TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái thương mại điện tử 12 tỷ USD an toàn và minh bạch

Sáng ngày 24/7, Sở Công thương TP.HCM phối hợp cùng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) tổ chức hội nghị triển khai Luật Thương mại điện tử 2025.

Tại hội nghị, ông Bùi Tá Hoàng Vũ, Giám đốc Sở Công thương TP.HCM cho biết, thương mại điện tử (TMĐT) tại thành phố đang duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ ở mức hai con số. Năm 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam ước đạt khoảng 40 tỷ USD, trong đó riêng TP.HCM đạt khoảng 12 tỷ USD.

Ông Vũ nhận định, Luật TMĐT 2025 có phạm vi điều chỉnh rộng đã tác động trực tiếp đến tư duy và hành vi của cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng. Trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh, việc nắm vững và vận dụng đúng quy định pháp luật không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội lớn để doanh nghiệp phát triển bền vững.

Một trong những điểm mới cốt lõi của Luật TMĐT 2025 và Nghị định 248/2026/NĐ-CP là nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường. Các quy định mới yêu cầu các nền tảng TMĐT phải công khai các tiêu chí ưu tiên hiển thị và thuật toán sắp xếp sản phẩm. Bắt buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận yêu cầu từ cơ quan chức năng.

Các nền tảng TMĐT xuyên biên giới có trên 100.000 giao dịch/năm tại Việt Nam phải có pháp nhân ủy quyền và ký quỹ tối thiểu 20 tỷ đồng để bảo đảm nghĩa vụ thuế và bồi thường cho người tiêu dùng. Đặc biệt, từ ngày 1/1/2027, tất cả người bán hàng và người livestream trên các nền tảng trung gian đều phải thực hiện xác thực danh tính điện tử (e-KYC).

Bên cạnh Luật Thương mại điện tử, hội nghị cũng dành nhiều thời lượng phổ biến những quy định mới của Luật Quảng cáo sửa đổi đối với môi trường số. Theo đó, Luật Quảng cáo (sửa đổi) mở rộng trách nhiệm đối với "người chuyển tải quảng cáo", bao gồm các KOL, KOC và influencer.

Cũng tại hội nghị, nhiều KOL/KOC bày tỏ lo ngại về rủi ro pháp lý khi sản phẩm thực tế không đúng như cam kết của nhãn hàng.

Về vấn đề này, cơ quan quản lý nhấn mạnh, người quảng bá có nghĩa vụ xác minh nguồn gốc sản phẩm và phải gắn nhãn quảng cáo hoặc tài trợ rõ ràng. Các chuyên gia khuyến nghị KOL cần ký kết hợp đồng chặt chẽ, quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên để làm căn cứ bảo vệ bản thân khi có tranh chấp phát sinh.

Một nội dung thu hút sự quan tâm tại hội nghị là chuyên đề của Công an TP. HCM về các nguy cơ mất an toàn trong hoạt động thương mại điện tử. Theo lực lượng Công an, các hành vi vi phạm hiện không chỉ dừng lại ở hàng giả, hàng cấm hay xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mà còn mở rộng sang quảng cáo sai sự thật, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, thu thập và mua bán trái phép dữ liệu cá nhân.

Trong nhiều vụ án, dữ liệu khách hàng bị rò rỉ đã trở thành "nguyên liệu" để các đối tượng xây dựng kịch bản giả mạo doanh nghiệp, sàn thương mại điện tử hoặc đơn vị vận chuyển nhằm chiếm đoạt tài sản.

Công an TPHCM cũng cảnh báo 3 nhóm rủi ro pháp lý mà doanh nghiệp và người kinh doanh trực tuyến cần đặc biệt lưu ý, gồm: vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân; không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế khi kinh doanh trên nền tảng số; và nguy cơ bị giả mạo fanpage, website hoặc thương hiệu để lừa đảo khách hàng.

Trong đợt cao điểm kiểm tra gần đây, Bộ Công thương đã phối hợp các sàn thương mại điện tử gỡ hơn 9.000 sản phẩm vi phạm và ngăn chặn trên 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm.

Theo cơ quan chức năng, phần lớn vi phạm xuất phát từ việc chưa nắm vững các quy định của pháp luật hơn là cố ý vi phạm. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định mới, rà soát quy trình kinh doanh và tăng cường bảo mật dữ liệu nhằm giảm thiểu rủi ro pháp lý, bảo vệ uy tín và thương hiệu.

Việc xây dựng hệ sinh thái TMĐT an toàn không thể chỉ dựa vào cơ quan quản lý mà cần sự chung tay của tất cả các bên: doanh nghiệp, nền tảng số, người sáng tạo nội dung và người tiêu dùng. TPHCM kỳ vọng việc triển khai đồng bộ các quy định mới sẽ nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, tạo dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi chính đáng của mọi chủ thể trên môi trường số.

Tú Anh