Công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu

Sáng ngày 9/1, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả năm 2025, phương hướng, nhiệm vụ năm 2026.

Theo Báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, trong năm 2025, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 123.513 vụ việc vi phạm, giảm 10 % so với năm 2024, trong đó có 9.404 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu (giảm 15,67%); 109.180 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế (giảm 9,30%); 4.929 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (giảm 13,78%). Tổng số thu nộp ngân sách nhà nước đạt 15.394.667 triệu đồng, tăng 4,44%.

Các lực lượng chức năng đã khởi tố hình sự 3.178 vụ, tăng 2,75%, với 5.477 đối tượng, tăng 17,58%.

Tại Hội nghị, các bộ, ngành, địa phương kiến nghị trong thời gian tới cần tập trung nâng cao năng lực dự báo, phòng ngừa, xây dựng lực lượng tác chiến số phục vụ phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương và giữa các lực lượng chức năng tại từng địa phương; rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hàng lang pháp lý cho công tác này.

Tỉnh Thanh Hoá kiến nghị Chính phủ cần có chế tài mạnh hơn để xử phạt hành vi sản xuất, vận chuyển, tiêu thụ hàng giả tương đương với mức xử phạt hành vi vi phạm giao thông, bởi đây là hành vi cố ý. TP. Hà Nội kiến nghị đầu tư xây dựng các trung tâm kiểm nghiệm và giám định hàng hoá và hệ thống kho bảo quản tang vật tập trung, đủ tiêu chuẩn trên toàn quốc.

Tỉnh Quảng Ninh kiến nghị Chính phủ chỉ đạo hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung trong việc xử lý vi phạm. TP. Đà Nẵng đề nghị các bộ, ngành tổ chức tập huấn cho các lực lượng chức năng về các quy định mới trong các bộ luật mới được Quốc hội ban hành.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia ghi nhận, thời gian qua các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng đã nỗ lực, quyết liệt trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, đạt nhiều kết quả đáng khích lệ, góp phần ổn định thị trường, bảo đảm an ninh, trật tự và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải xác định công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu, lâu dài, thường xuyên liên tục.

Ông yêu cầu phải nắm chắc tình hình, tăng cường công tác nghiệp vụ, kiểm tra, kiểm soát, trong đó tập trung vào các tuyến biên giới, cửa khẩu, cảng biển, hàng không, các địa bàn, mặt hàng dễ phát sinh hành vi vi phạm như thương mại điện tử, thuốc chữa bệnh, sữa, thực phẩm chức năng…

Các lực lượng chức năng phải liên tục ra quân thường xuyên, không ngừng nghỉ để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, bắt giữ, kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm với phương châm "xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực".

Việc kiểm tra phải bảo đảm nguyên tắc mỗi địa bàn, lĩnh vực do một cơ quan chịu trách nhiệm chính; đồng thời chủ động trao đổi, chia sẻ thông tin, phối hợp với lực lượng, đơn vị, địa phương để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm hành vi vi phạm, tập trung đánh trúng, đánh đúng đối tượng chủ mưu, cầm đầu.

Phó Thủ tướng yêu cầu trong 6 tháng đầu năm 2026, các bộ, ngành phải tập trung rà soát, sửa đổi, hoàn thiện hệ thống các tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với các mặt hàng thuộc lĩnh vực quản lý của mình, đặc biệt là thực phẩm, dược phẩm, các mặt hàng ảnh hưởng đến sức khoẻ con người, môi trường.

Việc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hành lang pháp lý thực hiện theo hướng nâng cao tính răn đe của chế tài xử lý, khắc phục khoảng trống về pháp lý, tạo hành lang pháp lý đầy đủ, thống nhất cho công tác quản lý và thực thi pháp luật, từ đó nâng cao hiệu quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng yêu cầu phải xử lý nghiêm cán bộ, công chức có hành vi thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, tiếp tay, bao che vi phạm; giao Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, trong Quý I/2026, tổng hợp, đề xuất khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, những tấm gương tích cực, cách làm hay, tạo động lực cho lực lượng thực thi nhiệm vụ.

Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các thủ đoạn, phương thức gian lận, lừa đảo của các đối tượng để nhân dân biết, nâng cao cảnh giác và kịp thời thông tin cho các cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm.

Các bộ, ngành, địa phương cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, giám sát; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, lực lượng chức năng; nâng cao năng hiệu quả công tác thu thập, phân tích, xử lý thông tin; phát huy vai trò của các đường dây nóng, kênh tiếp nhận thông tin từ người dân, doanh nghiệp; lên kế hoạch, đề xuất kinh phí đầu tư, xây dựng, nâng cấp các trung tâm kiểm nghiệm hàng hoá.

Đối với nội dung kiến nghị của các bộ, ngành, địa phương, Phó thủ tướng giao Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia tổng hợp, báo cáo Trưởng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia để chỉ đạo các bộ, ngành chức năng xử lý phù hợp, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Minh Anh