Lực lượng chức năng siết hàng giả, tiểu thương được khuyến cáo minh bạch

Trong những ngày đầu tháng 6/2025, lực lượng quản lý thị trường, công an kinh tế và hải quan đồng loạt mở rộng chiến dịch truy quét hàng giả, hàng nhái và hàng hóa không rõ nguồn gốc trên cả nước. Tại các trung tâm thương mại và chợ truyền thống lớn như Đồng Xuân (Hà Nội), An Đông Plaza, Tân Bình (TP.HCM), hàng loạt gian hàng đóng cửa đột ngột, tạo nên cảnh tượng đìu hiu chưa từng thấy. Nhiều chủ ki-ốt cho biết họ lo ngại việc bị kiểm tra, thu giữ hàng hóa hoặc bị xử phạt nếu không kịp xuất trình hóa đơn, chứng từ hợp lệ.

Chỉ trong vòng hơn 10 ngày, hàng trăm vụ vi phạm đã bị phát hiện, với nhiều sản phẩm có dấu hiệu giả mạo thương hiệu nổi tiếng hoặc không có hóa đơn chứng từ. Riêng tại Phú Yên, lực lượng chức năng đã phát hiện và khởi tố 13 vụ liên quan đến buôn bán hàng giả, hàng nhập lậu. Còn tại Cao Bằng, hơn 5.000 sản phẩm không rõ nguồn gốc đã bị thu giữ, trong đó có mỹ phẩm giả và thực phẩm không đảm bảo an toàn.

Tỉnh Hà Tĩnh cũng đang triển khai quyết liệt các đợt kiểm tra nhằm lập lại trật tự thị trường và bảo vệ người tiêu dùng. Cơ quan quản lý thị trường cho biết, chiến dịch này không nhằm gây khó dễ cho tiểu thương mà để khuyến khích sự minh bạch, tạo lập môi trường kinh doanh công bằng và bền vững hơn. Đại diện cơ quan này cũng khuyến cáo, các hộ kinh doanh cần chủ động sắp xếp lại nguồn hàng, sử dụng hóa đơn điện tử và niêm yết rõ ràng thông tin xuất xứ để tránh rủi ro bị xử lý.

Nhiều tiểu thương thừa nhận đã tạm thời đóng cửa để “nghe ngóng tình hình”, trong khi một số khác phản ánh còn thiếu thông tin rõ ràng về thời gian chuẩn bị hoặc cách thức hợp thức hóa hàng hóa đang kinh doanh. Một số ý kiến từ chuyên gia pháp lý cho rằng, việc truy quét hàng giả tại điểm bán chỉ là biện pháp cuối, trong khi khâu nhập khẩu – đặc biệt tại cửa khẩu – cần được giám sát chặt chẽ hơn để chặn từ gốc.

Tại Hà Nội, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội cũng xây dựng Kế hoạch cao điểm đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn thành phố Hà Nội, đồng thời lãnh đạo Chi cục đã chỉ đạo các phòng, Đội Quản lý thị trường tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường tại một số địa bàn nổi cộm trên thành phố, như: huyện Gia Lâm, Hoài Đức và quận Cầu Giấy...

Kết quả, lực lượng chức năng đã phát hiện và thu giữ nhiều sản phẩm có dấu hiệu vi phạm về hóa đơn chứng từ, thậm chí là hàng giả. Điển hình là việc kiểm tra cơ sở kinh doanh tại địa chỉ số 64 phố Hàng Giấy, phường Đồng Xuân, quận Hoàn Kiếm vào ngày 28/5 vừa qua đã phát hiện một số lượng lớn sản phẩm gồm nước hoa và mỹ phẩm mang nhãn hiệu nổi tiếng như: Giorgio Armani, YSL, Prive, Gucci, Lancôme, Dior, Louis Vuitton, Moschino, Valentino, Miss Coco… không đủ hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Nhiều sản phẩm có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam.

Luật sư Nguyễn Thanh Hải (Hà Nội) cho rằng, thay vì chỉ tập trung xử phạt tại điểm bán, cơ quan chức năng cần công khai lộ trình chuyển đổi, hỗ trợ tiểu thương hoàn thiện thủ tục giấy tờ. Việc áp dụng các biện pháp hỗ trợ như cấp tem QR, cập nhật hệ thống hóa đơn điện tử, tổ chức tập huấn ngắn hạn… sẽ giúp tạo điều kiện để tiểu thương tham gia vào chuỗi kinh doanh minh bạch mà không bị bỏ lại phía sau.

Tại Saigon Square (TP.HCM), dù nhiều ki-ốt cố tình đóng cửa để tránh kiểm tra, lực lượng chức năng vẫn phát hiện hàng loạt sản phẩm giả các thương hiệu nổi tiếng như túi xách, kính mắt, đồng hồ. Các cơ quan chuyên trách khẳng định chiến dịch lần này sẽ được duy trì với cường độ cao, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành như công an, hải quan, quản lý thị trường.

Bên cạnh đó, chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn mua hàng tại những địa điểm uy tín, có hóa đơn rõ ràng, tem kiểm định và thông tin sản phẩm minh bạch. Điều này không chỉ bảo vệ chính người tiêu dùng mà còn tạo áp lực để các điểm bán lẻ chuyển đổi theo hướng văn minh và có trách nhiệm hơn.

Đợt truy quét hiện tại là bước đi mạnh mẽ từ các cơ quan chức năng nhằm tái lập thị trường công bằng, chống gian lận thương mại và bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả dài hạn, cần có cơ chế hỗ trợ tiểu thương hoàn thiện giấy tờ, chuyển đổi số và tiếp cận hệ thống minh bạch một cách dễ dàng, linh hoạt và công bằng. Đây không chỉ là chiến dịch truy quét mà còn là cơ hội cải tổ thị trường bán lẻ truyền thống theo hướng văn minh và bền vững.

Minh Hoàng