Nước sạch ở TP. Sơn La bị dân tố chưa “sạch”

Ngày 26/9/2022, một tài khoản cá nhân mang tên Nguyễn Thuý Hà đã đăng tải hình ảnh nguồn nước máy với nội dung “Nước máy sinh hoạt của TP. Sơn La, nơi có giá đắt đỏ nhất cả nước và là địa phương duy nhất người tiêu dùng phải chịu phí duy trì đấu nối”. Hình ảnh và nội dung thông tin này nhanh chóng nhận được sự quan tâm của đông đảo mọi người với hàng trăm lượt bình luận.

Nhiều ý kiến cho rằng, nước máy tại TP. Sơn La có màu trắng đục, có dấu hiệu lẫn nhiều cặn vôi, đôi khi nấu lên rồi nhưng không dám uống... Theo một số người dân, thời gian qua, các hộ gia đình đã phải mất khá nhiều chi phí để bảo dưỡng và thay mới lõi lọc hằng tháng khi sử dụng hệ thống lọc nước.

Bên cạnh việc phàn nàn về chất lượng nguồn nước, nhiều ý kiến khác cũng tỏ ra khá bất bình với việc phía đơn vị cung cấp nước sạch (Công ty CP Cấp nước Sơn La - PV) thu chi phí duy trì đấu nối. Cụ thể, các hộ gia đình, kể cả hộ dân không dùng nước, vẫn phải đều đặn trả 12.000 đồng/tháng. Điều này, theo nhiều người là rất vô lí.

Để có cái nhìn khách quan, đa chiều về vụ việc, PV Thương hiệu và Pháp luật đã có buổi trao đổi, làm việc với đại diện Ban Giám đốc Công ty CP Cấp nước Sơn La.

Theo ông Phạm Ngọc Dũng - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Cấp nước Sơn La thì đến thời điểm hiện tại đơn vị chưa tiếp nhận bất cứ đơn thư, phản ánh trực tiếp nào từ phía khách hàng. Nguồn thông tin trên do một cá nhân đưa lên mạng xã hội nhưng đó cũng không phải nguồn tin gốc.

Liên quan đến chất lượng nguồn nước, phía đơn vị này khẳng định, ngoài sự cố mất nước do chế biến cà phê thời điểm năm 2017, những năm gần đây không ghi nhận thêm bất cứ sự cố nào. Về chất lượng nguồn nước, ngoài quy trình tự kiểm tra, đánh giá hằng ngày, hằng tháng, hằng quý…, công ty cũng chịu sự giám sát, kiểm tra, đánh giá của các cơ quan chức năng.

Về vấn đề thu phí duy trì đấu nối, đại diện công ty này cho rằng, điều này căn cứ vào công văn phản hồi ý kiến của Bộ Xây dựng (công văn 2398/BXD-KTXD) và Quyết định số 1557/QĐ-UBND ngày 30/6/2016 của UBND tỉnh Sơn La (Quyết định về việc quy định giá bán nước sạch phục vụ sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Sơn La).

Theo tìm hiểu của PV, tình trạng nước sạch tại TP. Sơn La và một số khu vực lân cận thời gian qua ghi nhận một số sự cố ô nhiễm do quá trình chế biến cà phê của các cơ sở trên địa bàn, cụ thể vào các năm 2017, 2019, 2020. Trong đó, trước tình trạng ô nhiễm nguồn nước, ngày 5/12/2020, UBND tỉnh Sơn La đã phải ban hành văn bản số 3286/UBND-KT về việc khắc phục tình trạng ô nhiễm nguồn nước của nhà máy nước TP. Sơn La.

Liên quan đến chi phí duy trì đấu nối, theo ý kiến Bộ Xây dựng: “Chi phí duy trì đấu nối là một khoản mục thuộc chi phí bán hàng, được tính vào tổng chí phí sản xuất, kinh doanh, được hạch toán vào giá thành 1m3 nước sạch và là căn cứ để xác định giá tiêu thụ nước sạch. Theo đó, nếu chi phí duy trì đấu nối chưa được tính trong giá thành 1m3 nước sạch (hoặc không cấu thành trong giá bán), thì phương án thu và mức thu để bù đắp chi phí duy trì đấu nối do UBND tỉnh quy định, đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế sử dụng nước tại địa phương.

