Đẩy mạnh truyền thông thương hiệu nông sản Việt trên thị trường quốc tế

Hiện nay cả nước có trên 4,8 triệu ha diện tích trồng cây lâu năm; 3,9 triệu ha canh tác lúa. Năm 2021, giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông sản từ trồng trọt đạt trên 21 tỷ USD. Tính riêng 7 tháng năm 2022, trong tổng số gần 32,3 tỷ USD xuất khẩu nông lâm thủy sản, thì nhóm nông sản xuất khẩu chính đạt 13,3 tỷ USD, như cà phê đạt trên 2,6 tỷ USD; gạo trên 2 tỷ USD; hồ tiêu trên 661 triệu USD; rau quả đạt trên 1,9 tỷ USD; hạt điều đạt gần 1,8 tỷ USD…

Tuy nhiên, số lượng sản phẩm nông sản của Việt Nam đã xây dựng được thương hiệu và được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý cả trong nước và thị trường quốc tế còn hạn chế. Thậm chí nhiều sản phẩm xuất khẩu có giá trị lớn đang tiềm ẩn nguy cơ mất nhãn hiệu, thương hiệu do chưa được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu.

Báo Biên phòng đưa tin, theo Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), đến 1/8/2022, cả nước mới có 141 đơn đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý cho các mặt hàng nông lâm thủy sản, trong đó đã cấp chứng nhận bảo hộ chỉ dẫn địa lý cho 116 sản phẩm. Những tỉnh có nhiều chỉ dẫn địa lý được bảo hộ nhất bao gồm: Yên Bái (8 chỉ dẫn địa lý); Hà Giang (8 chỉ dẫn địa lý); Thanh Hóa 6 (chỉ dẫn địa lý); Bến Tre (5 chỉ dẫn địa lý).

Cả nước cũng đã có 1.682 chứng nhận tập thể đã được cấp. Các địa phương có nhiều nhãn hiệu tập thể được bảo hộ như: Quảng Nam có 91 nhãn hiệu tập thể; Hải Phòng với 75 nhãn hiệu tập thể; Bắc Giang có 67 nhãn hiệu tập thể; An Giang có 50 nhãn hiệu tập thể được bảo hộ.

Một số sản phẩm có chứng nhận chỉ dẫn địa lý hoặc nhãn hiệu tập thể đạt tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, đang xuất khẩu nhiều vào các thị trường cao cấp trên thế giới như: Nước mắm Phú Quốc, Chè hữu cơ shan tuyết Phìn Hồ, Chè Thái Nguyên, Hồ tiêu Gia Lai, Cà phê Buôn Mê Thuột, Vải thiều Lục Ngạn, Thanh long Bình Thuận...

Theo các chuyên gia, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý là một phần quan trọng trong chuỗi giá trị của kinh tế nông nghiệp. Việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu nông sản đối với một số thị trường trọng điểm là hết sức quan trọng, cần thiết đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong thời kỳ hội nhập sâu rộng như hiện nay.

Tuy nhiên, các địa phương vẫn thiếu khảo sát xác định nhu cầu của người sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Do đó, lựa chọn sản phẩm đăng ký chưa phù hợp, chưa gắn với thực tiễn và nhu cầu thị trường. Nhiều nơi chỉ đăng ký bảo hộ sản phẩm tươi, nguyên liệu thô, những sản phẩm này ít được chế biến, thời gian bảo quản ngắn nên chỉ dẫn địa lý không phát huy được tác dụng.

Theo báo Hà Nội mới, để xây dựng thương hiệu trên thị trường thế giới, Giám đốc Công ty CP Đầu tư phát triển chè Tam Đường Nguyễn Thị Loan (tỉnh Lai Châu) cho biết, doanh nghiệp đã chủ động đổi mới dây chuyền sản xuất, đầu tư máy móc, trang thiết bị hiện đại và cải tiến mẫu mã... Sản phẩm tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất từ khâu trồng, thu hái, bảo quản cho đến chế biến và đã đạt các bộ tiêu chuẩn Organic, Halal, GMP…

Còn Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nội Chu Phú Mỹ thông tin: Sở tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của nông dân về tầm quan trọng và lợi ích trong việc xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu...

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Thẩm định chỉ dẫn địa lý và nhãn hiệu quốc tế của Cục Sở hữu trí tuệ Lê Thị Thu, các cơ quan chức năng cần hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật cho việc bảo hộ, quản lý và phát triển thương hiệu dựa trên các quyền sở hữu trí tuệ đối với địa danh cho sản phẩm nông nghiệp đặc thù. Cùng với đó là thúc đẩy hình thành các chuỗi giá trị sản phẩm mang nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng.

Về phía các đơn vị sản xuất nông nghiệp, việc xây dựng thương hiệu dựa trên chất lượng đặc thù, giá trị khác biệt, uy tín, độ an toàn của sản phẩm sẽ hình thành các chuỗi giá trị sản phẩm mang nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý để đưa sản phẩm cuối cùng ra đến thị trường.

Phát triển thương hiệu, nhãn hiệu không chỉ để nông sản Việt Nam tiến tới minh bạch, kiểm soát chất lượng sản phẩm, mà còn tăng cường kết nối thị trường tiêu thụ sản phẩm, đa dạng hóa sản phẩm để tăng tính cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Tú Chi (t/h)