Bình Định: Vướng mắc trong thủ tục xuất nhập khẩu đối với doanh nghiệp

Thủ tục Hải quan đã có những cải tiến tích cực…

Theo tinh thần nghị quyết số 19-2017/NQ-CP của Chính phủ về việc thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh thì việc bắt buộc doanh nghiệp phải lưu kho, lưu bãi và làm nhiều thủ tục pháp lý xuất nhập khẩu (XNK) gây lãng phí thời gian, tiền bạc của doanh nghiệp được xem là nút thắt cần tháo gỡ trong cải cách thủ tục hành chính Hải quan.

Ông Hoàng Đình Trung - Phó trưởng ban cải cách hiện đại hoá Hải quan (Tổng cục Hải quan) cho biết: thực hiện Nghị quyết 36a/NQ-CP ngày 14/10/2015 của Chính phủ về Chính phủ điện tử và kế hoạch triển khai dịch vụ công trực tuyến của Bộ Tài chính, từ ngày 01/3/2017, Tổng cục Hải quan đã chính thức triển khai hệ thống Dịch vụ công trực tuyến tại địa chỉ http://pus.customs.gov.vn.

Hệ thống dịch vụ công trực tuyến triển khai gồm 41 thủ tục hành chính Hải quan, cho phép đối tượng thực hiện thủ tục là các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ điện tử và theo dõi tình trạng xử lý hồ sơ tại tất cả các đơn vị Hải quan trên toàn quốc. Đối với mỗi thủ tục được cung cấp dịch vụ công trực tuyến, tổng cục Hải quan đều đăng tải hướng dẫn, trình tự thực hiện theo quy định hiện hành.

Bên cạnh đó, đại diện Tổng cục Hải quan nhấn mạnh thêm: Ngành Hải quan sẽ thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để khắc phục những vướng mắc trong công tác kiểm tra chuyên ngành, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động XNK hàng hóa tại các cửa khẩu theo hướng đơn giản hóa thủ tục, nhanh chóng, thuận tiện và giảm tối đa chi phí cho doanh nghiệp. Cùng với các bộ, ngành, Hải quan sẽ tiếp tục rà soát, xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan, trong đó, tập trung ban hành đầy đủ danh mục các mặt hàng thuộc diện kiểm tra chuyên ngành; ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với hàng hoá thuộc diện phải thực hiện kiểm tra chuyên ngành.

… nhưng doanh nghiệp vẫn còn gặp nhiều khó khăn

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Trung Phong, Phó cục trưởng cục Hải quan Bình Định cho rằng: Thủ tục hành chính Hải quan đã có những cải cách quan trọng nhưng thủ tục kiểm tra chuyên ngành vẫn đang là một rào cản lớn. Đơn cử như thủ tục Hải quan chỉ chiếm 28% thời gian thông quan hàng hóa thì thủ tục kiểm tra chuyên ngành chiếm tới 72%. Tỉ lệ lô hàng phải kiểm tra chuyên ngành trước khi thông quan trong 4 năm gần đây luôn ở mức cao (31-49%). Con số này tính trên toàn quốc là 30%. Kiểm tra quá nhiều nhưng tỉ lệ hàng không phát sinh vi phạm, không phát sinh rủi ro, không đạt yêu cầu rất thấp (dưới 1%). Nghị quyết 19 đã yêu cầu giảm tỉ lệ lô hàng NK phải kiểm tra chuyên ngành trong giai đoạn thông quan từ 30-35% xuống còn 15% trong năm 2016, song đến nay mục tiêu này vẫn chưa đạt được.

Số liệu thống kê của Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Quy Nhơn cũng cho thấy, thời gian thông quan hàng NK (phải kiểm tra chuyên ngành) tại đơn vị này, tính từ khi đăng ký tờ khai đến khi thông quan/giải phóng hàng hiện nay trung bình là 11 ngày 12 giờ. Trong đó, thời gian từ lúc doanh nghiệp xuất trình hồ sơ đến khi cơ quan Hải Quan giải quyết cho DN mang hàng về kho bảo quản là 1 giờ 30 phút.

Mới đây, tại hội nghị đối thoại Hải quan - Doanh nghiệp lần II năm 2017 do Cục Hải quan Bình Định tổ chức, bà Trần Thanh Thảo, đại diện Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam phản ánh vướng mắc của đơn vị này trong NK hóa chất và máy móc thiết bị năng lượng. Cụ thể, Bộ Công Thương và Bộ KH - CN yêu cầu phải kiểm tra hiệu suất năng lượng tối thiểu đối với mô tơ, máy phát điện nhưng phải vận chuyển ra Hà Nội vì ở Việt Nam chỉ có duy nhất một đơn vị ở Hà Nội có đủ khả năng này. “Máy phát thuộc diện hàng quá khổ, quá tải. Xin được giấy phép chở hàng từ cảng Quy Nhơn về tới doanh nghiệp rất vất vả và tốn kém, lại còn phải vận chuyển ra, vào Hà Nội - Quy Nhơn. Điều này khiến chi phí đội lên tới 30%. Bên cạnh đó, thời gian kiểm tra một chiếc mô tơ nhỏ mất 15 ngày, nếu kiểm tra hết thiết bị của KCP có lẽ phải mất 1 năm mới xong”, bà Thảo nói.

Ông Vũ Ngọc Anh, Phó tổng cục trưởng, Tổng cục Hải quan nhận định, dù đã có những cải tiến mạnh mẽ về thủ tục hành chính trong lĩnh vực Hải quan, song doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn trong quá trình xuất nhập khẩu hàng hóa do những trở ngại chính có liên quan tới thủ tục kiểm tra hàng hóa chuyên ngành. Đây cũng được coi là một trong những “nút thắt” cần được cởi bỏ để cải cách thủ tục hành chính được ngày càng tích cực hơn, đúng với tinh thần của Nghị quyết 19/NQ-CP của Chính phủ về nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Quy Nhơn, đơn vị này đã chủ động triển khai áp dụng cơ chế một cửa quốc gia, dịch vụ công trực tuyến, nộp thuế điện tử 24/7 nhằm cải cách, đơn giản hóa thủ tục Hải quan, trong đó có thủ tục kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa nhập khẩu. Hy vọng trong thời gian tới, doanh nghiệp tại Quy Nhơn sẽ “dễ thể hơn” sau những cố gắng mà cửa khẩu Hải quan tại đây đang áp dụng.

Giang San – Ngọc Danh