Mỹ miễn thuế đối ứng nhiều mặt hàng nông sản: Cơ hội để cà phê, tiêu và nông sản Việt lấy lại thị phần

Theo thông tin từ Hiệp hội Hồ tiêu và Gia vị Việt Nam dẫn nguồn từ website của Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13-11 (giờ Mỹ) đã ký Sắc lệnh hành pháp sửa đổi phạm vi áp dụng thuế đối ứng được công bố hồi đầu tháng 4-2025 nhằm xử lý vấn đề thâm hụt thương mại. Theo sắc lệnh mới, nhiều mặt hàng nông sản đủ điều kiện sẽ được loại khỏi danh sách chịu thuế đối ứng – đồng nghĩa với việc mức thuế bổ sung trước đây sẽ được dỡ bỏ.

Nhiều mặt hàng Việt Nam nằm trong diện được miễn thuế

Danh mục miễn thuế lần này bao gồm các sản phẩm có tính nhiệt đới hoặc không cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm nội địa Mỹ: cà phê, trà, trái cây nhiệt đới, nước ép, cacao và gia vị, chuối, cam quýt, cà chua và thịt bò.

Đây cũng là những mặt hàng mà Mỹ phải nhập khẩu phần lớn do không có điều kiện sản xuất. Thống kê tại Mỹ cho thấy giá nhiều loại thực phẩm nhập khẩu đã tăng nhanh trong thời gian qua: giá thịt bò tăng 12,9% trong tháng 9 so với cùng kỳ năm trước, giá chuối tăng 6,9% và giá cà phê rang tăng đến 18,9%. Theo Nhà Trắng, việc cắt giảm thuế quan này nhằm góp phần giảm áp lực lạm phát, bình ổn giá và đảm bảo nguồn cung thực phẩm cho người tiêu dùng.

Cơ hội lớn cho nông sản Việt, nhưng không phải “miễn thuế hoàn toàn”

Đối với Việt Nam – một trong những quốc gia xuất khẩu lớn về hồ tiêu, gia vị, cà phê và các sản phẩm ca cao – quyết định của Mỹ tạo điều kiện thuận lợi để phục hồi thị phần vốn bị ảnh hưởng bởi các rào cản thuế trong thời gian qua. Các doanh nghiệp xuất khẩu được kỳ vọng sẽ tận dụng cơ hội để mở rộng thị trường, tăng kim ngạch và cải thiện tính cạnh tranh.

Tuy nhiên, Hiệp hội Hồ tiêu và Gia vị Việt Nam lưu ý rằng miễn thuế đối ứng không đồng nghĩa với miễn toàn bộ thuế nhập khẩu. Doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ đầy đủ các sắc thuế nhập khẩu thông thường, thủ tục hải quan, quy định về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch động thực vật và các yêu cầu thuộc hàng rào kỹ thuật (SPS).

Ngoài ra, không phải mọi sản phẩm đều nằm trong nhóm được miễn. Mặc dù gia vị được liệt kê trong danh mục, từng doanh nghiệp vẫn cần làm việc kỹ với nhà nhập khẩu Mỹ để xác định mã HS, mức thuế cụ thể và những rủi ro phi thuế khác.

Thị trường biến động sau thông tin miễn thuế

Đáng chú ý, thông tin Mỹ miễn thuế đối ứng đã tác động ngay đến thị trường. Giá cà phê đã giảm mạnh trong những phiên gần đây, thể hiện phản ứng của giới đầu tư và thị trường hàng hóa đối với thay đổi thuế quan. Điều này cho thấy tác động của chính sách lên thị trường cần được theo dõi thêm trong thời gian tới.

Giới chuyên gia đánh giá, việc Mỹ “mở cửa thuế quan” lần này tạo điều kiện để các mặt hàng nông sản nhiệt đới – vốn là thế mạnh của Việt Nam – có khả năng trở lại mạnh mẽ tại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành tăng trưởng thực chất, doanh nghiệp cần: kiểm tra kỹ quy định thuế và phi thuế; chú trọng chất lượng, an toàn thực phẩm, dư lượng hóa chất; tăng cường truy xuất nguồn gốc; cập nhật thay đổi chính sách và tiêu chuẩn của Mỹ.

Với những mặt hàng xuất khẩu chủ lực như cà phê, hồ tiêu, gia vị, động thái này là tín hiệu tích cực trong bối cảnh cạnh tranh thị trường toàn cầu ngày càng gay gắt. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng thực tế sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt trong việc đáp ứng đầy đủ các yêu cầu ngày càng cao từ phía Mỹ.

Đỗ Khuyến