Hà Tĩnh phê duyệt phương án sắp xếp toàn diện hệ thống trường học

Giảm 362 đơn vị trường học

Ngày 03/8/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Nguyệt đã ký ban hành Quyết định lịch sử số 1962/QĐ-UBND phê duyệt Phương án tổng thể sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn. Không dừng lại ở việc cắt giảm con số cơ học, quyết định này đánh dấu bước chuyển mình mang tính chiến lược: giảm 362 đơn vị trường học (tương ứng giảm 55,52% đầu mối), giải quyết triệt để tình trạng manh mún, phân tán nguồn lực kéo dài nhiều năm qua, đồng thời thiết lập hệ thống quản trị hiện đại, sẵn sàng cho năm học mới 2026–2027.

​Trong hơn một thập kỷ qua, dù Hà Tĩnh luôn đứng trong top đầu cả nước về chất lượng giáo dục mũi nhọn và tỷ lệ trường chuẩn quốc gia, hệ thống giáo dục công lập của tỉnh vẫn gánh trên mình "mảng xám" lớn: tình trạng trường lớp quy mô nhỏ lẻ, phân tán trên nhiều điểm trường phụ. Tính đến ngày 30/6/2025, toàn tỉnh có tới 652 cơ sở giáo dục; trong đó 83/233 trường mầm non và 20/220 trường tiểu học không đạt chuẩn quy mô lớp tối thiểu theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

​Sự manh mún này dẫn đến hệ quả tất yếu: nguồn lực đầu tư bị xé lẻ, phòng chức năng và trang thiết bị Chương trình GDPT 2018 thiếu hụt cục bộ, trong khi biên chế bộ máy quản lý và nhân viên hành chính lại phình to. Đặc biệt, khi tỉnh Hà Tĩnh chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục, việc tái thiết toàn bộ mạng lưới trường học không còn là sự lựa chọn, mà là mệnh lệnh cấp thiết của thực tiễn.

​Phương án tổng thể ban hành kèm Quyết định 1962/QĐ-UBND thể hiện một quy mô sắp xếp quyết liệt nhưng vô cùng khoa học. Từ 652 cơ sở (thời điểm 30/6/2025), sau khi kết thúc giai đoạn 1 và hoàn thành toàn bộ lộ trình sáp nhập trước ngày 20/8/2026, toàn tỉnh Hà Tĩnh chỉ còn 290 cơ sở giáo dục công lập.

Điểm đột phá trọng tâm nằm ở cấp cơ sở: Mỗi xã, phường sau sắp xếp cơ bản chỉ còn 01 trường mầm non, 01 trường tiểu học, và 01 trường THCS (hoặc liên cấp TH&THCS). Các tiêu chí quy mô tối đa cũng được xác lập rõ ràng: Mầm non tối đa 30 lớp, Tiểu học 40 lớp, THCS 45 lớp; chỉ những địa bàn dân số quá đông vượt trên 50% quy mô này mới bố trí trường thứ hai.

​Tái cấu trúc khối THPT và Giáo dục nghề nghiệp: Xóa bỏ sự chồng chéo

​Không chỉ dừng lại ở các trường thuộc cấp xã/phường quản lý, các đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo cũng trải qua đợt tái thiết mạnh mẽ:

Cấp THPT: Sáp nhập 5 cặp trường lớn nhằm nâng cao quy mô và chất lượng: THPT Vũ Quang sáp nhập với THCS&THPT Cù Huy Cận; THPT Lý Chính Thắng nhập với THCS Nguyễn Khắc Viện thành trường liên cấp; THPT Đức Thọ nhập với THCS Đồng Lạng; THPT Phan Đình Phùng sáp nhập với THPT Thành Sen; THPT Nguyễn Văn Trỗi sáp nhập với THPT Nguyễn Đổng Chi.

​Khối GDTX - GDNN: Giảm tròn 50% đầu mối (từ 10 xuống 5 trung tâm). Các trung tâm khu vực được hợp nhất như Vũ Quang về Hương Khê, Cẩm Xuyên về Kỳ Anh, Đức Thọ về Hương Sơn, Can Lộc và Thạch Hà về Trung tâm GDTX tỉnh.

​Giáo dục nghề nghiệp: Sáp nhập Trường Trung cấp nghề Lý Tự Trọng vào Trường Trung cấp Kỹ nghệ Hà Tĩnh thành Trường Trung cấp Kỹ nghệ Lý Tự Trọng, duy trì mô hình tự chủ 100% kinh phí chi thường xuyên.

​Theo số liệu thống kê đến ngày 01/7/2026, toàn tỉnh có 21.365 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Việc sáp nhập 362 đơn vị trường học kéo theo bài toán sắp xếp nhân sự dôi dư khổng lồ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ quản lý (CBQL) và nhân viên hành chính.

​"Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Tỉnh ủy và UBND tỉnh Hà Tĩnh: Việc sắp xếp không nhằm cắt giảm cơ học mà hướng tới tinh gọn bộ máy, 'giảm biên chế quản lý giáo dục, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy'. Tuyệt đối bảo đảm chính sách, bảo lưu phụ cấp và giải quyết thỏa đáng theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP cho các trường hợp dôi dư."

​Theo tính toán tại Quyết định 1962, số lượng cán bộ quản lý và nhân viên dôi dư sau sáp nhập là 611 người (gồm 556 cán bộ quản lý và 55 nhân viên dôi dư). Cụ thể:

​Bậc Mầm non: Dôi dư 295 CBQL (107 Hiệu trưởng, 188 Phó Hiệu trưởng). Số nhân viên dôi dư 9 người.

Bậc Tiểu học: Dôi dư 165 CBQL (114 Hiệu trưởng, 51 Phó Hiệu trưởng) và 22 nhân viên.

​Bậc THCS & TH-THCS: Dôi dư 78 CBQL (74 Hiệu trưởng, 4 Phó Hiệu trưởng) và 11 nhân viên.

​Khối THPT & GDTX: Dôi dư 18 CBQL và 13 nhân viên.

​UBND tỉnh đã đề ra phương án giải quyết nhân sự bài bản: Lựa chọn những người có năng lực xuất sắc làm Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng trường mới; điều chuyển CBQL dôi dư sang các đơn vị còn thiếu, biệt phái về các phòng VH-XH cấp xã/phường. Số còn lại được bố trí trở lại làm giáo viên trực tiếp giảng dạy theo đúng chuyên môn, hoặc thực hiện chế độ tinh giản biên chế, nghỉ hưu trước tuổi, thôi việc theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP nếu có nguyện vọng.

Quyết định của UBND tỉnh Hà Tĩnh cũng cơ bản giữ nguyên các trường trước sáp nhập làm điểm trường phụ sau sáp nhập. Học sinh vẫn tiếp tục học tập tại vị trí cũ, không làm xáo trộn khoảng cách đi lại hay sinh hoạt gia đình. Theo đó, chỉ thực hiện dồn điểm trường, dồn học sinh khi đã bảo đảm đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, an toàn giao thông và phải nhận được sự đồng thuận của phụ huynh, nhân dân.

Phan Châu