Làng gói bánh chưng Tranh Khúc tấp nập cung cấp cho thị trường Tết

Làng Tranh Khúc (xã Duyên Hà, huyện Thanh Trì, Hà Nội) từ lâu đã nổi tiếng đất Hà thành với nghề làm bánh chưng cổ truyền, chuyên cung cấp hàng vạn chiếc bánh chưng ra thị trường trong nước và nước ngoài mỗi dịp Tết Nguyên đán.

Làng Tranh Khúc (Hà Nội) hiện có khoảng 90 hộ làm bánh chưng (trên tổng số 300 hộ), trong đó có hơn 10 hộ là các cơ sở lớn, còn lại là làm nhỏ lẻ.

Vào những ngày rằm hoặc giáp Tết, không khí nơi đây nhộn nhịp với những nồi bánh chưng, tạo nên một khung cảnh đậm nét truyền thống khó có thể tìm thấy nơi nào khác.

Nếu ngày thường mỗi nhà chỉ làm 50 – 100 cái theo đơn đặt thì dịp gần Tết như bây giờ phải gấp 5 lần. Có nhà làm tới hơn 1.000 chiếc một ngày là bình thường”.

Khắp các ngõ xóm tại thôn Tranh Khúc vào thời điểm này đang rất nhộn nhịp. Để làm một chiếc bánh đòi hỏi trải qua rất nhiều công đoạn khác nhau, cũng bởi vậy nên nhà nào cũng phải huy động hết các thành viên trong gia đình từ người già, thanh niên cho tới trẻ em, mỗi người đảm nhận một việc.

Các công đoạn chuẩn bị nguyên liệu được phân công rất chuyên nghiệp, người rửa lá, xếp lá; người đồ đỗ xanh, đánh nhuyễn đỗ; người chế biến, pha thịt lợn...

Nghề làm bánh chưng ở Tranh Khúc mang tính gia truyền, người thôn khác rất khó “học lỏm”. Những người gói bánh chuyên nghiệp ở Tranh Khúc không cần dùng khuôn mà mỗi tiếng gói được 80 chiếc, vuông chằn chặn.

Khi gói, người gói phải chặt tay, đúng quy cách, đúng trọng lượng, luộc phải đủ giờ. Làm bánh chưng tưởng như đơn giản nhưng thực ra đòi hỏi cao về kỹ thuật, chỉ cần một kỹ thuật không đúng như lá không sạch, than nấu kém chất lượng, pha nước không đúng giờ cũng ảnh hưởng ngay đến sản phẩm.

Yếu tố quyết định hương vị thơm ngon của chiếc bánh chính là việc lựa chọn nguyên liệu kỹ càng. Người làm bánh phải thực sự chu đáo và cầu kỳ từ khâu chọn lá, gạo, đỗ xanh và thịt. Gạo phải là gạo Nếp Nhung Bắc Ninh hoặc nếp cái hoa vàng thì vỏ bánh mới dẻo.

Nhân được làm bằng thịt lợn ba chỉ hoặc nạc mông, bọc trong lớp đỗ xanh tách vỏ nấu nhuyễn, tạo nên sự hài hòa cho các nguyên liệu từ trong ra ngoài.

Bánh được xếp vào nồi hơi để đem luộc, đun 8 – 10 tiếng sẽ cho ra thành phẩm cuối cùng là những chiếc bánh chưng nổi tiếng làng Tranh Khúc. Lâu nay làng Tranh Khúc đã chuyển từ luộc bánh chưng bằng bếp củi sang bếp điện. Sử dụng bếp điện không chỉ giúp người dân bảo vệ sức khỏe mà còn thân thiện với môi trường, hạn chế khói bụi.

Đến nay, những chiếc bánh chưng Tranh Khúc dẻo, thơm ngon không chỉ được người dân Hà Nội ưa chuộng, mà còn được người dân nhiều nơi biết tiếng, góp phần làm phong phú thêm danh sách món ngon đất Hà thành.

Mai Anh (t/h)