Bệnh viện Tâm Anh cùng các nhà khoa học Mỹ nghiên cứu thuốc thử nghiệm điều trị ung thư giai đoạn cuối

Theo ước tính từ dự án Globocan của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), đến năm 2045, tỷ lệ tử vong do ung thư đại trực tràng riêng tại khu vực châu Á có thể tăng lên đến gần 80% so với hiện nay. Bệnh này phổ biến ở cả hai giới, hiện là thách thức lớn cho y khoa do phát hiện muộn, tỷ lệ di căn cao.

Khoảng 10 năm trước, thế giới đã có liệu pháp thuốc miễn dịch dạng tiêm điều trị một số bệnh ung thư như vú, phổi, nhưng chỉ có hiệu quả với khoảng 5% bệnh nhân ung thư đại trực tràng di căn. Nhóm bệnh ác tính tại đại trực tràng rất cần những giải pháp thuốc mới cho 95% bệnh nhân còn lại, đặc biệt là nhóm không đáp ứng với các phác đồ điều trị hiện có.

Trước thách thức này, công ty công nghệ sinh học Hoa Kỳ Riboscience đã phát triển Dự án nghiên cứu VISTA-1, phát minh thuốc uống miễn dịch trị ung thư RBS2418 [TPL1] với sự tham gia của GS.TS.BS Jeffrey S. Glenn, Giáo sư Y khoa danh dự Joseph D Grant tại trường Đại học Y Stanford; Tiến sĩ Klaus Klumpp, nhà nghiên cứu sinh học phân tử và các thuốc phát minh nổi tiếng thế giới, TS Mark Smith, Trưởng khoa Hóa dược Đại học Stanford.

RBS2418 là loại thuốc uống miễn dịch trị ung thư đầu tiên được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt thử nghiệm lâm sàng. Trước khi được thử nghiệm tại Việt Nam, thuốc này đã trải qua thử nghiệm giai đoạn một tại hơn 10 bệnh viện ở nước Mỹ. Kết quả ban đầu cho thấy thuốc uống dễ sử dụng, an toàn và có hiệu quả tiềm năng chống lại sự tiến triển của khối u, cả khi sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp thuốc ức chế chốt kiểm miễn dịch (anti PD-1).

Đây chính là cơ sở để Bộ Y tế Việt Nam chấp thuận, phê duyệt thử nghiệm ở nước ta vào giai đoạn 2 vào tháng 12/2024. Việt Nam sẽ cùng Mỹ thực hiện thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2A, tuyển 150 bệnh nhân mắc bệnh ung thư đại trực tràng tại hai quốc gia cùng sử dụng thuốc mới phát minh. Mục tiêu chính của pha này là xác định hiệu quả của thuốc với các liều dùng tối ưu để mang lại hiệu quả điều trị mà không gây ra tác dụng phụ quá mức.

GS.TS.BS. Jeffrey S. Glenn, đại diện nhóm nghiên cứu, cho biết: “Thuốc có khả năng tạo ra cuộc cách mạng trong điều trị ung thư đại trực tràng. Việc hợp tác với các nhà nghiên cứu Việt Nam trong VISTA-1 vô cùng cần thiết và quý giá trong hành trình này”.

Dự án thử nghiệm lâm sàng sẽ triển khai đầu tiên tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội và Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, sau đó mở rộng thêm tại 3 bệnh viện lớn khác trong thời gian tới.

Để trở thành điểm nghiên cứu chính thức của VISTA-1, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và các đơn vị thành viên đã có sự chuẩn bị và đầu tư rất lớn về nhân sự, thiết bị máy móc, quy trình, chủ động tiếp cận tham gia ngay từ thời điểm rất sớm của nghiên cứu ban đầu tại Mỹ. Bệnh viện đã đầu tư trung tâm xét nghiệm mới cùng thiết bị hiện đại để trở thành phòng labo trung tâm thực hiện chỉ dấu sinh học, song song với phòng labo nghiên cứu tại Mỹ.

"Chúng tôi sẽ hết sức nỗ lực đóng góp một phần của nghiên cứu mang tính đột phá này. Viện Nghiên cứu Tâm Anh hy vọng sẽ trở thành điểm nghiên cứu cho các nhà khoa học Việt Nam và thế giới quan tâm đến các loại thuốc, vắc xin và các phương pháp khám, chữa bệnh mới”, bác sĩ Phương Lễ Trí, Giám đốc Điều hành Viện nghiên cứu Tâm Anh, nhấn mạnh.

Theo bác sĩ Trí, đây cũng bước đột phá của nước ta khi đáp ứng các điều kiện để có thể tiếp nhận, triển khai các dự án nghiên cứu lâm sàng quốc tế ở giai đoạn rất sớm như pha 2A thay vì các giai đoạn 3 như trước đây.

VISTA-1 không chỉ mang ý nghĩa to lớn đối với người bệnh ung thư khi được tiếp cận với thuốc nghiên cứu ngay tại Việt Nam tương đương với người bệnh tại Mỹ. Ngoài giúp nhóm người bệnh được hưởng lợi trực tiếp, thử nghiệm còn thiết lập được cơ sở dữ liệu điều trị phù hợp với chủng tộc, góp phần hoàn thiện hồ sơ thuốc mới và là điều kiện quan trọng để có thể thúc đẩy quá trình cấp phép lưu hành thuốc về sau.