Đơn giản hóa mã số vùng trồng, đưa nông sản Việt vươn tầm quốc tế

Ngày 4/8, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đã tổ chức Hội nghị trực tuyến triển khai Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP của Chính phủ. Sự kiện có sự tham gia của hơn 1.000 điểm cầu trên cả nước, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc tháo gỡ "điểm nghẽn" hành chính, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm để nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản Việt.

Nghị quyết 36 xác lập nguyên tắc thực hiện toàn bộ thủ tục trên môi trường số thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và Hệ thống của Bộ NN&MT. Người dân và doanh nghiệp có thể đăng ký bằng tài khoản VNeID, thực hiện theo cơ chế "tự kê khai, tự chịu trách nhiệm".

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, Nghị quyết được Chính phủ ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2026, tập trung vào hai mục tiêu lớn là đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

Việc ban hành nghị quyết thể hiện sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ trong cải cách hành chính, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Nghị quyết cắt giảm 50% thành phần hồ sơ, chỉ còn đơn đề nghị cấp mã số vùng trồng hoặc mã số cơ sở đóng gói; bãi bỏ yêu cầu nộp bản thuyết minh theo quy định tại Nghị định số 38/2026/NĐ-CP. Người dân và doanh nghiệp không phải cung cấp lại các thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước.

Đối với trường hợp không đăng ký xuất khẩu, thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn từ 14 ngày làm việc xuống còn 3 ngày làm việc; trường hợp đăng ký xuất khẩu đến các thị trường có yêu cầu về mã số còn 10 ngày làm việc. Nghị quyết cũng bãi bỏ quy định về diện tích tối thiểu khi cấp mã số vùng trồng, làm rõ việc cấp mã số đối với cây trồng xen canh và tiếp tục duy trì hiệu lực các mã số đã được cấp trước đây.

Một điểm mới tại Nghị quyết là việc chuyển giao thẩm quyền cấp, quản lý và hậu kiểm mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói cho Chủ tịch UBND cấp xã. Việc phân cấp này giúp cơ quan quản lý bám sát thực địa, hỗ trợ kịp thời cho nông dân và hợp tác xã ngay tại địa phương.

Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp khẳng định: "Mục tiêu cuối cùng là tạo môi trường hành chính minh bạch, xây dựng thương hiệu chung cho nông sản Việt và khẳng định uy tín chất lượng trên thị trường quốc tế".

Cũng tại hội nghị, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Huỳnh Tấn Đạt cho biết, mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu gắn với quy định kiểm dịch thực vật và điều kiện nhập khẩu của từng quốc gia. Tuy nhiên, việc được cấp mã số trong nước không đồng nghĩa sản phẩm mặc nhiên đủ điều kiện xuất khẩu mà còn phụ thuộc vào cơ chế công nhận của từng thị trường.

Theo ông Đạt, hiện các nước nhập khẩu áp dụng hai cơ chế công nhận mã số vùng trồng. Đối với Trung Quốc, Hoa Kỳ, Malaysia, Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc đối với một số mặt hàng, cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu trực tiếp xem xét, phê duyệt hoặc công nhận mã số do Việt Nam đề xuất.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Australia, New Zealand, Chile, Thái Lan và một số thị trường khác cơ bản chấp nhận danh sách mã số do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam xác nhận và thực hiện hậu kiểm trong quá trình nhập khẩu.

Để Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, Bộ NN&MT sẽ thành lập các tổ công tác triển khai "Chiến dịch 30 ngày" tại các địa phương trọng điểm như Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai và Quảng Ngãi nhằm giải quyết dứt điểm các hồ sơ tồn đọng. Song song đó, Bộ đang phối hợp với Bộ Tư pháp khẩn trương sửa đổi Nghị định số 38 để hoàn thiện khung pháp lý toàn diện, dự kiến trình Chính phủ vào tháng 9/2026.

Việc triển khai hiệu quả Nghị quyết 36 không chỉ là một bước cải cách thủ tục đơn thuần, mà còn là nền tảng để hình thành các vùng nguyên liệu quy mô lớn, chuyên nghiệp hóa chuỗi cung ứng nông sản xuất khẩu của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Minh Anh