Đổi mới sáng tạo và AI là chìa khóa nâng tầm thương hiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn

Qua 6 kỳ bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp quốc gia, cả nước đã có hơn 800 sản phẩm được công nhận, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên mới, lợi thế về nguyên liệu hay kỹ năng thủ công truyền thống là chưa đủ.

Tại Tọa đàm “Đổi mới sáng tạo trong phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn” diễn ra mới đây, bà Đỗ Thị Minh Trâm - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là động lực để nâng cao giá trị sản phẩm.

Khoa học - công nghệ cần được xem là công cụ giúp sản phẩm đi từ mức độ "làm được" sang "làm tốt", chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất chuẩn hóa và có khả năng mở rộng quy mô. Điều này phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia.

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất của các cơ sở CNNT hiện nay là quy mô nhỏ, năng lực đổi mới công nghệ chưa đồng đều và hoạt động xây dựng thương hiệu chưa tương xứng với tiềm năng. Để tháo gỡ, việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như AI, Big Data và Blockchain đang mở ra những hướng đi đột phá.

Theo đó, các nền tảng ứng dụng AI có thể giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian tìm kiếm đại lý từ vài tháng xuống chỉ còn vài phút thông qua việc kết nối hồ sơ số và chấm điểm mức độ phù hợp.

Bên cạnh đó, truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ không chỉ là công cụ quản lý mà còn là lợi thế cạnh tranh, giúp xây dựng niềm tin với người tiêu dùng thông qua dữ liệu có thể kiểm chứng. 

Cuối cùng, ứng dụng AI trong marketing và thương mại điện tử giúp sản phẩm CNNT tiếp cận thị trường rộng lớn hơn một cách hiệu quả và chuyên nghiệp.

Sự thay đổi này đến từ chính sự chủ động của các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất. Cụ thể, Công ty Vinahorn Xuân Huy đã ứng dụng máy móc vào các công đoạn sản xuất thủ công mỹ nghệ giúp mẫu mã đẹp hơn, sản lượng tăng rõ rệt. 

Với các sở đan cói tại Thanh Hóa, nhờ ứng dụng công nghệ vào lập kế hoạch và tiếp thị số, cơ sở đã đạt doanh thu 320-350 triệu đồng/tháng, tạo việc làm cho hơn 100 lao động địa phương. Hay như Công ty Enso làm chủ công nghệ vật liệu thế hệ mới để sản xuất hạt khử mùi "Make in Vietnam", hướng tới các tiêu chuẩn ESG và kinh tế tuần hoàn để cạnh tranh quốc tế.

Để thúc đẩy đổi mới sáng tạo một cách đồng bộ, việc xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa Nhà nước, viện nghiên cứu và doanh nghiệp là rất quan trọng. Tại Đà Nẵng, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã có bước tiến vượt bậc, vươn lên vị trí 554 thế giới năm 2026.

Đồng thời, chương trình Khuyến công quốc gia cũng cần có sự dịch chuyển mạnh mẽ: từ hỗ trợ đơn lẻ sang hỗ trợ theo chuỗi giá trị. Bên cạnh việc đầu tư máy móc, các cơ sở CNNT cần được tiếp sức về tiêu chuẩn chất lượng, thiết kế bao bì, bảo hộ sở hữu trí tuệ và kỹ năng quản trị hiện đại.

Đổi mới sáng tạo không chỉ là câu chuyện của những tập đoàn lớn mà là con đường tất yếu để mỗi sản phẩm công nghiệp nông thôn vươn mình, nâng tầm giá trị và khẳng định thương hiệu Việt bền vững trên bản đồ kinh tế toàn cầu.

Tuấn Kiệt