Phải chuyển hóa tri thức, công nghệ và chính sách thành những kết quả cụ thể

Gắn đào tạo, bồi dưỡng với yêu cầu giải quyết những vấn đề thực tiễn

Đánh giá về vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao đối với sự phát triển bền vững của Hà Nội, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Ngô Minh Hoàng cho rằng, trong giai đoạn phát triển hiện nay, nguồn nhân lực chất lượng cao không đơn thuần là một yếu tố đầu vào của quá trình phát triển, mà ngày càng trở thành nguồn lực có tính quyết định đối với năng lực quản trị, năng suất lao động, khả năng đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh của một đô thị lớn như Hà Nội.

Thủ đô đang đứng trước những yêu cầu phát triển rất cao: vừa phải tổ chức vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khai thác hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù của Luật Thủ đô; vừa phải giải quyết những vấn đề lớn đặt ra trong quá trình phát triển như quy hoạch, hạ tầng, giao thông, môi trường, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và nâng cao chất lượng quản trị đô thị. Điều đó đòi hỏi Hà Nội không chỉ quan tâm đến số lượng mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng và cơ cấu lại nguồn nhân lực, hình thành đội ngũ có năng lực chuyên môn sâu, tư duy đổi mới, năng lực số, khả năng làm việc trong môi trường quốc tế và đặc biệt là khả năng giải quyết những vấn đề thực tiễn của Thành phố.

Đối với khu vực công, yêu cầu đặt ra là xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có tư duy quản trị hiện đại, năng lực tham mưu chính sách và tổ chức thực thi tốt; chú trọng đào tạo sau đại học, đào tạo và bồi dưỡng chuyên sâu đối với những ngành, lĩnh vực Thành phố thực sự có nhu cầu. Đối với đội ngũ chuyên gia và nhà khoa học, Thành phố cần đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, nghiên cứu sinh có khả năng gắn nghiên cứu với thực tiễn, trực tiếp tham gia giải quyết các bài toán lớn của Thủ đô.

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng có nhu cầu rất lớn đối với lực lượng lao động kỹ thuật, lao động có tay nghề cao, nhất là trong các ngành, nghề trọng điểm và những ngành, nghề tiếp cận trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới. Có thể nói, điều Hà Nội cần không chỉ là nguồn nhân lực giỏi về chuyên môn, mà phải là nguồn nhân lực có khả năng chuyển hóa tri thức, công nghệ và chính sách thành những kết quả phát triển cụ thể của Thủ đô.

Tập trung ưu tiên thu hút, đào tạo nhân lực 3 lĩnh vực trọng điểm

Để đáp ứng định hướng phát triển trong thời gian tới, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Ngô Minh Hoàng cho biết Hà Nội đang tập trung ưu tiên thu hút và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở một số lĩnh vực trọng điểm sau.

Thứ nhất là lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đó là nguồn nhân lực làm chủ công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, tự động hóa và vận hành các nền tảng số của Thành phố.

Thứ hai là lĩnh vực giải quyết các "bài toán lớn" của Thủ đô, bao gồm các chuyên gia, nhà khoa học nghiên cứu trực tiếp các bài toán cấp bách về quy hoạch hạ tầng đô thị, quản lý môi trường, xử lý ô nhiễm, giao thông thông minh và phát triển kinh tế xanh.

Thứ ba là các ngành, nghề trọng điểm, tiếp cận trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới. Đây là lực lượng lao động trình độ cao đẳng, trung cấp thuộc các nhóm ngành kỹ thuật công nghệ cao, dịch vụ chất lượng cao. Ngoài ra, quản trị công và pháp chế cũng là lĩnh vực được Thành phố ưu tiên thu hút và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, bao gồm đội ngũ tham mưu, hoạch định chính sách, xây dựng văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô.

Theo Phó Giám đốc Sở Nội vụ Ngô Minh Hoàng, điểm đáng chú ý nhất của Nghị quyết 57/2026/NQ-HĐND là sự đổi mới trong cách tiếp cận đối với đầu tư cho nguồn nhân lực: từ hỗ trợ đào tạo đơn thuần sang đầu tư có trọng tâm, có mục tiêu và gắn chặt hơn giữa đào tạo với nhu cầu phát triển thực tế của Thành phố. Điểm này thể hiện rõ qua một số chính sách lớn.

