Chuyên gia Võ Văn Quang: Thương hiệu Việt đang có cơ hội rất lớn để vươn xa!

Thời gian gần đây, nhiều thương hiệu Việt Nam liên tiếp được các tổ chức xếp hạng quốc tế uy tín ghi nhận ở vị trí cao, phản ánh sự chuyển mình mạnh mẽ của doanh nghiệp trong quá trình hội nhập toàn cầu. Điều này không chỉ có ý nghĩa lớn với riêng doanh nghiệp mà còn góp phần nâng tầm hình ảnh quốc gia trên bản đồ kinh tế quốc tế.

Xung quanh câu chuyện thương hiệu Việt vươn ra toàn cầu, phóng viên Thương hiệu và Pháp luật đã có cuộc trao đổi với chuyên gia thương hiệu Võ Văn Quang về vấn đề này này.

Gần đây, một số bảng xếp hạng quốc tế ghi nhận sức mạnh thương hiệu của doanh nghiệp Việt ở vị trí cao, thậm chí vượt qua cả một số tập đoàn lớn trên thế giới. Ông nhìn nhận điều này ra sao?

Chuyên gia Võ Văn Quang: Việc các tổ chức xếp hạng thương hiệu uy tín thế giới gần đây xếp hạng thương hiệu Việt Nam lên các thứ hạng cao, song song với những nhận xét rất tích cực về vị thế và tiềm năng kinh tế của Việt Nam là điều đáng mừng.

Tiêu biểu nhất là việc Brand Finance xếp hạng Viettel dẫn đầu trong ngành viễn thông toàn cầu về sức mạnh thương hiệu. Điểm nhấn của sự thành công này theo tôi đó là yếu tố công nghệ, chứ không phải hình ảnh hay truyền thông.

Brand Finance sử dụng phương pháp Định lượng bản quyền (Royalty Relief) để định lượng giá trị thương hiệu, ước tính doanh số bán hàng trong tương lai có thể quy cho thương hiệu đó và tính toán tỷ lệ phí bản quyền sẽ được tính khi cấp phép sử dụng thương hiệu đó.

Quy trình này xác định sức mạnh của thương hiệu (brand strength) xác định phạm vi tỷ lệ phí bản quyền cấp phép, tính toán tỷ lệ phù hợp và áp dụng nó vào doanh thu dự báo. Hệ thống đánh giá thương hiệu thường áp dụng hệ tiêu chuẩn chung IS 10668.

Thương hiệu lớn luôn phải dẫn đầu về năng lực sáng tạo và làm chủ những công nghệ, luôn mở rộng thị trường toàn cầu có mặt tại nhiều quốc gia bằng sản phẩm có thương hiệu do mình sở hữu.

Đây không phải là xu hướng tất yếu mà đòi hỏi một tầm nhìn lớn, năng lực quản trị, năng lực sáng tạo và trong một môi trường cạnh tranh đầy thách thức. Hơn nữa vị trí dẫn đầu luôn mang tính tạm thời rất dễ bị lung lay và vượt mặt do cạnh tranh không ngừng.

Đứng trước những cơ hội rất lớn để vươn tầm thương hiệu Việt ra sân chơi toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam cũng cần nâng cao năng lực và sự tương thích trong việc quản trị hệ thống.

Khi một thương hiệu Việt được xếp hạng cao trên thế giới, điều đó tác động như thế nào tới hình ảnh quốc gia, thưa ông?

Chuyên gia Võ Văn Quang: Hình ảnh tích cực về quốc gia cũng chính là thương hiệu quốc gia. Căn cứ mô hình Lục giác Simon Anholt thì thương hiệu quốc gia cũng bao gồm thương hiệu sản phẩm của doanh nghiệp.

Dĩ nhiên, trong đó là các thương hiệu dẫn đầu của các tập đoàn kinh tế hàng đầu (không phân biệt quyền sở hữu nhưng nó phải mang một tập hợp giá trị bản sắc tiêu biểu và thậm chí được bảo vệ bởi các luật về quyền sở hữu trí tuệ… Trong khi đó các nhà đầu tư chỉ sở hữu phần thặng dư tương đương với số cổ phần, chứ không sở hữu toàn bộ thương hiệu.

Cũng cần nói thêm rằng các tên gọi hàm chưa các giá trị văn hoá lịch sử mang tính đại diện đều tích lũy trong đó những giá trị nhất định, thậm chí nếu biết cách quản lý có thể khai thác thông qua hợp đồng nhượng quyền.

Trong xây dựng thương hiệu toàn cầu, cần rất nhiều yếu tố như công nghệ, chiến lược truyền thông và giá trị cốt lõi, vậy theo ông yếu tố nào đóng vai trò quyết định?

Chuyên gia Võ Văn Quang: Tất cả các yếu tố trên đều quan trọng. Tuy nhiên lâu nay Việt Nam còn thiếu các thương hiệu nắm bắt được công nghệ lõi trong các lĩnh vực tiên tiến. Do đó, khi các doanh nghiệp Việt từng bước làm chủ công nghệ lõi như là chiến lược trọng tâm thì đã giúp các thương hiệu này vươn lên vị trí cao.

Khi doanh nghiệp đã đạt được các giá trị cơ bản như thị trường, hay truyền thông và hình ảnh… thì các động lực tăng trưởng đạt trạng thái bão hoà. Khi đó vai trò phát triển công nghệ và công nghệ lõi là điều tối cần thiết tạo ra sự đột phá trong chiến lược sản phẩm mới…

Ví dụ, với ô tô, công nghệ không chỉ là động cơ hay vật liệu và quy trình lắp ráp, mà công nghệ còn là những thiết kế đồng bộ từ hệ thống truyền động cho đến hệ thống điều khiển đồng bộ và thông minh, cả về kiểu dáng thẫm mỹ và công thái học.

