Kim ngạch xuất khẩu tôm Việt Nam sang Trung Quốc tăng mạnh

Theo số liệu của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 6 tháng qua, xuất khẩu tôm của Việt Nam đạt hơn 2 tỷ USD, tăng 27% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong đó, tôm chân trắng chiếm tỷ trọng cao nhất với 62,1%, tiếp theo là tôm loại khác (27,4%) và tôm sú (10,5%). Đáng chú ý, VASEP cho biết nhóm "tôm loại khác" ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng tới 124%.

Về thị trường, Trung Quốc và Hong Kong (Trung Quốc) dẫn đầu với kim ngạch đạt gần 595 triệu USD, tăng hơn 80% so với cùng kỳ. Sự phục hồi tiêu dùng, nhu cầu tăng cao dịp hè và đối với tôm hùm từ Việt Nam tiếp tục giúp Trung Quốc trở thành thị trường bứt phá nhất.

Với nhóm thị trường CPTPP (Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương) cũng ghi nhận kết quả tích cực với mức tăng 38%. Trong đó, Nhật Bản, Australia và Canada đều có mức tăng trưởng khả quan.

Bên cạnh đó, xuất khẩu sang các nước Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục được hưởng lợi từ Hiệp định EVFTA, trong khi các đối thủ như Indonesia, Thái Lan không có.

Tại thị trường Đông Á, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) cũng là điểm sáng, với mức tăng lần lượt 14% và 27%. Điều này cho thấy sự ổn định và sức lan tỏa tốt của tôm Việt tại các nước này.

Ngược lại, thị trường Mỹ - từng là đầu tàu xuất khẩu của tôm Việt - có dấu hiệu suy giảm rõ rệt. Trong 6 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu tôm sang Mỹ chỉ đạt 341 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ, chủ yếu do các doanh nghiệp tranh thủ xuất hàng trước khi có thể bị áp thuế mới, giúp đẩy kim ngạch tháng 5 tăng vọt 66%, nhưng đến tháng 6 lại giảm mạnh 37%.

Theo nhận định của VASEP, các yếu tố thuế quan đã khiến thị trường Mỹ trở nên bất ổn, khó dự đoán. Nhập khẩu tôm của Mỹ tuy vẫn tăng trong 5 tháng đầu năm, nhưng rõ ràng đây là kết quả của việc các doanh nghiệp 'chạy đơn' trước ngày thuế có hiệu lực, không phải là tăng trưởng bền vững.

Dự báo về xuất khẩu tôm thời gian tới, VASEP cho rằng tháng 7 xuất khẩu tôm Việt Nam sẽ chững lại so với tháng 5, tháng 6 do các đơn hàng “tránh thuế” đã được đẩy đi sớm. Việc Mỹ tạm hoãn áp thuế đến 1/8 giúp một số doanh nghiệp tranh thủ xuất thêm hàng trong nửa đầu tháng, nhưng tâm lý dè dặt vẫn bao trùm thị trường.

Nửa cuối năm, triển vọng xuất khẩu phụ thuộc lớn vào chính sách thuế quan từ Mỹ; khả năng tái cơ cấu nhanh của doanh nghiệp để chuyển dịch sang các thị trường ít rủi ro hơn; tình hình dịch bệnh và chi phí đầu vào trong nước...

Trước biến động từ thị trường và chính sách quốc tế, doanh nghiệp sản xuất tôm Việt Nam cần chủ động tái cấu trúc chiến lược xuất khẩu. Giải pháp gồm đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc Mỹ, tận dụng ưu đãi EVFTA, CPTPP; đẩy mạnh sản phẩm chế biến sâu, phù hợp xu hướng tiện lợi, đảm bảo truy xuất nguồn gốc rõ ràng, tránh rủi ro gian lận thương mại.

Cùng với đó, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số toàn chuỗi và kiểm soát vùng nuôi đạt chuẩn sẽ nâng cao khả năng thích ứng, tối ưu chi phí. Doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị tốt về tài chính, pháp lý để đối phó với thay đổi thuế từ các thị trường lớn.

Minh Phương