Vụ khảo sát nước mắm thất thiệt của Vinastas: Ai đứng đằng sau T&A Ogilvy "ném đá giấu tay"?

Tại họp báo chiều 29-11, phóng viên đã đặt câu hỏi: "Về việc Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) công bố khảo sát kiểm nghiệm nước mắm truyền thống với kết quả nhiều mẫu nhiễm thạch tín gây hoang mang dư luận, Bộ Công thương đã báo cáo và kiến nghị Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Vinastas cải chính công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng; đồng thời xem xét xử lý các hành vi có dấu hiệu vi phạm của Vinastas theo quy định của pháp luật. Đến nay các dấu hiệu vi phạm của Vinastas đã được làm rõ chưa? Phương án xử lý đối với các vi phạm này thế nào?".

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngay trong ngày, Bộ Y tế đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành gồm y tế, nông nghiệp, công thương, kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh nước mắm cả quy mô công nghiệp và truyền thống tại ba miền Bắc, Trung, Nam.

Đồng thời lấy mẫu nước mắm các loại, gửi phân tích tại các phòng xét nghiệm chuẩn. Kết quả không phát hiện mẫu nước mắm nào vượt ngưỡng arsen vô cơ (thạch tín).

Bộ Y tế đã công bố ngay kết quả để ổn định sản xuất và tiêu dùng, tránh hoang mang dư luận. Bộ Công thương tiến hành thanh tra, kiểm tra hoạt động của Vinastas. Bộ Thông tin và truyền thông khẩn trương kiểm tra, xử lý sai phạm đối với báo chí trong việc đưa tin.

Sai phạm của Vinastas

Theo báo cáo của Bộ Công thương, Vinastas đã có các sai phạm:

- Kết quả khảo sát nước mắm của Vinastas không tin cậy và minh bạch do không xây dựng đề án và kế hoạch khảo sát rõ ràng.

- Việc khảo sát chủ yếu do chủ tịch hội và một số cá nhân thực hiện.

- Nhiều khâu không được cấp có thẩm quyền phê duyệt và giám sát.

- Quá trình lấy mẫu thiếu tin cậy, không đúng quy định.

- Việc khảo sát được thực hiện dưới sự tài trợ của Công ty TNHH liên doanh T&A Ogilvy, không đảm bảo tính độc lập theo quy định.

Việc Vinastas công bố thông tin sai về chất lượng nước mắm vừa qua có dấu hiệu vi phạm quy định tại Khoản 12 Điều 5 Luật an toàn thực phẩm (đăng tải, công bố thông tin sai lệch về an toàn thực phẩm gây bức xúc cho xã hội hoặc thiệt hại cho sản xuất, kinh doanh) và Khoản 6 Điều 10 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (lợi dụng việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác).

Các sai phạm của Vinastas đã được Bộ Công thương làm rõ và báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Ngày 29-11, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản giao:

- Bộ Công thương khẩn trương chỉ đạo Vinastas cải chính thông tin mà hội đã công bố về chất lượng nước mắm; tổ chức kiểm điểm làm rõ và xử lý nghiêm các sai phạm của Vinastas trong vụ việc trên theo đúng quy định của pháp luật.

- Bộ Nội vụ tổ chức kiểm tra việc chấp hành điều lệ hội và có biện pháp chấn chỉnh kịp thời các tồn tại trong tổ chức và hoạt động của Vinastas, chủ trì nghiên cứu làm rõ tư cách pháp lý của Vinastas trong thực hiện các hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, xử lý nghiêm các vi phạm của hội này theo quy định.

- Bộ Thông tin và truyền thông phối hợp với các cơ quan chủ quản của các cơ quan báo chí có sai phạm xử lý nghiêm các cá nhân trong việc đưa thông tin thiếu trung thực, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội.

Trước đó Thủ tướng Chính phủ cũng đã giao Bộ Công an điều tra và sớm công bố kết quả vụ việc.

Hiện nay các bộ, cơ quan đang khẩn trương thực hiện nhiệm vụ Thủ tướng giao, tiếp tục xem xét, làm rõ và xử lý nghiêm sai phạm của Vinastas và các tổ chức, cá nhân liên quan theo đúng quy định của pháp luật.

