Xuất khẩu rau quả quay đầu giảm nhẹ trong tháng 11/2023

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tháng 11, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt gần 373 triệu USD, giảm tới 38,8% so với tháng trước. Tuy kim ngạch sụt giảm trong tháng 11 nhưng tính chung 11 tháng qua, xuất khẩu rau quả vẫn tăng trưởng ấn tượng.

Theo đó, xuất khẩu rau quả đạt gần 5,2 tỷ USD trong 11 tháng, tăng tới 70,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là nhóm hàng xuất khẩu chủ lực có tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhất.

Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí số 1 với kim ngạch đạt hơn 3,4 tỷ USD (tính hết tháng 11), tăng tới 149% so với cùng kỳ năm ngoái (tương đương kim ngạch tăng thêm hơn 2 tỷ USD) và chiếm khoảng 65,4% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của các nước.

Trước đó, trong nửa đầu tháng 11, xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt 188 triệu USD. Kết quả này đã đưa kim ngạch xuất khẩu rau quả từ đầu năm đến giữa tháng 11 đạt 5 tỷ USD. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử xuất khẩu rau quả của Việt Nam chạm mốc 5 tỷ USD.

Sầu riêng vẫn tiếp tục là mặt hàng số 1 của xuất khẩu rau qủa Việt Nam. 9 tháng đầu năm nay, xuất khẩu sầu riêng cũng đã thiết lập một kỷ lục mới khi lần đầu tiên vượt mốc 2 tỷ USD về giá trị xuất khẩu. Trong 3 quý đầu năm, sầu riêng chiếm tới 41% tổng giá trị xuất khẩu rau quả.

Liên quan đến xuất khẩu rau quả, mới đây Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Việt Nam) và Tổng cục Hải quan (Trung Quốc) đã ký kết Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả dưa hấu tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc. Nghị định thư là bước thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch sản phẩm nông nghiệp truyền thống này của Việt Nam và chuẩn hóa các quy định về xuất khẩu nông sản giữa hai nước.

Theo dự báo của một số chuyên gia, đến năm 2025, dung lượng thị trường sầu riêng của Trung Quốc có thể đạt 20 tỷ USD và cả thế giới là 28,6 tỷ USD. Mức độ tăng trưởng của ngành sầu riêng thế giới trong giai đoạn 2019 - 2025 được dự báo khoảng 7,2%/năm. Như vậy, thời gian tới, thị trường tiêu thụ sầu riêng vẫn rất tốt. Do vậy, Hiệp hội Rau quả Việt Nam khuyến cáo bà con tính đến yếu tố bền vững, tăng cường chất lượng về sản phẩm và về giống.

Bên cạnh những yếu tố thuận lợi, ngành rau quả nước ta vẫn đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức khi ngày càng nhiều nước dựng nên các hàng rào kỹ thuật. Đơn cử như mới đây Thái Lan đã nâng tiêu chuẩn sầu riêng xuất khẩu, cụ thể là tăng độ khô của cơm sầu riêng từ 32% lên 35% và thực hiện giám sát từng lô hàng để đảm bảo đạt tiêu chuẩn theo yêu cầu đề ra. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho nông dân trồng sầu riêng và doanh nghiệp Việt Nam.

Nhận định về thị trường xuất khẩu, ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại nông nghiệp (Bộ NN&PTNT) cho biết, trong chuyến khảo sát mới đây ở Trung Quốc thì thấy rằng dư địa cho rau quả của Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường này là còn rất lớn. Ông Tiến cho biết nếu đi sâu vào các địa phương trong nội địa của Trung Quốc sẽ thấy nhu cầu tiêu thụ của người dân ở đây đối với các loại trái cây của Việt Nam như sầu riêng, xoài cùng những loại trái cây khác là còn rất nhiều.

Có thể nói từ “bước nhảy” của mặt hàng trái sầu riêng nói riêng và một số mặt hàng trái cây chủ lực sẽ là chất xúc tác, là động lực quan trọng để ngành hàng rau quả Việt thực hiện tham vọng thu thêm hàng tỷ USD, trở thành “cường quốc” về xuất khẩu rau quả trên toàn cầu. Tuy nhiên, để cụ thể hóa tham vọng đó đòi hỏi các ngành hàng này cần có những “bước nhảy” quan trọng, nhất là việc tuân thủ các tiêu chuẩn về chất lượng, đẩy mạnh các hoạt động giao thương, quảng bá thương hiệu. Đây cũng là thời điểm quan trọng để các doanh nghiệp trong ngành hàng rau quả nhận thức được các điểm hạn chế để khắc phục nhằm có thể tiến xa.

Minh Anh (t/h)