Bộ Công Thương xây dựng Nghị định mới về xuất xứ hàng hóa

Ngày 17/4/2025, Bộ Công Thương đã tổ chức cuộc họp Ban soạn thảo và Tổ biên tập xây dựng Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý Ngoại thương về xuất xứ hàng hóa do Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân – Trưởng ban soạn thảo chủ trì.

Theo Bộ Công thương, ngày 8/3/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 31/2018/NĐ-CP nhằm quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa. Trải qua 7 năm triển khai, Nghị định đã góp phần hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan, tổ chức thực thi công tác cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan trong khuôn khổ các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên.

Trong giai đoạn này, hệ thống pháp luật quy định về xuất xứ hàng hóa đã được minh bạch hóa và cụ thể hóa thông qua việc Bộ Công Thương ban hành 45 văn bản quy phạm pháp luật. Những quy định này hướng dẫn cụ thể về thủ tục cấp C/O và cách xác định quy tắc xuất xứ hàng hóa phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam. Nhờ đó, các doanh nghiệp đã chủ động hơn trong việc tiếp cận và khai thác ưu đãi thuế quan, đặc biệt từ các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, UKVFTA…Nhờ đó đã chứng kiến sự gia tăng ổn định của kim ngạch xuất khẩu sử dụng C/O ưu đãi trong 7 năm qua.

Năm 2018, giá trị xuất khẩu sử dụng C/O ưu đãi đạt 48,9 tỷ USD; năm 2019 là 54,8 tỷ USD; năm 2020 giảm nhẹ còn 52,8 tỷ USD do tác động của dịch bệnh, nhưng sang năm 2021 đạt 68,9 tỷ USD, năm 2022 đạt 78,1 tỷ USD, năm 2023 lên tới 86,1 tỷ USD và năm 2024 đạt mức cao nhất là 99,3 tỷ USD.

Bên cạnh những kết quả tích cực, qua 7 năm triển khai, Nghị định số 31/2018/ NĐ-CP đã phát sinh một số tồn tại, hạn chế sau: quy trình, thủ tục áp dụng cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa, chế tài xử lý gian lận xuất xứ hàng hóa hoặc một số vấn đề liên quan đến hồ sơ đề nghị cấp C/O, hồ sơ thương nhân, lưu trữ hồ sơ...

Để giải quyết những tồn tại phát sinh, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 405/QĐ-BCT về việc thành lập Ban soạn thảo và Tổ biên tập xây dựng Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý Ngoại thương về xuất xứ hàng hóa (Nghị định thay thế Nghị định số 31/2018/NĐ-CP ngày 8/3/2018 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa).

Trong bối cảnh tình hình thương mại quốc tế diễn biến nhanh và khó lường, để chủ động thích ứng, đảm bảo lợi ích hài hòa của Việt Nam với các đối tác và không ảnh hưởng đến cam kết quốc tế về xuất xứ hàng hóa mà Việt Nam tham gia, công tác quản lý xuất xứ hàng hóa là một trong những nhiệm vụ quan trọng đối với hoạt động xuất nhập khẩu.

Tại cuộc họp, các thành viên Ban soạn thảo, Tổ biên tập đã thảo luận về các nội dung như: Cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa; Phân cấp/Ủy quyền cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa; Chế tài xử lý gian lận xuất xứ hàng hóa, các biện pháp tăng cường phòng chống gian lận xuất xứ hàng hóa, chuyển tải bất hợp pháp; Đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh cấp C/O điện tử; và các nhóm vấn đề khác.

Sau khi lắng nghe ý kiến phát biểu của thành viên Ban soạn thảo, Tổ biên tập xây dựng Nghị định, kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đề nghị đơn vị chủ trì tổng hợp, tiếp thu ý kiến trao đổi với các đơn vị, rà soát, tổng thể các cơ chế hiện tại để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện Dự thảo Nghị định.

Bám sát tình hình thị trường, chủ trương chỉ đạo của Lãnh đạo Đảng, Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương trong tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, tháo gỡ thực chất cho những khó khăn vướng mắc đối với từng doanh nghiệp nhằm tạo điều kiện thuận lợi tận dụng ưu đãi từ các FTA, thúc đẩy xuất khẩu vào các thị trường FTA.

Thứ trưởng cũng đề nghị tổ chức Hội thảo lấy ý kiến rộng rãi các Bộ, ban, ngành, Hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp để đảm bảo Nghị định khi ban hành có tính khả thi và hiệu quả. Đề nghị các thành viên Ban soạn thảo, Tổ biên tập tiếp tục nghiên cứu, rà soát theo chức năng nhiệm vụ quản lý nhà nước của đơn vị đề xuất cơ chế, quy định cụ thể giải quyết hài hóa các tồn tại, vướng mắc phát sinh khi Nghị định số 31/2018/NĐ-CP chưa giải quyết hết.

Minh Anh