Xuất khẩu phân bón các loại giảm mạnh trong năm 2023

Theo Bộ Tài chính, Việt Nam có khoảng 1.000 doanh nghiệp sản xuất phân bón, với sản lượng khoảng 11 triệu tấn phân bón ở cả 2 dòng sản phẩm chính là phân bón vô cơ lẫn hữu cơ. Việt Nam đang là quốc gia chuyển hóa nhanh từ sử dụng phân bón vô cơ nguồn gốc hóa học, sang hữu cơ theo nhịp phát triển chung của toàn thế giới.

Trong năm 2023, cả nước xuất khẩu gần 1,55 triệu tấn phân bón các loại, tương đương 648,9 triệu USD, giá trung bình 419,6 USD/tấn, giảm 11,7% về khối lượng, giảm 40,7% về kim ngạch và giảm 32,9% về giá so với năm 2022.

Riêng tháng 12/2023 xuất khẩu 162.921 tấn phân bón các loại, đạt 71,41 triệu USD, giá 438,3 USD/tấn, tăng 93,5% về khối lượng, tăng 90,4% kim ngạch nhưng giảm 1,6% về giá so với tháng 11/2023. So với tháng 12/2022 cũng tăng 23,5% về lượng, tăng 10% kim ngạch nhưng giảm 10,8% về giá.

Phân bón của Việt Nam xuất khẩu chủ yếu sang thị trường Campuchia, riêng thị trường này đã chiếm 38% trong tổng khối lượng và tổng kim ngạch xuất khẩu phân bón của cả nước, đạt 584.929 tấn, tương đương 246,69 triệu USD, giá trung bình 421,7 USD/tấn. Đứng sau thị trường Campuchia là thị trường Hàn Quốc đạt 89.297 tấn, tương đương 35,03 triệu USD, giá trung bình 392,3 USD/tấn.

Xuất khẩu sang các thị trường FTA RCEP đạt 954.207 tấn, tương đương 398,93 triệu USD. Xuất khẩu sang các thị trường FTA CPTTP đạt 106.768 tấn, tương đương 37,9 triệu USD. Xuất khẩu sang thị trường Đông Nam Á đạt 855.392 tấn, tương đương 359,77 triệu USD.

Nhận định về thị trường phân bón trong năm 2024, Công ty Chứng khoán BVSC cho biết, xu hướng giá Ure trong tương lai sẽ phụ thuộc nhiều vào đơn mua hàng từ Ấn Độ và Brazil. Agrus ước tính rằng sẽ cần thêm 2-3 cuộc đấu thầu nữa (tương đương 2,5-3 triệu tấn Ure) để đáp ứng nhu cầu mùa vụ Rabi vào tháng 1/2024.

Về phía nguồn cung, Trung Quốc vẫn duy trì lệnh tạm dừng xuất khẩu ban hành từ tháng 9/2023 và Chính phủ Nga thiết lập hạn ngạch xuất khẩu phân bón khoảng 17 triệu tấn (trong đó 9,8 triệu tấn Ure và 7,1 triệu tấn NPK) từ 1/12/2023 đến 31/05/2024. Agrus dự đoán giá Ure trong quí I/2024 dao động 390-420 USD/tấn, tăng 11% so với quý trước.

Cũng liên quan đến ngành phân bón, Hiệp hội Phân bón thế giới (IFA) cho hay, tổng sản lượng phân bón thế giới năm 2023 ước tính phục hồi tích cực 4% trong năm 2023, trước khi tăng tiếp 1,8% trong 2024. Giá phân bón thế giới được dự báo tăng trong quý 1/2024, đặc biệt là chủng loại dẫn dắt thị trường là đạm ure.

Dự báo IFA cho thấy giá phân ure thế giới sẽ tăng do quốc gia sản xuất ure lớn thứ hai thế giới là Nga (chiếm 14% thị trường xuất khẩu toàn cầu) tiếp tục chính sách áp hạn ngạch xuất khẩu phân bón đến tháng 5/2024 để bảo vệ thị trường nội địa. Trong khi, Rabobank dự báo có phần lạc quan hơn với mức tăng chung cho mảng phân bón toàn cầu năm 2023 và 2024 lần lượt đạt 3% và 5%. Đây là cơ sở kỳ vọng cho triển vọng chung ngành phân bón thế giới sẽ cải thiện trong năm 2024.

Phương Linh (t/h)