Nông lâm thủy sản tăng tốc ngay đầu năm, củng cố mục tiêu 75 tỷ USD

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, riêng tháng 2/2026, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành ước đạt 4,71 tỷ USD. Dù giảm 28,4% so với tháng trước do yếu tố mùa vụ, con số này vẫn cao hơn 1,9% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung hai tháng, tổng giá trị xuất khẩu đạt khoảng 11,3 tỷ USD.

Cơ cấu ngành hàng cho thấy đà phục hồi diễn ra trên diện rộng. Nhóm nông sản tiếp tục đóng vai trò chủ lực với 6,09 tỷ USD, tăng 17,1%. Thủy sản đạt 1,76 tỷ USD, tăng 23,3%; lâm sản đạt 2,82 tỷ USD, tăng 7,4%. Đáng chú ý, sản phẩm chăn nuôi đạt 140,7 triệu USD, tăng 84,3% – mức tăng mạnh nhất trong các nhóm hàng. Xuất khẩu các mặt hàng đầu vào sản xuất tăng 51,7%, trong khi muối tăng 69%.

Kết quả này cho thấy sự phục hồi không chỉ tập trung ở các mặt hàng truyền thống mà còn lan sang những lĩnh vực từng có quy mô khiêm tốn. Nhu cầu tại các thị trường lớn cải thiện, cùng với sự linh hoạt trong tổ chức sản xuất và tìm kiếm đối tác mới, đang tạo động lực cho doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu.

Về thị trường, châu Á vẫn là khu vực tiêu thụ lớn nhất, chiếm 45,5% tổng kim ngạch; tiếp đến là châu Mỹ với 21% và châu Âu với 15,7%. So với cùng kỳ, xuất khẩu sang châu Á tăng 27,7%; châu Mỹ tăng 10,4%; châu Âu tăng 12%; châu Đại Dương tăng 32,4%. Riêng thị trường châu Phi giảm 19,6%.

Ở cấp độ quốc gia, Trung Quốc tiếp tục là đối tác lớn nhất với 22,9% thị phần; Hoa Kỳ chiếm 18,7%; Nhật Bản 7,2%. Xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 55,9%; Hoa Kỳ tăng 9,2%; Nhật Bản tăng 9,8% trong hai tháng đầu năm.

Trong bức tranh chung, ngành rau quả ghi nhận bước nhảy vọt. Chỉ sau 8 tuần đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đã đạt xấp xỉ 1 tỷ USD, tăng 60% so với cùng kỳ. Riêng sầu riêng trong tháng 1 mang về hơn 117 triệu USD, tăng 275%.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, dù chưa bước vào chính vụ, kết quả trên cho thấy hiệu quả của việc siết chặt kiểm soát chất lượng sau các sự cố về tồn dư hóa chất trước đây. Doanh nghiệp hiện yêu cầu đầy đủ kết quả kiểm nghiệm trước khi thu mua và xuất khẩu, qua đó hạn chế nguy cơ gián đoạn thị trường.

Bên cạnh yếu tố chất lượng, đầu tư vào công nghệ chế biến và logistics cũng đang phát huy tác dụng. Nhiều doanh nghiệp nâng cấp dây chuyền sản xuất, mở rộng kho lạnh, tối ưu vận chuyển nhờ hạ tầng giao thông cải thiện, giúp giảm chi phí và rút ngắn thời gian giao hàng.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phan Minh Thông – Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Phúc Sinh – cho biết tháng 1/2026 doanh nghiệp đạt kim ngạch xuất khẩu 46 triệu USD, cao hơn nhiều so với mức bình quân 25–30 triệu USD cùng kỳ. Trước đó, tháng 12/2025, doanh nghiệp lập kỷ lục với 50 triệu USD.

Theo ông, thị trường đang dần phục hồi nhưng yếu tố quyết định nằm ở sự thay đổi trong tư duy kinh doanh. Doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu nhu cầu từng khu vực, hiểu khách hàng và linh hoạt điều chỉnh chiến lược tiếp cận.

Trước áp lực cạnh tranh toàn cầu, Phúc Sinh lựa chọn đầu tư chế biến sâu làm trục phát triển dài hạn. Năm 2026, doanh nghiệp dự kiến đưa vào vận hành thêm ba nhà máy mới, trong đó có một nhà máy chuyên chế biến sâu hồ tiêu. Mục tiêu là gia tăng giá trị sản phẩm, đồng thời đáp ứng các yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và phát triển bền vững tại châu Âu và Hoa Kỳ.

Song song đó, doanh nghiệp mở rộng sang các thị trường từng được đánh giá rủi ro cao, áp dụng bảo hiểm thương mại và tăng cường quản trị rủi ro để bảo đảm dòng chảy xuất khẩu ổn định.

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới còn nhiều biến động, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông có thể tác động đến vận tải và thanh toán quốc tế, ngành nông nghiệp xác định cần nâng cao năng lực dự báo và xây dựng kịch bản điều hành linh hoạt. Trọng tâm thời gian tới là tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị; phát triển vùng nguyên liệu tập trung; bảo đảm truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm; thúc đẩy công nghệ bảo quản sau thu hoạch và chế biến phụ phẩm theo hướng kinh tế tuần hoàn; đồng thời tăng cường xúc tiến thương mại, đàm phán tháo gỡ rào cản kỹ thuật và phát triển hệ thống logistics chuyên biệt để giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Với đà tăng trưởng hiện nay, mục tiêu 73–75 tỷ USD trong năm 2026 đang dần trở nên khả thi hơn, nếu doanh nghiệp và cơ quan quản lý tiếp tục giữ vững nhịp độ cải cách và thích ứng linh hoạt trước biến động toàn cầu.

Tiến Minh