Hà Nội mở công ty đổi mới sáng tạo: Phòng thí nghiệm thể chế mới của Thủ đô

UBND thành phố Hà Nội vừa thành lập Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội, đánh dấu một cột mốc có ý nghĩa chiến lược trong tư duy phát triển và cấu trúc vận hành của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Thủ đô.

4 giai đoạn hình thành chuỗi giá trị sáng tạo

Theo ông Trần Quang Hưng, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội, trước hết, phải bắt đầu từ tư duy đột phá, thu hút nguồn lực sáng tạo toàn cầu để giải quyết bài toán xã hội; đưa công nghệ, mô hình tiên tiến nhất của thế giới về Hà Nội thay vì giới hạn nguồn lực tại chỗ.

Bên cạnh đó là thúc đẩy phát triển của tài năng và doanh nghiệp Việt Nam trong và ngoài nước, thúc đẩy khoa học công nghệ và công nghiệp sáng tạo nội địa.

Nhằm hình thành chuỗi giá trị sáng tạo có ý nghĩa thị trường và khả năng tương hỗ bền vững, trung tâm đưa ra mô hình 4 giai đoạn nhằm hiện thực hóa những tầm nhìn nêu trên.

Theo đó, giai đoạn đầu tiên là xây dựng cộng đồng và kết nối với các bài toán cụ thể trong khối công và khối tư, với mục tiêu đưa nguồn cung tri thức và nhân lực đổi mới sáng tạo gặp đúng nhu cầu thực tiễn.

Giai đoạn 2, trọng tâm là ươm tạo dựa trên các trụ cột nguồn lực của Trung tâm - biến ý tưởng và đề bài đã được kết nối ở giai đoạn 1 thành nguyên mẫu khả thi tối thiểu (MVP) để kiểm thử nhanh, tiếp nhận ý kiến khách quan từ phía khách hàng và thị trường, tiến hành sửa đổi ngay lập tức.

Giai đoạn ba là bước chuyển từ ý tưởng và nguyên mẫu sang một doanh nghiệp thực sự. Trung tâm tập trung hỗ trợ hoàn thiện các thủ tục pháp lý, cấu trúc cổ đông, mô hình quản trị và nền tảng vận hành để startup có thể chính thức hoạt động và đủ điều kiện tiếp cận đầu tư.

Ở giai đoạn cuối cùng, trọng tâm là hỗ trợ đưa sản phẩm ra thị trường, kết nối với các doanh nghiệp lớn, khu vực công và các nhà đầu tư phù hợp.

Phòng thí nghiệm thể chế thủ đô

Để các mục tiêu trên thành hiện thực, trung tâm hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên biệt liên quan đến hoạt động đổi mới sáng tạo, đồng thời hợp tác với các đối tác để phát triển nền tảng và dữ liệu mở...

“Việc xây dựng, phát triển, vận hành các cơ sở dữ liệu nói trên giúp cho các startup, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo có thể tiếp cận đối với các dữ liệu mở để phục vụ quá trình thử nghiệm (sandbox)”, ông Hưng nói.

Về nền tảng về vốn, trung tâm thành lập và vận hành Quỹ Đổi mới sáng tạo, phấn đấu với quy mô trên 500 tỷ đồng vào giai đoạn 2031 - 2035.

Đây là vốn mồi cho các dự án khởi nghiệp tiềm năng cao tại Hà Nội, giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận vốn đầu tư mạo hiểm, vượt qua tình trạng thiếu hụt tài chính trong giai đoạn đầu. Giai đoạn 2031-2035, trung tâm nâng mục tiêu gọi vốn đầu tư lên trên 1.000 tỷ đồng.

Về nền tảng pháp lý, ông Hưng nêu rằng mọi ý tưởng, sản phẩm kiểm thử và mô hình kinh doanh cần thử nghiệm đều cần được hướng dẫn đăng ký môi trường thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và chạy giả lập trên môi trường số.

Cùng với các đối tác trong hệ sinh thái, trung tâm triển khai cơ chế "sandbox" thử nghiệm chính sách phát triển mới, là “phòng thí nghiệm thể chế của Thủ đô” nhằm tháo gỡ các rào cản pháp lý và thúc đẩy các ý tưởng mới đi vào thực tiễn.

Trung tâm xây dựng nền tảng này trên sự hội tụ của các nguồn lực chất lượng cao từ mạng lưới chuyên gia, các viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nhân tại Thủ đô.

Không chỉ kết nối nguồn tri thức từ các cơ sở đào tạo và nghiên cứu, Trung tâm còn hình thành mạng lưới cố vấn gồm các nhà khoa học, hiệp hội ngành nghề và doanh nghiệp, tạo nên một hệ thống hỗ trợ chuyên môn sâu rộng cho startup và các dự án đổi mới sáng tạo; cung cấp hạ tầng dùng chung, phòng thí nghiệm trọng điểm, không gian thực hành....

Trong năm 2026, Trung tâm thiết lập và đưa vào vận hành mạng lưới vườn ươm công nghệ và doanh nghiệp khởi nghiệp trên địa bàn Hà Nội; ươm tạo và hỗ trợ hình thành ít nhất 10 sản phẩm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo có khả năng bước ra thị trường…

2 đột phá chính

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, việc thành lập Công ty cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội không không đơn thuần là thành lập thêm một đơn vị, mà là kiến tạo mô hình “nhà nước định hướng - doanh nghiệp vận hành”, theo tinh thần chuyển từ chính sách sang thị trường, với hai đột phá chính.

Đó là đột phá về mô hình thể chế khi lần đầu tiên, Hà Nội thiết kế một tổ chức đổi mới sáng tạo theo cấu trúc công ty cổ phần có vốn nhà nước, nhưng vận hành hoàn toàn theo chuẩn mực quản trị doanh nghiệp hiện đại: minh bạch tài chính, kiểm soát rủi ro, chịu trách nhiệm trước cổ đông và pháp luật. 70% vốn sở hữu Nhà nước không để kiểm soát vi mô hoạt động kinh doanh, mà bảo đảm phục vụ mục tiêu phát triển Thủ đô.

Đột phá thứ hai nằm ở phương thức điều hành. Công ty được thiết kế như một đầu mối điều phối hệ sinh thái thay cho mô hình hỗ trợ phân tán trước đây.

Theo đó, thay vì mỗi sở ngành triển khai những chương trình riêng lẻ, rời rạc và thiếu liên thông, công ty và mạng lưới đổi mới sáng tạo sẽ tổ chức lại dòng chảy đổi mới sáng tạo theo logic thị trường: đưa các bài toán phát triển của đô thị đến gần năng lực nghiên cứu của viện - trường; kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp với nhà đầu tư và thị trường; gắn sáng kiến công nghệ với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; và chuyển dữ liệu thành nền tảng cho sản phẩm, dịch vụ cụ thể.

Hoài Phong