Ai mới là thế lực đứng sau T&A Ogilvy?

Mặc dù kết quả khảo sát của Vinastas được Công ty TNHH Liên doanh T&A Ogilvy tài trợ, thế những thực chất T&A Ogilvy chỉ là một công ty truyền thông,  tuy nhiên, câu hỏi được nhà báo đặt ra là: T&A Ogilvy thực tế là một công ty truyền thông, thực hiện các yêu cầu theo hợp đồng của doanh nghiệp cụ thể khác. Vậy nhà tài trợ thực sự cho chiến dịch khảo sát chất lượng nước mắm của Vinastas là đơn vị, doanh nghiệp nào?

Thế nhưng trong cuộc họp báo Chính phủ chiều 29-11, câu trả lời về thông tin này chưa được tiết lộ.

Theo tìm hiểu, Công ty TNHH Liên doanh T&A Ogilvy là Công ty liên doanh giữa Công ty Tư vấn truyền thông T&A và tập đoàn WPP, một trong những tập đoàn truyền thông lớn của thế giới. Trụ sở chính của T&A Ogilvy tại Hà Nội đi vào hoạt động từ năm 1995. Năm 2005, văn phòng thứ hai của T&A Ogilvy được đưa vào hoạt động tại TPHCM, cung cấp dịch vụ chủ yếu cho nhóm khách hàng tiêu dùng và những thương hiệu cao cấp.

Công ty TNHH Tư vấn Truyền thông T&A (T&A Communications), tiền thân của T&A Ogilvy, được sáng lập vào tháng 11/1996, bởi ông Nguyễn Thanh Sơn. Từ năm 2002, T&A Communications bắt đầu hợp tác với Ogilvy Public Relations Group (công ty con thuộc tập đoàn truyền thông thương hiệu WPP - Mỹ).

Năm 2009, Ogilvy & Mather, công ty truyền thông thuộc Tập đoàn WPP (Mỹ), công bố việc nắm giữ đa số cổ phần của Công ty TNHH Tư vấn Truyền thông T&A (T&A Communications) và đổi tên thành T&A Ogilvy. Giá trị thương vụ này không được tiết lộ tuy nhiên theo những thông tin tại thời điểm đó, số cổ phần mà Ogilvy & Mather mua lại của T&A có thể vào khoảng 60%.

Nhắc đến T&A Ogilvy thì không thể không nhắc tới ông Nguyễn Thanh Sơn, người sáng lập viên T&A Communications và có một thời gian dài giữ chức Tổng giám đốc T&A Ogilvy. Ông Sơn còn được giới truyền thông và marketing trong nước gán với biệt danh "phù thuỷ marketing".

Theo giới thiệu trên trang web chính thức của T&A Ogilvy, vai trò chính của ông Sơn ở T&A Ogilvy là lập kế hoạch tổng thể, điều phối hoạt động của các bộ phận nghiên cứu, phát triển chiến lược và dịch vụ sáng tạo để xây dựng các chiến lược truyền thông cho các khách hàng Việt Nam và quốc tế.

Theo một số nguồn tin, ông Sơn cho biết đã rời khỏi T&A Ogilvy từ hồi tháng 7/2016. Hồi tháng 10, thời điểm những thông tin về vụ khảo sát nước mắm ầm ĩ trên mặt báo, ông Sơn viết trên trang cá nhân "bóng gió" phủ nhận "làm phù thuỷ gì đó tư vấn chương trình truyền thông lừng lẫy gì đó" và cho biết đã "nghỉ hưu ngành này rồi". Ông cũng cho biết, hiện chỉ tập trung đầu tư và đi dạy, không đi tư vấn truyền thông.

Tuy nhiên, tới thời điểm hiện tại, khi tra cứu thông tin người nộp thuế trên website của Tổng cục thuế, ông Nguyễn Thanh Sơn vẫn là Tổng giám đốc và người đại diện của T&A Ogilvy.

 Quốc Huy