Ngành gỗ Việt đẩy mạnh chiến lược từ gia công sang làm chủ thiết kế và thương hiệu

Ngành gỗ tăng trưởng ấn tượng, khẳng định vị thế chủ lực

Ngày 4/3, Hội chợ Xuất khẩu đồ gỗ và nội thất TP.HCM (HawaExpo 2026) đã khai mạc tại Trung tâm SECC với chủ đề “Gateway to Vietnam Furniture Prowess”. Sự kiện năm nay ghi nhận quy mô ấn tượng với hơn 2.500 gian hàng từ hơn 450 doanh nghiệp, tăng gấp 3 lần so với năm 2025.

Đáng chú ý, gần 90% doanh nghiệp tham gia là các nhà sản xuất nội thất Việt Nam trực tiếp trưng bày sản phẩm. Đây là minh chứng rõ nét cho tinh thần “Make in Vietnam” – nơi doanh nghiệp không chỉ sản xuất mà còn chủ động sáng tạo, thiết kế và làm chủ công nghệ để nâng cao giá trị gia tăng.

Theo ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), ngành gỗ Việt Nam đang trải qua giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, tiếp tục giữ vai trò là một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực. Ngành không chỉ đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu mà còn góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và tạo việc làm cho hàng triệu lao động trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ lâm nghiệp, sản xuất đến xuất khẩu.

Năm 2025 được đánh giá là dấu mốc lịch sử khi ngành gỗ lập kỳ tích với kim ngạch xuất khẩu đạt trên 18,32 tỷ USD (tăng 5,5% so với năm 2024). Con số này giúp Việt Nam giữ vững vị trí thứ hai tại châu Á và đứng đầu Đông Nam Á về xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ.

Bước sang năm 2026, tín hiệu khởi sắc tiếp tục được duy trì. Theo đó, trong tháng 1/2026, kim ngạch ước đạt 1,6 tỷ USD, tăng 12,5% so với cùng kỳ năm trước.

Về thị trường xuất khẩu, Hoa Kỳ tiếp tục là đối tác lớn nhất, chiếm hơn 55% tổng kim ngạch (khoảng 9,46 tỷ USD). Tiếp sau là các thị trường Nhật Bản (2,15 tỷ USD) và Trung Quốc (2,08 tỷ USD).

Sự kiện chuyển giao vai trò Chủ tịch Hội đồng công nghiệp Nội thất ASEAN (AFIC) từ Thái Lan sang Việt Nam tại hội chợ năm nay càng khẳng định vai trò dẫn dắt của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực.

Ngành gỗ đẩy mạnh chiến lược từ gia công sang làm chủ thiết kế và thương hiệu

Ngành gỗ đang bước vào giai đoạn chuyển dịch quan trọng, thay vì chỉ tham gia vào khâu gia công sản xuất có giá trị thấp, các doanh nghiệp đã đầu tư mạnh vào thiết kế và xây dựng thương hiệu riêng.

Tại sự kiện HawaExpo 2026, chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đã đề nghị Hiệp hội tiên phong chuyển dịch xanh; khuyến khích doanh nghiệp thực hành ESG, đầu tư công nghệ sạch và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Đồng thời, nâng tầm từ “Made in Vietnam” sang “Made by Vietnam”, chuyển từ gia công thuần túy sang làm chủ thiết kế, thương hiệu và công nghệ.

Trong đó, Hawa Expo phải trở thành không gian tôn vinh sáng tạo, nơi doanh nghiệp Việt khẳng định năng lực thiết kế và chế tác tinh xảo. Đặc biệt, Hiệp hội cần đóng vai trò “nhạc trưởng”, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ để minh bạch hóa chuỗi cung ứng, giảm thiểu rủi ro phòng vệ thương mại và nâng cao năng lực cạnh tranh theo hướng xanh, minh bạch, bền vững.

Theo ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA), ngành gỗ Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch quan trọng. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu tham gia khâu gia công sản xuất, thì hiện nay nhiều doanh nghiệp đã đầu tư mạnh vào thiết kế, công nghệ và xây dựng thương hiệu.

Đặc biệt, tại Hội chợ HawaExpo năm nay sẽ diễn ra Hội nghị thường niên lần thứ 44 của Hội đồng công nghiệp Nội thất ASEAN - AFIC, cùng với nghi thức chuyển giao vai trò chủ tịch AFIC từ Thái Lan sang Việt Nam. "Đây là cột mốc quan trọng, khẳng định vai trò dẫn dắt để đưa ngành gỗ Việt Nam nói riêng, ASEAN nói chung xác lập những vị thế mới trên bản đồ thế giới", ông Mẫn thông tin.

Dù đang trên đà tăng trưởng, ngành gỗ vẫn phải đối mặt với nhiều "gió ngược". Trong đó, xung đột tại Trung Đông gây bất ổn cho chuỗi cung ứng và làm gia tăng chi phí logistics. Các quy định về giảm phát thải, chứng chỉ gỗ hợp pháp và biến động thuế quan từ các thị trường lớn yêu cầu doanh nghiệp phải có năng lực dự báo và quản trị rủi ro tốt hơn.

Tuy nhiên, với sự chủ động đổi mới công nghệ và đa dạng hóa phân khúc khách hàng, ngành gỗ Việt Nam đang tự tin hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, khẳng định thương hiệu gỗ Việt là biểu tượng của chất lượng và trách nhiệm trên bản đồ thế giới.

Minh Anh