Xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt gần 16,7 tỷ USD trong quý đầu năm

Theo báo cáo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại cuộc họp báo ngày 1/4, riêng trong tháng 3, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 6,02 tỷ USD, tăng mạnh 47,8% so với tháng trước. Điều này cho thấy dấu hiệu phục hồi rõ nét theo chu kỳ sản xuất, dù con số này vẫn giảm nhẹ 1,5% so với cùng kỳ tháng 3/2025.

Tính chung lũy kế 3 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu toàn ngành đạt 28,6 tỷ USD. Cán cân thương mại tiếp tục duy trì thặng dư ấn tượng với con số 4,78 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước.

Trong cơ cấu các nhóm hàng xuất khẩu quý I/2026, sự bứt phá của một số lĩnh vực đã bù đắp đáng kể cho sự sụt giảm của các mặt hàng khác. Rau quả là điểm sáng nổi bật nhất với giá trị xuất khẩu đạt 1,54 tỷ USD, tăng tới 32,1%. Trong đó, sầu riêng tăng mạnh 15%, thanh long tăng 3,1% và xoài tăng 1,8%.

Sản phẩm chăn nuôi ghi nhận mức tăng trưởng kỷ lục 54,3%, đạt gần 198 triệu USD. Đây là tín hiệu cho thấy ngành chăn nuôi đang dần cải thiện năng lực cạnh tranh quốc tế.

Thủy sản duy trì đà tăng trưởng khá với kim ngạch đạt 2,62 tỷ USD, tăng 13,3%. Trong đó, sản lượng tôm tăng mạnh 6,2% đóng vai trò chủ lực.

Dù khối lượng xuất khẩu vẫn duy trì ổn định hoặc tăng, nhưng giá trị của một số nông sản thế mạnh lại sụt giảm do áp lực giá thế giới. Với cà phê, khối lượng đạt 577,3 nghìn tấn (tăng 12,6%) nhưng giá trị chỉ đạt 2,71 tỷ USD, giảm 6,4%. Nguyên nhân do giá xuất khẩu bình quân giảm sâu 16,9%, xuống còn khoảng 4.696,8 USD/tấn.

Xuất khẩu gạo đạt 2,3 triệu tấn mang về 1,11 tỷ USD, dù lượng tăng nhẹ nhưng giá trị giảm 7,8% do giá xuất khẩu giảm 8%. Philippines vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm hơn 52,6% thị phần. Cao su đạt 411,2 nghìn tấn, trị giá 751,8 triệu USD, tăng 8% về lượng nhưng chỉ tăng 2,4% về giá trị do giá bán giảm.

Ngành lâm sản gặp khó khăn với giá trị đạt 4,11 tỷ USD, giảm 2,4% (riêng gỗ và sản phẩm gỗ giảm 3,5%), phản ánh sự suy giảm nhu cầu tại một số thị trường lớn như Hoa Kỳ.

Xét theo khu vực, châu Á tiếp tục là điểm đến lớn nhất của nông sản Việt Nam, chiếm 45,1% thị phần và tăng trưởng 15,3%. Trung Quốc giữ vững vị thế đối tác lớn nhất (chiếm 22,1% thị phần), tăng trưởng tới 37,6%. Đặc biệt, xuất khẩu rau quả sang thị trường này tăng tới 76,2% và gạo tăng gấp 2,5 lần.

Hoa Kỳ đứng thứ hai (chiếm 18,3% thị phần) nhưng ghi nhận mức giảm 5,2%. Với các thị trường khác, xuất khẩu sang Nhật Bản tăng nhẹ 0,7%, trong khi châu Đại Dương tăng mạnh 20,1%.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhận định, dù kết quả chung khả quan nhưng căng thẳng địa chính trị, đặc biệt tại khu vực Trung Đông, đã gây ảnh hưởng đến tiến độ xuất khẩu một số mặt hàng như cà phê và lâm sản.

Để đảm bảo mục tiêu xuất khẩu cả năm, ngành nông nghiệp đang đẩy mạnh chuyển dịch theo hướng nâng cao giá trị và hiệu quả, giảm diện tích lúa kém hiệu quả để tăng cây ăn quả và thủy sản. Đồng thời, việc ứng dụng Blockchain và AI trong minh bạch nguồn gốc cũng như nâng cao tiêu chuẩn chất lượng, bao bì là yêu cầu cấp thiết để hàng Việt vươn xa hơn trên trường quốc tế.

Minh Phương