Được giảm 50% dự trữ bắt buộc, 4 nhà băng lớn hưởng lợi ra sao?

Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng - Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa có văn bản gửi Sở giao dịch và Vụ Chính sách tiền tệ về việc thực hiện quyền giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các tổ chức tín dụng nhận chuyển giao bắt buộc theo Luật Các tổ chức tín dụng và Nghị định hướng dẫn.

Đây là bước thực thi chính sách đã được quy định trước đó tại Thông tư 23/2025, nhằm hỗ trợ các ngân hàng tham gia tái cơ cấu hệ thống.

Theo đó, Cục Quản lý giám sát (NHNN) đề xuất, các tổ chức tín dụng là bên nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng thuộc diện kiểm soát đặc biệt được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc trong thời gian thực hiện phương án tái cơ cấu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Các ngân hàng được hưởng ưu đãi gồm Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) và Ngân hàng TMCP Phát triển TP HCM (HDBank). Trong đó, Vietcombank nhận CBBank, đổi tên thành ngân hàng số VCBNeo. HDBank nhận DongABank, chuyển thành ngân hàng số Vikki Bank. MB nhận chuyển giao Oceanbank, đổi thành ngân hàng số MBV. VPBank nhận chuyển giao GPBank.

Theo số liệu từ báo cáo tài chính, 4 ngân hàng nói trên hiện có dư nợ khoảng 4,25 triệu tỷ đồng (tính đến 31/12/2025). Theo quy định này, các tổ chức tín dụng chỉ phải trích lập dự trữ bắt buộc ở mức 1,5% với tiền gửi dưới 12 tháng và 0,5% với tiền gửi từ 12 tháng trở lên, thay vì mức 3% và 1% như hiện tại.

Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất tăng cao và căng thẳng thanh khoản như hiện nay, việc 4 ngân hàng trên được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc sẽ giúp giải phóng một phần đáng kể nguồn vốn đang gửi tại NHNN để đưa vào phục vụ hoạt động kinh doanh, đầu tư…

Đây có lẽ là thông tin tích cực thúc đẩy cổ phiếu của 4 ngân hàng trên tăng giá mạnh trong phiên giao dịch chứng khoán ngày 11.2 trên sàn HoSE.

Theo đó, cổ phiếu HDB tăng giá 3,73%, VPB tăng 6,39%, MB tăng 4,13% và VCB tăng 2,54%, góp phần đưa chỉ số VN-Index tăng gần 43 điểm khi kết phiên giao dịch.

Theo các chuyên gia của Chứng khoán MB (MBS), đây là biện pháp tích cực và kịp thời trong bối cảnh thanh khoản hệ thống có dấu hiệu căng thẳng. Trước đó, lãi suất liên ngân hàng qua đêm đã có thời điểm tăng vọt lên hơn 18% vào ngày 3/02/2026, phản ánh áp lực thanh khoản ngắn hạn trong hệ thống.

Số liệu tính đến cuối năm 2025 cho thấy, tổng tiền gửi khách hàng của 4 ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc đạt khoảng 3,78 triệu tỷ đồng. Với tỷ lệ dự trữ bắt buộc giảm 50%, 4 ngân hàng trên có thể cung cấp thêm khả năng cho vay khoảng 54,5 nghìn tỷ đồng và tình hình gia tăng thực tế còn phụ thuộc vào CAR và LDR của từng ngân hàng.

Bên cạnh đó, MBS cho hay hiện nhiều ngân hàng thương mại có vốn nhà nước đã sử dụng hết hạn mức tăng trưởng tín dụng được cấp trong quý 1/2026, cho thấy áp lực mở rộng nguồn vốn đang hiện hữu.

Do đó, việc giảm dự trữ bắt buộc không chỉ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay khi cần thiết, đặc biệt trong quá trình thực hiện chuyển giao bắt buộc, mà còn góp phần hỗ trợ thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng.

“Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong giai đoạn cao điểm nhu cầu thanh toán dịp Tết và nghĩa vụ nộp thuế của người dân, doanh nghiệp”, phía MBS cho hay.

Ngoài ra, ở phía vĩ mô, ngay sau khi có thông tin trên, không ít ý kiến cho rằng với quy định mới này, thanh khoản hệ thống không còn căng thẳng và mặt bằng lãi suất cho vay sẽ sớm hạ nhiệt trở lại. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng khả năng mặt bằng lãi suất đảo chiều trong ngắn hạn là không cao.

Trả lời báo chí, ông Tô Anh Hùng, chuyên gia phân tích và tư vấn đầu tư bất động sản cho rằng tổng quy mô lưu hành trên thị trường mở (OMO) hiện vào khoảng 500.000 tỷ đồng. Trong khi đó, việc giảm dự trữ bắt buộc chỉ giúp bổ sung thêm khoảng 54,5 nghìn tỷ đồng thanh khoản – tương đương gần 10% quy mô thị trường mở.

Vì vậy, ông Hùng nhìn nhận chính sách này chủ yếu giúp giảm áp lực thanh khoản ở phạm vi hẹp, chứ không đồng nghĩa với việc bơm tiền cho toàn hệ thống. Tác động có thể hỗ trợ thị trường liên ngân hàng trong ngắn hạn, nhưng chưa đủ để kéo giảm lãi suất cho vay đối với khu vực dân cư và doanh nghiệp bởi lãi suất cho vay phụ thuộc vào nhiều yếu tố hơn chỉ thanh khoản ngắn hạn.