Xuất khẩu rau quả lấy lại đà tăng trưởng, hướng đến mốc 8 tỷ USD

Với đà tăng trưởng ấn tượng này, xuất khẩu rau quả Việt Nam đang hướng tới mục tiêu đầy tham vọng đạt 7,6 tỷ USD, thậm chí có thể tiến sát mốc 8 tỷ USD trong năm 2025 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề ra.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, giá trị xuất khẩu hàng rau quả qua 7 tháng đầu năm nay đã đạt 3,92 tỷ USD, tăng 0,9% so với cùng kỳ năm 2024. Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ sự phục hồi mạnh mẽ của xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, cùng với những nỗ lực không ngừng trong việc nâng cao chất lượng, siết chặt chuỗi cung ứng và đa dạng hóa thị trường.

Xuất khẩu rau quả Việt đang phục hồi mạnh nhờ sầu riêng

Sự trở lại của sầu riêng là yếu tố then chốt cho đà phục hồi của ngành rau quả. Xuất khẩu sầu riêng đã trở lại bình thường sau một giai đoạn khó khăn khi nhiều lô hàng bị cảnh báo do tồn dư cadimi và chất vàng O tại thị trường Trung Quốc. Từ tháng 5/2025, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương, doanh nghiệp và người dân, xuất khẩu sầu riêng đã dần hồi phục và lấy lại đà tăng trưởng mạnh mẽ.

Để duy trì vị thế và mở rộng thị trường cho sầu riêng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đưa ra giải pháp trọng tâm: xây dựng bản đồ nhiễm cadimi tại các vùng trồng. Đây được xem là giải pháp chủ lực nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế, từ đó tạo điều kiện cho sầu riêng Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào các thị trường cao cấp và khó tính như EU, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Song song với việc quản lý chất lượng từ gốc, các doanh nghiệp cũng đang chủ động siết chặt quy trình kiểm soát từ khâu thu mua đến đóng gói. Nhiều doanh nghiệp hiện chỉ thu mua sầu riêng từ các trang trại đã có chứng nhận không nhiễm cadimi và tiếp tục kiểm tra lại sản phẩm tại kho trước khi xuất khẩu. Cách làm này không chỉ giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao uy tín của sản phẩm sầu riêng Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị trường

Bên cạnh sầu riêng, nhiều mặt hàng rau quả khác của Việt Nam cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, đặc biệt là dừa, chanh leo và xoài chế biến. Điều này cho thấy sự đa dạng trong danh mục sản phẩm xuất khẩu và khả năng thích ứng của ngành rau quả Việt Nam.

Mặc dù xuất khẩu sang Trung Quốc (thị trường lớn nhất, chiếm hơn 50% tổng kim ngạch xuất khẩu) trong 6 tháng đầu năm có giảm 24,3% so với cùng kỳ, nhưng nhiều thị trường khác lại chứng kiến sự tăng trưởng ấn tượng.

Đáng chú ý, xuất khẩu rau quả sang Hoa Kỳ trong 7 tháng đầu năm đạt 216 triệu USD, tăng tới 66% – mức tăng trưởng cao nhất trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.

Việc xuất khẩu thành công vào Hoa Kỳ, một thị trường có yêu cầu rất khắt khe về chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, nhãn mác và bao bì, không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn là thước đo cho chất lượng, năng lực tuân thủ và uy tín thương hiệu của nông sản Việt Nam.

Chiến lược phát triển bền vững và thâm nhập thị trường khó tính

Để đạt được mục tiêu xuất khẩu 7,6 tỷ USD trong năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã định hướng rõ ràng cho ngành rau quả. Trong đó, tập trung đa dạng hóa thị trường và tận dụng tối đa lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do đã ký kết với các đối tác như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Trung Quốc.

Ngoài trái cây tươi, ngành cần thúc đẩy phát triển các sản phẩm chế biến, đặc biệt là từ dừa và xoài, nhằm mở rộng biên độ tăng trưởng và hạn chế rủi ro từ thị trường trái cây tươi.

Đối với thị trường Trung Quốc, vẫn là thị trường xuất khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam, đang có sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng, yêu cầu ngày càng cao hơn về chất lượng, kiểm dịch thực vật và quy cách đóng gói.

Ông Nông Đức Lai, Tham tán thương mại Việt Nam tại Trung Quốc, lưu ý rằng các doanh nghiệp Việt cần thực hiện đồng bộ các giải pháp trọng tâm sau để xuất khẩu hiệu quả: Nâng cao chất lượng sản phẩm, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật, bao bì và truy xuất nguồn gốc. Đẩy mạnh đầu tư và ứng dụng công nghệ trong sản xuất, chế biến, bảo quản nhằm nâng cao giá trị gia tăng.

Tăng cường xúc tiến thương mại, đặc biệt tại các tỉnh phía Bắc và Tây Bắc Trung Quốc – những khu vực giàu tiềm năng nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Cải tiến mẫu mã, bao bì phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng Trung Quốc và xây dựng, đăng ký thương hiệu ngay từ khi chuẩn bị thâm nhập thị trường.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đang tích cực thúc đẩy việc tận dụng các cơ hội từ các thị trường tiềm năng khác như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc. Các thị trường này không chỉ ổn định mà còn có sức mua cao, đặc biệt đối với các loại trái cây nhiệt đới mà Việt Nam có thế mạnh.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh và yêu cầu kỹ thuật gia tăng, ngành rau quả Việt Nam nhận thức rõ rằng không thể phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào sản lượng hay giá cả. Thay vào đó, việc xây dựng chuỗi cung ứng chất lượng, kiểm soát an toàn thực phẩm từ gốc, ứng dụng công nghệ hiện đại vào chế biến, đa dạng hóa thị trường và xây dựng thương hiệu mạnh sẽ là chìa khóa để giữ vững đà tăng trưởng và tiến xa hơn trên thị trường quốc tế.

Minh Anh