Việt Nam còn nhiều tiềm năng xuất khẩu rau quả sang thị trường ASEAN

Theo tìm hiểu, ASEAN thị trường gần Việt Nam có lợi thế về chi phí logistics và thuế suất nhập khẩu chỉ từ 0 - 5% trong khi một số thị trường khác áp dụng mức thuế 30 - 40%. Thị trường ASEAN cũng không đòi hỏi cao về điều kiện kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm, phù hợp để doanh nghiệp thử nghiệm xuất khẩu trước khi mở rộng ra các thị trường xa hơn.

Với những thông tin trên, các chuyên gia cho rằng, con số xuất khẩu này còn khiêm tốn so với thị trường ASEAN đang có hơn 690 triệu dân, lẽ ra kim ngạch xuất khẩu rau quả vào thị trường nội khối phải được tính bằng giá trị tỷ USD.

Hiện, Thái Lan là thị trường nhập khẩu hàng hóa lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN, và cho phép nhập khẩu 5 loại trái cây tươi từ Việt Nam và đang xem xét một số loại trái cây tươi khác là chôm chôm, dừa, chanh leo… Còn lại các thị trường khác như Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Singapore không có hạn chế về số loại rau quả nhập khẩu vào.

Liên quan đến thị trường xuất khẩu, bà Lê Thị Mai Anh, Trưởng Phòng Đông Nam Á (ASEAN) và hợp tác khu vực thuộc Vụ Thị trường châu Á - châu Phi (Bộ Công Thương) đánh giá, tuy có tiềm năng, thị trường rộng lớn nhưng ASEAN là nơi có áp lực cạnh tranh gay gắt bởi cơ cấu sản phẩm nông nghiệp khá tương đồng nên chúng ta chỉ có thể xuất khẩu rau quả chế biến hoặc sản phẩm tươi ở những thời điểm nghịch vụ.

Bên cạnh đó, theo bà Mai Anh, nếu các doanh nghiệp Việt chỉ tập trung xuất khẩu hoa quả tươi vào thị trường ASEAN thì sẽ còn nhiều khó khăn và bị cạnh tranh gay gắt. Chính vì vậy, các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc phát triển các sản phẩm chế biến từ rau củ và xây dựng thương hiệu, mẫu mã bắt mắt và phù hợp, sẽ là hướng đi tốt để khai thác thị trường đầy triển vọng này.

Đơn cử với thị trường Thái Lan, sau dịch Covid-19 đã khiến người tiêu dùng Thái Lan thay đổi xu hướng, lựa chọn thực phẩm chế biến sẵn, tốt cho sức khoẻ. Nhóm các sản phẩm tiềm năng tại Thái Lan như sữa, rau củ quả tươi, hải sản, trái cây tươi, bánh, hạt, rượu bia, thịt bò đông lạnh, đồ uống tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, thách thức cho các doanh nghiệp ở thị trường này là nhận diện thương hiệu Việt chưa cao, cần thời gian xây dựng. Cạnh đó, việc Thái Lan bảo hộ ngành công nghiệp thực phẩm nội địa khiến việc nhập khẩu gặp khó khăn.

Tuy thị trường tiêu thụ nông sản trong ASEAN là cực kỳ tiềm năng, nhưng để xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường nội khối này có sự tăng trưởng đột phá thay cho mức độ chưa tương xứng như hiện giờ, đang rất cần sự nỗ lực hành động nhiều hơn từ phía doanh nghiệp, cũng như có thêm những chính sách tiếp sức cho việc này.

Với những nhận đình trên, bà Mai Anh khuyến nghị, các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc phát triển các sản phẩm chế biến từ rau củ và xây dựng thương hiệu, mẫu mã bắt mắt và phù hợp, sẽ là hướng đi tốt để khai thác thị trường đầy triển vọng này. Đồng thời, để gia tăng kim ngạch xuất khẩu nông sản nói chung và rau quả nói riêng vào thị trường này thì đòi hỏi các doanh nghiệp Việt cần đẩy mạnh liên kết với kênh phân phối cũng như đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến thương mại.

Còn theo ông Lê Thanh Hòa Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, chế biến và phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn), để khai thác hiệu quả dư địa thị trường xuất khẩu nói chung, khối thị trường ASEAN nói riêng, các ngành hàng cần có phương án tổ chức sản xuất theo các tiêu chuẩn thực hành tốt với từng loại rau quả phù hợp với yêu cầu của khách hàng. Tiêu chuẩn hóa quy trình trồng trọt đảm bảo giám sát các mối nguy mất an toàn thực phẩm từ trồng, chăm sóc, thu hoạch, sơ chế.

Song song với đó phải xây dựng chuỗi liên kết, tổ chức sản xuất gắn thương mại và chế biến, tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Áp dụng cơ giới hóa, tiến bộ kỹ thuật nâng cao chất lượng và giảm giá thành sản phẩm rau quả.

Tuấn Kiệt (T/h)