Cuộc đua lập sàn giao dịch tài sản mã hóa nóng dần trước giờ "G"

Loạt "ông lớn" tăng vốn thần tốc và thay tướng trước giờ G

Theo Nghị quyết số 23 về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1/2026, Chính phủ đã yêu cầu khẩn trương triển khai thí điểm và đưa vào hoạt động các sàn giao dịch tài sản mã hóa, vàng và bất động sản trước ngày 28/2/2026. Mục tiêu cốt lõi của bước đi này là thiết lập một thị trường an toàn, công khai và minh bạch, thay vì để hoạt động tự phát như thời gian qua.

Hiện tại, Bộ Tài chính xác nhận đã tiếp nhận hồ sơ xin cấp phép của 7 đơn vị để tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Tuy nhiên, theo các quy định hiện hành, số lượng sàn được phép thí điểm có thể bị giới hạn ở con số 5 đơn vị.

Ghi nhận thực tế cho thấy các doanh nghiệp đang dồn lực về tài chính và nhân sự để giành lợi thế gia nhập thị trường.

Đơn cử, Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản Mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX) - doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái tài chính của VPBank đang thực hiện những bước cuối cùng để tăng vốn lên 10.000 tỷ đồng.

CAEX được góp vốn bởi các thành viên trong hệ sinh thái VPBank, bao gồm Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS, HoSE: VPX) và Công ty cổ phần LynkiD. Bên cạnh các cổ đông trong nước, CAEX hợp tác chiến lược với các đối tác đầu ngành toàn cầu trong lĩnh vực hoạt động sàn giao dịch, thanh khoản và lưu ký. Các cổ đông CAEX đang hoàn tất những bước cuối cùng để tăng vốn công ty lên 10.000 tỷ đồng, đáp ứng điều kiện tham gia thí điểm.

Ông Nguyễn Hồng Trung, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc CAEX cho hay đơn vị đã chuẩn bị sẵn sàng về cơ sở hạ tầng công nghệ và phát triển đội ngũ chuyên gia cũng như hoàn thiện khung hợp tác quốc tế nhằm đảm bảo sẵn sàng cho việc sẵn sàng triển khai chính thức. "CAEX đề cao tính an toàn, bảo mật cũng như trải nghiệm mượt mà, đa dạng các lựa chọn cho nhà đầu tư", ông nói.

Không chỉ CAEX, vào ngày 11/2, Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Lộc Phát Việt Nam (LPEX) đã gây chú ý khi tăng vốn điều lệ đột biến từ 6,8 tỷ đồng lên 360 tỷ đồng (gấp hơn 50 lần). Toàn bộ nguồn vốn góp đều đến từ khu vực tư nhân, cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của doanh nghiệp này trước giờ G.

Tuy nhiên, trong cuộc đua bơm vốn, sớm nhất vẫn mới chỉ có CTCP Kinh doanh tiền mã hóa và tài sản mã hóa Vimexchange thành lập vào tháng 6/2025 đạt vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng. 

Bên cạnh việc bơm vốn, ghi nhận đến hiện tại ít nhất 2 đơn vị trong ngành đã bất ngờ thay đổi dàn lãnh đạo cấp cao, cho thấy sự chuẩn bị gấp rút về mặt chiến lược và nhân sự cốt cán.

Tại TCEX (liên quan Techcombank), bà Đoàn Mai Hạnh đã được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc kiêm Người đại diện pháp luật thay ông Nguyễn Xuân Minh.

Tại VIXEX (liên quan Chứng khoán VIX), bà Nguyễn Thanh Quế (sinh năm 1985) chính thức ngồi ghế Tổng Giám đốc từ ngày 12/2/2026.

Nhưng dù là "miếng bánh" hấp dẫn, rào cản pháp lý và tài chính cực cao khiến một số doanh nghiệp phải rút lui. Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, điều kiện vốn điều lệ tối thiểu có thể lên tới 10.000 tỷ đồng.

Mới đây, Chứng khoán Vietcap đã tuyên bố rút khỏi kế hoạch thành lập sàn tài sản mã hóa vì nhận định mức đầu tư này vượt quá khả năng phân bổ nguồn lực và rủi ro ở phân khúc này vẫn còn nhiều yếu tố chưa rõ ràng. Trong khi đó, lãnh đạo VNDirect cho biết vẫn đang nghiên cứu và sẽ không bỏ qua cơ hội khi thời điểm thích hợp đến.

Tuy nhiên, cũng có những định chế, công ty tham gia thị trường và đánh giá cao cơ hội với khả năng "cân" rủi ro; đồng thời hướng về cung ứng dịch vụ chứ không đầu tư rất rõ ràng, điển hình như MBbank.

Theo ông Lưu Trung Thái, Chủ tịch MB, tài sản số là lĩnh vực khó, không phải doanh nghiệp nào cũng có thể dễ dàng tham gia và thành công. Theo đó, MB sẽ không tham gia đầu tư vào tài sản số, thay vào đó, MB chỉ tham gia với tư cách là đơn vị cung cấp dịch vụ sàn giao dịch tài sản số, trên cơ sở hợp tác với đối tác quốc tế là Tập đoàn Dunamu (Hàn Quốc).

