FED tăng lãi suất có ảnh hưởng thế nào đến kinh tế Việt Nam?

Theo các nhận định từ nhiều quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thì xác suất Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nâng lãi suất tại cuộc họp ngày 14-15/03/2017 là điều “gần như chắc chắn”. Theo trang web http://vietstock.vn/, xác suất này đã vọt lên 69%. Trong khi mới tuần trước, thị trường chỉ đánh giá 20% xác suất FOMC sẽ quyết định nâng lãi suất trong tháng này.

Trước khả năng FED sẽ tăng lãi suất ngay trong tháng 3, nhiều người bày tỏ lo lắng quá mức rằng việc này sẽ ảnh hưởng mạnh đến nền kinh tế của Việt Nam. Tôi viết status này chia sẻ nhận định của cá nhân tôi và một người bạn là chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Thế giới.

Tác động đến nợ và trả nợ: Lãi suất và tỷ giá đồng đô la tăng sẽ làm chi phí trả nợ tăng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây, Việt Nam đã thành công trong việc chuyển cơ cấu nợ, tăng nợ tiền đồng từ 39% năm 2011 lên 57% năm 2015. Nợ bằng USD chỉ còn chiếm 16% trong danh mục nợ.

Tác động đến xuất khẩu: Thị trường Mỹ chiếm khoảng 22% xuất khẩu, là thị trường lớn nhất, chủ yếu là các ngành sử dụng nhiều lao động như dệt may, da giày. Nhìn tổng thể, Việt Nam ít nhiều hưởng lợi và có thể khuyến khích các doanh nghiệp xuất khẩu do đồng đô la lên giá.

Tác động đến đầu tư: Lãi suất FED tăng và USD tăng sẽ tác động tiêu cực đến đầu tư gián tiếp.

Tuy nhiên, chỉ một số quỹ ETF sẽ bị phản ứng tiêu cực ngay, còn các quỹ nước ngoài khác khi đầu tư vào Việt Nam phần lớn ở dạng quỹ đóng nên không dễ để dịch chuyển dòng vốn. Nhà đầu tư trực tiếp quan tâm tới lợi thế dài hạn của thị trường nội địa hơn 90 triệu dân và các lợi thế so sánh của Việt Nam với các khu vực khác, cũng như chiến lược lâu dài toàn cầu của các công ty đa quốc gia nên cũng không ảnh hưởng nhiều.

Tỷ giá tăng và kỳ vọng tăng tác động đến lạm phát vì Việt Nam nhập khẩu hàng tiêu dùng. Tuy nhiên, thực tế đồng đô la tăng trong thời gian qua nhưng lạm phát vẫn thấp do Chính phủ Việt Nam đã kiểm soát tốt những yếu tố khác tác động đến lạm phát.

Ảnh hưởng tiêu cực do lãi suất ngân hàng vay tiền đồng tăng. Tuy nhiên, thực tế thanh khoản tiền đồng của các ngân hàng hiện đang dồi dào nên sẽ không ảnh hưởng nhiều.

Ảnh hưởng đáng kể nhất và khó kiểm soát được là hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp đang nợ đô la sẽ giảm. Và nếu Chính phủ Việt Nam hoặc các doanh nghiệp có ý định phát hành trái phiếu bằng đô la thì chi phí phát hành sẽ tăng cao.

Tóm lại, nếu FED tăng lãi suất trong tháng 3 sẽ phần nào ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế Việt Nam nhưng thực sự không quá đáng ngại.

Hạnh Dung

Hạnh Dung