành để cạnh tranh.