Xuất khẩu gạo Việt Nam “vững sóng” trước biến động từ Philippines và Indonesia

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2024 Việt Nam đã xuất khẩu hơn 8 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch gần 6 tỷ USD. Bước sang năm 2025, lượng xuất khẩu dự kiến đạt khoảng 9 triệu tấn, nhưng giá trị chỉ “nhỉnh hơn 5 tỷ USD” do giá gạo quốc tế giảm. Trong 7 tháng đầu năm 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 5,5 triệu tấn gạo, thu về 2,81 tỷ USD – tăng sản lượng nhưng giảm giá trị so với cùng kỳ.

Philippines và Indonesia vốn là những thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, song việc hai quốc gia này tạm dừng nhập khẩu được đánh giá không gây xáo trộn đáng kể. Chuỗi sản xuất – tiêu thụ trong nước hiện vận hành ổn định, nguồn dự trữ quốc gia được huy động kịp thời, trong khi vụ thu đông tại Đồng bằng sông Cửu Long với diện tích gieo trồng hơn 708.000 ha dự kiến sẽ cho sản lượng bổ sung trên 6 triệu tấn.

Tuy vậy, ngành gạo vẫn đối diện nhiều thách thức: giá xuất khẩu giảm mạnh khiến kim ngạch sụt giảm, thị trường Indonesia giảm tới 97% lượng nhập so với cùng kỳ, trong khi doanh nghiệp còn vướng khó khăn về chi phí vốn, thuế và nguy cơ bị ép giá.

Để tháo gỡ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất Chính phủ hỗ trợ tín dụng ưu đãi, giảm lãi suất, xử lý nhanh hoàn thuế VAT; đồng thời tăng cường xúc tiến thương mại, bổ sung thêm tham tán nông nghiệp tại các thị trường trọng điểm, mở rộng sang châu Phi và Nam Mỹ. Cùng với đó, Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao đang được triển khai nhằm nâng cao chất lượng giống, xây dựng thương hiệu gạo Việt trên thị trường quốc tế.

Các chuyên gia nhận định, trong ngắn hạn, xuất khẩu gạo Việt Nam vẫn giữ vững nhờ sự chủ động của Nhà nước và doanh nghiệp. Tuy nhiên, về dài hạn, việc đa dạng hóa thị trường, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững sẽ là chìa khóa để gạo Việt đứng vững trong nhóm ba nước xuất khẩu lớn nhất thế giới.

Hoàng Anh