Chuyên gia lo 'có sàn nhưng không có giao dịch'

Trước “giờ G”, các chuyên gia cho rằng tương lai của thị trường tài sản mã hóa Việt Nam phụ thuộc vào quyết tâm thiết lập nền tảng minh bạch, kỷ luật, an toàn, nơi Nhà nước kiểm soát được rủi ro và doanh nghiệp, nhà đầu tư có thể yên tâm tham gia lâu dài.

Theo TS Nguyễn Nhật Minh, giảng viên ngành Kinh doanh trên ứng dụng blockchain, Đại học RMIT cho rằng rủi ro lớn nhất của thị trường tài sản mã hóa trong nước nằm ở thực tế nhiều năm vận hành trong trạng thái “vô chủ quản”, không có ai chịu trách nhiệm cuối cùng. Khi sự cố xảy ra như sàn sập, mất tài sản, lừa đảo rút thanh khoản, thao túng giá… nhà đầu tư gần như không có cơ chế bảo vệ và truy cứu hiệu quả. Cơ quan quản lý thì thiếu dữ liệu và công cụ giám sát để can thiệp kịp thời.

Chính vì vậy, Nghị quyết 05 của Chính phủ đã xóa vùng xám pháp lý bằng việc đưa ra phạm vi thí điểm rõ ràng, thiết lập mô hình các tổ chức trung gian được cấp phép; tạo kênh an toàn cho nhà đầu tư đưa tài sản mã hóa vào hệ thống lưu ký trong nước; gỡ nút thắt rủi ro lừa đảo với yêu cầu thông tin công bố phải chính xác, không gây hiểu nhầm và đặt nguyên tắc giao dịch/thanh toán bằng VND; yêu cầu tuân thủ các quy định liên quan phòng chống rửa tiền, an toàn thông tin/an ninh mạng và tạm thời áp chính sách thuế tương tự chứng khoán.

Theo chuyên gia, đây là những bước khai mở Việt Nam buộc phải có nếu muốn hình thành một thị trường tài sản mã hóa minh bạch. “Chúng ta nên ưu tiên làm cái nền an toàn trước khi mở rộng sản phẩm, tức là làm ‘két sắt và hàng rào’ trước rồi mới mở ‘chợ’”, ông Minh nhấn mạnh

Ở góc nhìn tương tự, PGS Phạm Nguyễn Anh Huy, đồng trưởng nhóm nghiên cứu Fintech-Crypto tại RMIT Việt Nam, lo ngại thách thức lớn của giai đoạn thí điểm trước mắt là rủi ro thanh khoản nếu thị trường không đủ hấp dẫn đối với nhà đầu tư và dòng vốn quốc tế.

Để tránh tình trạng “có sàn nhưng không có giao dịch”, vị chuyên gia lưu ý 3 yếu tố then chốt. 

Thứ nhất, bảo đảm khả năng kết nối thông suốt với dòng vốn xuyên biên giới và hệ thống thanh toán quốc tế. 

Thứ hai, cơ chế niêm yết cần minh bạch và linh hoạt, cho phép giao dịch các tài sản mã hóa có uy tín và thanh khoản toàn cầu, thay vì giới hạn cứng vào một nhóm tài sản hẹp.

Thứ ba, chính sách phí, thuế và yêu cầu tuân thủ cần đủ cạnh tranh so với các trung tâm crypto trong khu vực và thế giới. “Nếu không Việt Nam sẽ khó thu hút dòng giao dịch thực chất”, chuyên gia cảnh báo.

Ông Huy cũng cho rằng, các định chế tài chính Việt Nam khi tham gia vào thị trường tài sản mã hóa nên lựa chọn chiến lược triển khai theo từng giai đoạn thay vì ngay lập tức cung cấp các sản phẩm phức tạp như giao dịch ký quỹ hay phái sinh. Họ nên tập trung vào giao dịch giao ngay, dịch vụ lưu ký an toàn và cơ chế thanh toán minh bạch ở giai đoạn đầu.

“Khi hệ thống giám sát, quản trị rủi ro và khuôn khổ pháp lý đã vận hành ổn định, thị trường mới nên mở rộng sang các sản phẩm có mức độ đòn bẩy cao hơn. Cách tiếp cận này giúp giảm thiểu khả năng tích tụ rủi ro hệ thống và hạn chế tác động lan truyền sang khu vực tài chính truyền thống”, ông Huy nói.

Chuyên gia cũng khẳng định rằng Việt Nam không thiếu năng lực công nghệ nền tảng cho thị trường tài sản mã hóa.

“Chúng ta có đội ngũ kỹ sư blockchain, an ninh mạng và fintech khá mạnh, nhiều dự án crypto do người Việt sáng lập đã hoạt động toàn cầu. Vấn đề không nằm ở khả năng viết code hay xây dựng hệ thống giao dịch cơ bản, mà nằm ở kinh nghiệm vận hành hạ tầng tài chính quy mô lớn dưới sự giám sát pháp lý nghiêm ngặt”, ông nói.

Tuấn Kiệt