Mở đợt cao điểm mới, siết chặt thực thi quyền sở hữu trí tuệ

Ngày 2/6, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị sơ kết tình hình thực hiện công điện của Thủ tướng về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Theo báo cáo, Bộ Công an đã phát hiện, điều tra và xác minh 148 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; xử lý 128 vụ việc, trong đó khởi tố 44 vụ án hình sự.  Đặc biệt lực lượng công an đã triệt phá nhiều đường dây vi phạm nghiêm trọng trên môi trường mạng, trong đó có các trang web phát sóng bóng đá trái phép như CakhiaTV, RakhoiTV. Tổng giá trị hàng hóa vi phạm bị thu giữ hơn 28 tỷ đồng.

Lực lượng công an cũng đóng vai trò nòng cốt trong việc ngăn chặn hơn 1.000 trang web vi phạm bản quyền và sở hữu công nghiệp. Bộ Công Thương cùng các địa phương đã chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm. Kết quả, 1.520 vụ vi phạm về sở hữu công nghiệp, chủ yếu là giả mạo nhãn hiệu, đã bị xử lý.

Đáng chú ý, so với tháng 5/2025, số vụ xử lý tăng 370,6%, cao gấp 4,7 lần; số tiền xử phạt tăng 314,8%; trị giá tang vật bị xử lý tăng 827,5%, vượt xa mục tiêu tăng tối thiểu 20% được giao. Một số địa phương ghi nhận kết quả nổi bật như: Hà Nội xử lý 340 vụ, TP.HCM xử lý 234 vụ. Riêng hai địa phương này đã xử lý 574 vụ, chiếm khoảng 35,6% tổng số vụ việc được xử lý trên toàn quốc.

Theo đánh giá của Bộ Khoa học và Công nghệ, các lực lượng chức năng đã chuyển từ trạng thái xử lý thụ động sang chủ động phát hiện. Bên cạnh kết quả đạt được, Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn mới. Trong đó, hoạt động buôn bán hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu vẫn diễn ra công khai tại một số chợ truyền thống, trung tâm thương mại và trên các nền tảng thương mại điện tử.

Sau khi nghe các báo cáo, phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, các bộ, ngành, địa phương phải tiếp tục mở đợt cao điểm mới, rà soát toàn diện tình hình, tập trung đấu tranh quyết liệt hơn nữa đối với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Các bộ, ngành và địa phương phải xây dựng hoặc rà soát, bổ sung kế hoạch hành động cụ thể; phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian thực hiện và rõ kết quả đầu ra.

Phó Thủ tướng yêu cầu toàn hệ thống phấn đấu nâng số vụ phát hiện, xử lý vi phạm về sở hữu trí tuệ tăng ít nhất 20% so với năm 2025 trên tất cả các khâu từ thanh tra, kiểm tra, xử lý hành chính đến điều tra, truy tố và xét xử hình sự. "Đây không chỉ là yêu cầu trong nước mà còn là cơ sở để Việt Nam chứng minh với các đối tác quốc tế về quyết tâm và hiệu quả thực chất trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ", Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương rà soát toàn bộ các quy định pháp luật liên quan đến thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Đặc biệt, cần nghiên cứu mức xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ để bảo đảm tính răn đe; rà soát, sửa đổi các nghị định, thông tư hiện hành còn bất cập hoặc chưa rõ ràng. Trong năm 2026 phải cơ bản hoàn thành việc nhận diện toàn bộ các bất cập về thể chế để xây dựng lộ trình sửa đổi phù hợp.

Phó Thủ tướng giao Bộ KH&CN chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ theo hướng toàn diện, đầy đủ, hiện đại, cập nhật thường xuyên và bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan. Phó Thủ tướng yêu cầu phấn đấu đưa hệ thống này vào vận hành trong năm 2026 theo tinh thần Chỉ thị số 02 của Thủ tướng Chính phủ.

Bộ KH&CN đồng thời chủ trì xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành về thực thi quyền sở hữu trí tuệ; hoàn thành việc ký kết các chương trình phối hợp hành động với các bộ, ngành liên quan. Bộ cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp; đồng thời tăng cường hướng dẫn về các biện pháp tự bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Bộ KH&CN cũng được giao tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những nơi triển khai chưa nghiêm túc.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ VHTT&DL rà soát toàn diện các quy định liên quan đến quyền tác giả và quyền liên quan; xác định rõ phạm vi trách nhiệm quản lý của từng cơ quan trong môi trường số. Bộ cần tập trung xử lý nghiêm các hành vi sao chép, sử dụng, khai thác trái phép tác phẩm, chương trình phát sóng, bản ghi âm, ghi hình; ngăn chặn hiệu quả tình trạng phát tán nội dung vi phạm trên môi trường mạng.

Đồng thời, Bộ VHTT&DL cần chỉ đạo các cơ quan báo chí đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội về sở hữu trí tuệ; thông tin rộng rãi về các vụ việc vi phạm và kết quả xử lý để tăng tính răn đe và phòng ngừa.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Công an tiếp tục đẩy mạnh điều tra, xử lý triệt để các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; tăng cường áp dụng biện pháp hình sự đối với các vụ việc đủ điều kiện khởi tố nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Bộ Công Thương cần tiếp tục chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường mở các đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm tại các địa bàn trọng điểm. Tập trung đấu tranh với hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và các hành vi vi phạm trên môi trường thương mại điện tử…

Phó Thủ tướng yêu cầu chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trực tiếp chỉ đạo công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn; thành lập tổ công tác liên ngành và xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả. Các địa phương phải phấn đấu tăng ít nhất 20% số vụ phát hiện, xử lý vi phạm so với năm 2025. Kết quả thực hiện sẽ là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng địa phương.

Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo quyết liệt công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời bày tỏ tin tưởng rằng với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ sẽ có chuyển biến thực chất từ nay đến cuối năm 2026, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, người dân, nâng cao uy tín quốc gia.

Tuấn Kiệt