Xuất khẩu nông lâm thủy sản bứt phá trong 2 tháng đầu năm 2026

Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong cơ cấu xuất khẩu 2 tháng đầu năm, hầu hết các nhóm hàng đều ghi nhận sự phục hồi và tăng tốc mạnh mẽ. 

Nhóm nông sản tiếp tục giữ vai trò "trụ cột" với kim ngạch 6,09 tỷ USD, tăng 17,1% so với cùng kỳ năm 2025. Các mặt hàng như gạo, cà phê và rau quả là những điểm sáng nhờ chất lượng và thương hiệu được nâng cao.

Thủy sản đạt 1,76 tỷ USD, tăng 23,3%. Sự phục hồi của thị trường Trung Quốc và nhu cầu ổn định từ Mỹ, Nhật Bản đã thúc đẩy các mặt hàng tôm, cá tra tăng trưởng.

Chăn nuôi ghi nhận mức tăng trưởng đột phá nhất với 84,3%, đạt 140,7 triệu USD. Điều này cho thấy nỗ lực kiểm soát dịch bệnh và đẩy mạnh chế biến sâu đã mang lại hiệu quả rõ rệt.

Lâm sản đạt 2,82 tỷ USD, tăng 7,4%, duy trì sự ổn định tại các thị trường truyền thống như Mỹ và châu Âu. Các sản phẩm khác: xuất khẩu đầu vào sản xuất tăng 51,7% và muối tăng 69%, cho thấy tiềm năng từ các thị trường ngách.

Xét theo khu vực, châu Á vẫn là thị trường lớn nhất của NLTS Việt Nam, chiếm 45,5% thị phần và có mức tăng trưởng 27,7%. Ba thị trường xuất khẩu lớn nhất bao gồm: 

Trung Quốc chiếm 22,9% thị phần, tăng trưởng mạnh nhất với mức 55,9%. Việc thông quan thuận lợi và mở rộng danh mục nông sản xuất khẩu chính ngạch là động lực chính cho con số này. Hoa Kỳ chiếm 18,7% thị phần, tăng 9,2% và Nhật Bản chiếm 7,2% thị phần, tăng 9,8%.

Ngược lại, thị trường châu Phi ghi nhận mức giảm 19,6%, đòi hỏi ngành nông nghiệp cần có các giải pháp khai thác hiệu quả hơn khu vực này trong thời gian tới.

Kết quả xuất khẩu tích cực trong hai tháng đầu năm cho thấy hiệu quả bước đầu của quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Nhiều địa phương đẩy mạnh sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, thúc đẩy cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc của thị trường nhập khẩu. Việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, dự báo thị trường và kết nối giao thương đang giúp doanh nghiệp giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong lĩnh vực thủy sản, các mô hình nuôi tuần hoàn, giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng được nhân rộng, góp phần đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh. Ngành lâm nghiệp tiếp tục đẩy mạnh cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững, nâng cao tỷ lệ gỗ có nguồn gốc hợp pháp.

Đối với ngành hàng lúa gạo, định hướng phát triển gắn với giảm phát thải, nâng cao chất lượng hạt gạo và xây dựng thương hiệu quốc gia đang mở ra cơ hội gia tăng giá trị xuất khẩu. Rau quả, đặc biệt là trái cây nhiệt đới, tiếp tục mở rộng sang các thị trường yêu cầu cao, tạo dư địa tăng trưởng dài hạn.

Dù kết quả hai tháng đầu năm tích cực, xuất khẩu NLTS vẫn đối mặt nhiều thách thức như biến động giá cả, chi phí logistics, rủi ro phòng vệ thương mại và yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn môi trường, lao động.

Bên cạnh đó, xu hướng bảo hộ thương mại, các quy định mới liên quan đến phát thải carbon, chống khai thác bất hợp pháp hay truy xuất nguồn gốc đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư bài bản hơn.

Để đạt mục tiêu xuất khẩu 73 - 75 tỷ USD năm 2026 và xa hơn là 95 - 100 tỷ USD vào năm 2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định sẽ tập trung vào việc nâng cao năng lực dự báo thị trường, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ bền vững. Sự chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe chính là con đường để nông sản Việt Nam khẳng định vị thế và mở rộng thị phần trên bản đồ thế giới.

Minh Phương