Đối với Sơn La, tại Quyết định số 1557/QĐ-UBND, giá bán nước sạch tại đây được căn cứ tại 2 khoản. Khoản 1 là tiền thu theo khối lượng thực tế qua đồng hồ, với mức giá từ 5.300 đồng - 11.100 đồng, tuỳ theo đối tượng, vùng 1, vùng 2 hay ở khu vực huyện. Khoản 2 là các khoản thu thông qua hoá đơn thu tiền nước, gồm: tiền thu chi phí duy trì đấu nối đối với tất cả khách hàng dùng nước; thu theo mức giá bán nước sạch tại từng vùng, giá trị tương đương 01m³ nước/hộ khách hàng/ tháng. Giá dịch vụ thoát nước theo quyết định số 09/2016/QĐ-UBND ngày 10/5/2016 của UBND tỉnh Sơn La.

Đối chiếu với quy định nêu trên, việc tách để thu riêng tiền đấu nối 12.000 đồng/tháng đối với tất cả các hộ, đặc biệt cả các hộ không dùng nước có phần chưa bám sát vào nội dung quyết định.

Theo Thông tư số 44/2021/TT-BTC ngày 18/6/2021, khung giá nước sạch được quy định theo giá tối thiểu và giá tối đa; là giá đã bao gồm thuế giá trị gia tăng, áp dụng cho mức giá bán lẻ nước sạch bình quân do Uỷ ban nhân dân tỉnh quyết định. Theo đó, với đô thị đặc biệt, đô thị loại 1, giá nước sạch tối thiểu là 3.500 đồng/m³; tối đa 18.000 đồng/m³; đối với đô thị loại 2, loại 3, loại 4, loại 5, giá nước sạch tối thiểu là 3.000 đồng/m³; tối đa là 15.000 đồng/m³; riêng đối với Khu vực nông thôn, giá nước sạch tối thiểu là 2.000 đồng/m³, tối đa là 11.000 đồng/m³.

Giá bán lẻ nước sạch bình quân do Ủy ban nhân dân tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương quyết định phải đảm bảo phù hợp với khung giá nước sạch quy định tại Thông tư này.

Hiện nay, quyền và nghĩa vụ của khách hàng sử dụng nước được quy định tại Điều 55 Nghị định số 117/2007/NĐ-CP. Theo đó, khách hàng sử dụng nước có các quyền sau: Được cung cấp đầy đủ, kịp thời về số lượng, bảo đảm về chất lượng dịch vụ đã nêu trong hợp đồng; Yêu cầu đơn vị cấp nước kịp thời khôi phục việc cấp nước khi có sự cố; Được cung cấp hoặc giới thiệu thông tin về hoạt động cấp nước; Được bồi thường thiệt hại do đơn vị cấp nước gây ra theo quy định của pháp luật; Yêu cầu đơn vị cấp nước kiểm tra chất lượng dịch vụ, tính chính xác của thiết bị đo đếm, số tiền nước phải thanh toán; Khiếu nại, tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật về cấp nước của đơn vị cấp nước hoặc các bên có liên quan; Các quyền khác theo quy định của pháp luật.

Do đó, để bảo vệ quyền lợi của mình, đã đến lúc các hộ gia đình dùng nước sạch của Công ty CP Cấp nước Sơn La cần phản ánh trực tiếp bằng đơn từ, thư mail… đến đơn vị cung cấp nước hay các cơ quan chức năng khi gặp các sự cố về chất lượng nước sạch; cũng có thể đem mẫu nước đi kiểm tra, phân tích tại đơn vị dịch vụ độc lập khi nghi ngờ về chất lượng nguồn nước; đồng thời gửi đơn khiếu nại, tố cáo lên cơ quan chức năng nếu thấy phía doanh nghiệp cung cấp nước đang có dấu hiệu thu sai khoản tiền, tính sai khối lượng nước hằng tháng mà hộ gia đình mình sử dụng…

Lâm Tới (T/h)