Thứ nhất, đào tạo, bồi dưỡng được gắn trực tiếp hơn với yêu cầu giải quyết các bài toán lớn của Thủ đô. Thành phố hướng tới cơ chế đặt hàng nghiên cứu, đào tạo gắn với những vấn đề thực tiễn như môi trường, giao thông, quy hoạch đô thị, chuyển đổi số, công nghệ mới... Đây là sự thay đổi rất quan trọng về tư duy. Mục tiêu của đào tạo không chỉ là nâng cao trình độ hay có thêm văn bằng, mà quan trọng hơn là tri thức và năng lực sau đào tạo phải được chuyển hóa thành giải pháp phục vụ sự phát triển của Thành phố. Đối với nghiên cứu sinh tham gia giải quyết các bài toán lớn của Thủ đô, Nghị quyết có cơ chế hỗ trợ về sinh hoạt phí, nghiên cứu, công bố khoa học quốc tế, tham dự hội thảo quốc tế và hoàn thành luận án.

Thứ hai, chính sách hỗ trợ đào tạo sau đại học đối với khu vực công được nâng lên rõ rệt. Người được cử đi đào tạo Tiến sĩ trong nước được hỗ trợ trọn gói bằng 60 lần mức lương tối thiểu vùng I; đào tạo Thạc sĩ được hỗ trợ 30 lần mức lương tối thiểu vùng I. Đối với đào tạo sau đại học ở nước ngoài, Thành phố có chính sách hỗ trợ học phí, sinh hoạt phí, bảo hiểm y tế và vé máy bay theo quy định. Một điểm đáng chú ý là việc sử dụng mức lương tối thiểu vùng I làm căn cứ tính mức hỗ trợ. Điều này giúp giá trị hỗ trợ có khả năng thích ứng tốt hơn với sự thay đổi của điều kiện kinh tế - xã hội và bảo đảm tính thực chất của chính sách.

Thứ ba, Thành phố chủ động phát hiện, đào tạo và tạo nguồn nhân lực chất lượng cao từ sớm. Nghị quyết có chính sách đối với học sinh, sinh viên có thành tích xuất sắc, tạo điều kiện để được đào tạo tại các cơ sở giáo dục có chất lượng cao; đồng thời gắn chính sách hỗ trợ với trách nhiệm và cam kết đóng góp cho Thành phố sau đào tạo. Như vậy, tư duy của chính sách không chỉ là tìm người khi Thành phố đã phát sinh nhu cầu mà từng bước chủ động phát hiện, đào tạo và chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai.

Thứ tư, chính sách phát triển nguồn nhân lực được tiếp cận tương đối toàn diện, không chỉ đối với cán bộ, công chức, viên chức, chuyên gia hay nhà khoa học mà còn đối với lực lượng lao động kỹ thuật. Nghị quyết có các chính sách hỗ trợ đối với học sinh, sinh viên học các ngành, nghề trọng điểm, đặc biệt là các ngành công nghệ cao, công nghệ mũi nhọn và kỹ thuật tiên tiến. Đây là hướng đi cần thiết, bởi một nền kinh tế hiện đại không chỉ cần các nhà khoa học, chuyên gia mà còn cần một lực lượng đủ mạnh gồm kỹ thuật viên, kỹ sư thực hành và người lao động có tay nghề cao.

Thứ năm, chính sách hỗ trợ được thiết kế gắn với trách nhiệm của người thụ hưởng và yêu cầu quản lý, kiểm soát nguồn lực công. Người được hưởng chính sách phải thực hiện đầy đủ các cam kết; trường hợp không hoàn thành chương trình hoặc không thực hiện nghĩa vụ theo quy định thì phải thực hiện trách nhiệm bồi hoàn. Theo đồng chí Ngô Minh Hoàng, đây là nguyên tắc rất quan trọng: Thành phố sẵn sàng dành nguồn lực để đầu tư cho con người, nhưng sự đầu tư đó phải đúng đối tượng, đúng nhu cầu và cuối cùng phải tạo ra giá trị cho sự phát triển của Thủ đô.

"Vì vậy, ý nghĩa của Nghị quyết 57/2026/NQ-HĐND không chỉ nằm ở mức hỗ trợ, mà quan trọng hơn là từng bước hình thành một cơ chế đầu tư có hệ thống cho nguồn nhân lực chất lượng cao, từ phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng đến sử dụng và phát huy năng lực sau đào tạo", Phó Giám đốc Sở Nội vụ Ngô Minh Hoàng nhấn mạnh.

Anh Đức - Mạnh Nghiệp