Nghệ nhân Xóm Rô Nguyễn Bá Cường - người đam mê hồn cốt của những bức tượng

"Nhìn ngắm gì mà kỹ thế, mòn tượng của chùa rồi…", chúng tôi cười trêu anh Cường. Anh chỉ cười và nói mình vẫn thích tượng, mỗi bức có một tâm trạng khác nhau, chỉ cần vẽ không chuẩn, khi tạc thành lại mất cái gốc hồn của bức tượng. 

Nhớ ngày đó làng tôi làm nghề chạm, khắc và sơn tô tượng truyền thống được cho là tồn tại từ hàng trăm năm nay, làng nghề nổi tiếng với nghề điêu khắc đồ gỗ, đặc biệt với kỹ thuật sơn son thếp vàng tinh xảo chỉ có duy nhất tại Sơn Đồng (Hoài Đức, Hà Nội). Nhiều sản phẩm của làng nghề nổi tiếng trong cả nước như tượng Phật Bà nghìn tay, nghìn mắt; tượng Ông Thiện, Ông Ác; tượng các vị La Hán; kiệu bát cống... Nhà nào làm nghề cũng vậy, chúng tôi đều được dạy làm cách ngâm gỗ, chọn gỗ, sơ chế, cách đục, chạm, khắc trên sản phẩm, phủ quét sơn…Đó là cách dạy cơ bản trong nghề nhưng để giỏi nghề lại phải có cái Tâm, năng khiếu nhất định để thẩm thấu tác phẩm, sản phẩm làm ra có hồn trong đó.

Hai mươi năm trước, ngồi học trong lớp, đứa nào cũng có một tập giấy trắng để vẽ ra những gì mình thích, những gì mình đã được học. Tôi thì chỉ vẽ duy nhất đôi mắt, các loại mắt và đôi lông mày. Còn anh Cường thì chỉ có tượng, các loại tượng, đồ thờ…tô đủ các mầu. Đương nhiên, khi kết thúc tuổi áo trắng học đường, mỗi người chúng tôi có một tập tượng được anh Cường tặng.

Anh Nguyễn Bá Cường sống trong Xóm Rô (Sơn Đồng, Hoài Đức, Hà Nội), tham gia làm nghề từ ngày bé thơ đến nay, lăn lộn trong nghề hơn 20 năm. Những vui buồn, hỉ, nộ, ái, ố trong nghề anh đều đã trải qua. Những tác phẩm bị hỏng do chọn sai chất liệu, sai mầu sơn, sơn chưa đẹp… đó là kinh nghiệm để ngày nay, mỗi một bức tượng khi xuất xưởng đều như một tác phẩm của tâm hồn. Khi làm tượng cho điện tư gia của một gia đình, gia tộc, anh phải đến nghiên cứu thế nhà, cách trang trí, phong thủy tâm linh riêng. Anh góp phần quan trọng từ khâu thiết kế, chọn hướng, tư vấn cho gia chủ, tạo nên một điện thờ mỹ thuật chuẩn phong thủy.

Gặp lại nhau khi kỷ niệm 20 năm rời ghế nhà trường, chúng tôi ngồi tâm sự với nhau những câu chuyện về quá khứ, cuộc sống hiện tại và có cả những giấc mơ. Mỗi người có một giấc mơ cho riêng mình, riêng anh Cường ao ước nhận được nhiều việc hơn nữa để những người thợ của anh có nhiều việc làm, nuôi gia đình, góp phần nâng cao đời sống cho người dân Xóm Rô. 

Chúc cho ước mơ của anh sớm thành hiện thực, mang về các hợp đồng lớn cho những người thợ của anh yên tâm sản xuất...

Hà Thủy

Hà Thủy