Thực tế, lĩnh vực thiết kế rất được các quốc gia phát triển chú trọng đào tạo điển hình như Italy, Pháp và Đức trong khi ở Việt Nam cách hiểu về mỹ thuật công nghiệp còn phiến diện và chưa được coi trọng. Trong khi, nó chính là giá trị cốt lõi của tất cả các thương hiệu lớn.

Do đó, giải pháp tổng thể luôn song hành với chiến lược thương hiệu quốc gia và chiến lược doanh nghiệp và chiến lược ngành. Ngoài những tham số cơ bản về sản phẩm, quản trị chuyên nghiệp và độ bao phủ thị trường toàn cầu, luôn luôn phải hướng đến những nấc thang giá trị cao để định vị cho chiến lược kinh doanh và lấy giá trị pháp lý thương hiệu làm mục tiêu tối thượng và bắt buộc.

Dù có những điểm sáng, nhưng nhìn tổng thể, thương hiệu Việt vẫn chưa nhiều tên tuổi ở tầm toàn cầu. Theo ông đâu là vấn đề lớn nhất?

Chuyên gia Võ Văn Quang: Tôi cho rằng điểm nghẽn lớn nhất là ở tầm nhìn thương hiệu hay tầm nhìn lãnh đạo doanh nghiệp. Tầm nhìn hẹp sẽ bó hẹp mục tiêu và năng lực học hỏi và sáng tạo không chỉ cá nhân mà bó hẹp tư duy của cả tổ chức. Điều này có thể cảm nhận được thông qua thương hiệu, công nghệ, mô hình tăng trưởng và chất lượng sản phẩm.

Doanh nghiệp một khi đạt được vị trí thành công ban đầu trên sân nhà, cần phải quy trì quyết tâm và sự khiêm nhường để học hỏi, mở rộng tầm nhìn và đầu tư cho công nghệ và nguồn nhân lực cho các bước đột phá kế tiếp vươn tầm ra sân chơi toàn cầu.

Chúng ta có lợi thế nào để thực hiện điều đó không?

Chuyên gia Võ Văn Quang: Lợi thế cốt lõi cũng là thời cơ hiếm có để Việt Nam vươn mình trong vòng 10 năm tới trở thành một quốc gia phát triển có công nghệ cao và thu nhập cao với GDP vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD là trong tầm tay.

Vị trí địa chính trị của Việt Nam có được là nhờ cả 3 yếu tố “thiên thời, địa lợi và nhân hoà, nhất là nhờ chiến lược ngoại giao khéo léo làm bạn với tất cả các nước và đạt được vị thế đối tác chiến lược toàn diện với hầu hết các nước lớn.

Đã đến lúc doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách hướng đến những tầm nhìn rộng và xa hơn, đồng thời phân tích rủi ro và cân bằng giữa các động lực tăng trưởng với nhiều đối tác và dựa vào những lĩnh vực mang tính tác động tương hỗ.

Doanh nghiệp cần nhận thấy rõ tính tương hỗ trong mối quan hệ hệ giá trị thương hiệu quốc gia Việt Nam với uy tín quốc gia ngày càng nâng cao và sự khai thác cơ hội của thương hiệu sản phẩm và doanh nghiệp.

Tôi cũng cảm nhận rằng gần như đang có một làn sóng dịch chuyển nguồn nhân lực chất xám và vốn đang hướng về Việt Nam. Việt Nam cũng là điểm đến hấp dẫn, môi trường an toàn, giá sinh hoạt thấp và con người Việt Nam thân thiện mến khách. Trong một tương lai rât gần Việt Nam đang khẳng định là một điểm đến số một Đông Nam Á không chỉ là du lịch mà còn làm làn sóng đầu tư và giao thương.

Các thương hiệu địa danh Việt Nam đang được liên tục nhắc đến trên mạng xã hội và Youtuber du lịch: Sapa, Hà Giang Loop, Hạ Long Bay, Bana Hill, Đà nẵng Hội An, Nha Trang và Phú Quốc…, cho thấy dư địa và động lực phát triển du lịch Việt Nam còn rất lớn và đang vượt qua cường quốc du lịch Thái Lan (2028) và tự tin nhắm đến vị trí điểm đến số một Châu Á (sau Trung Quốc).

Ngoài ra, việc giữ vững địa chính trị của Việt Nam còn phụ thuộc vào năng lực của nền côn nghiệp quốc phòng và chiến lược kinh tế biển đảo quốc gia. Tiềm năng phát triển của biển đảo rộng hàng triệu cây số vuông là một không gian kinh tế rộng lớn đa chiều, với nhiều tài nguyên và lĩnh vực kinh tế: khai thác tài nguyên khoáng sản, nuôi trồng thuỷ hải sản, du lịch và đô thị, năng lượng và vận tải quốc tế.

Nếu có thể nhấn mạnh những điểm quan trọng, thương hiệu Việt và doanh nghiệp Việt cần manh mẽ hướng đến tầm nhìn rộng mở để nắm bắt cơ hội lớn, đồng thời phải nâng cấp tư duy hệ thống quản trị và hệ thống kiểm soát làm nền tảng cho sự sáng tạo trong tiến trình cạnh tranh chiếm lĩnh những vị trí cao hơn nữa trong sân chơi toàn cầu.

Xin cảm ơn ông!

Lam Thanh thực hiện