Xung quanh việc “làm mới” Văn Miếu – Quốc Tử Giám: Chỉ là trùng tu định kỳ

Vài ngày qua, dư luận đang đặc biệt quan tâm đến sự kiện Văn Miếu – Quốc tử Giám được khoác màu áo mới. Báo chí cũng đã liên tục đưa những hình ảnh về việc Văn Miếu được quét vôi màu trắng. Đa phần người dân khi biết được thông tin trên đều tỏ ra không hài lòng.

Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một trong những di sản văn hóa quan trọng bậc nhất ở Hà Nội. Văn Miếu không chỉ có giá trị về lịch sử mà đây còn là 1 địa chỉ du lịch trọng điểm của Hà Nội, là niềm tự hào của người dân Thủ đô cũng như người dân Việt Nam. Người dân lo ngại việc quét vôi lại bề mặt bên ngoài sẽ làm mất đi vẻ rêu phong, cổ kính, mất đi giá trị của 1 di sản văn hóa.

Thế nhưng thực chất đây chỉ là việc tu sửa, dọn dẹp, là hoạt động nghiệp vụ thường niên của Văn Miếu. Lần gần đây nhất là năm 2014, Văn Miếu – Quốc Tử Giám cũng đã được dọn dẹp, tu sửa với hình thức tương tự.

Ông Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động văn hoá khoa học Văn Miếu cho biết: “Do một số hạng mục tường ngăn bị rêu mốc khiến chất lượng kết cấu, mỹ quan bị ảnh hưởng, nhiều mảng tường bị bong tróc từng mảng nên nhiều du khách đến tham quan đã phản ánh và đề nghị sửa chữa”.

Theo ông Kiêu, trước thực trạng trên, Trung tâm đã tiến hành khảo sát và nhờ Trung tâm Kỹ thuật công nghệ bảo tồn di tích (thuộc Viện Bảo tồn di tích, Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch) đến để khảo sát đánh giá. Qua quá trình khảo sát, đánh giá, đơn vị đã đưa ra tư vấn cụ thể cũng như tính cấp thiết của việc vệ sinh, bảo dưỡng. Sau đó Trung tâm trình và được sự phê duyệt các cấp có thẩm quyền, trong đó có đơn vị chủ quản là Sở Văn hóa – Thể thao – Du lịch Hà Nội, cũng như UBND TP. Hà Nội về việc trùng tu Văn Miếu - Quốc Tử Giám. 

Thắc mắc về việc một số hạng mục được quét sơn, ông Kiêu giải thích rằng Trung tâm chỉ quét vôi truyền thống trộn với than bùn tại các tường ngăn và một số hạng mục nhỏ, sau khi quét vôi một thời gian ngắn, lớp vôi quét sẽ trầm xuống và trả lại vẻ cổ kính vốn có của Văn Miếu.

Theo Giáo sư sử học Lê Văn Lan: “Chúng ta đang đứng trước những quan điểm trái chiều thường thấy trước bất cứ một sự thay đổi nào của một công trình di tích lịch sử. Quan điểm “giữ nguyên cái cũ” hay “làm mới cái cũ” thời nào cũng có. Nhiều năm trước, khi Ô Quan Chưởng được tiến hành tôn tạo và làm mới, những người chủ trương thực hiện cũng đã bị chỉ trích rất nhiều. Cổng thành nhà Mạc ở Tuyên Quang khi làm mới cũng bị chê là giống “Cái lò gạch mới”. Cần phân biệt tính mới và tính cũ của một công trình văn hóa. Màu vôi có thể mới nhưng hồn cốt, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám thì vẫn còn nguyên vẹn”. 

Theo quan sát của PV, việc làm sạch, quét vôi và phủ màu các cấu kiện chỉ tập trung vào các tường bao quanh hồ, tường bao quanh cổng, các ngách cổng nhỏ tại khu vực cổng Đại Trung Môn, giếng Thiên Quang, bia tiến sĩ, khu nhà thờ. Riêng các hạng mục chính như cổng chính, Khuê Văn Các, nhà Thái học, nhà Bái đường, nhà chuông, nhà trống... vẫn được giữ nguyên.

Theo thông tin mới nhất mà PV được biết, rất có thể việc quy hoạch tổng thể Văn Miếu - Quốc Tử Giám sẽ được phê duyệt trong năm 2017, vì bản Quy hoạch mới này đang được đề xuất lên Bộ VHTT&DL .

Thùy Linh