Xuất khẩu cá tra có thể đạt 2 tỷ USD trong năm 2024

Năm 2024, ngành hàng cá tra phải đối mặt với nhiều khó khăn như giá cả vật tư đầu vào còn ở mức cao; xung đột chính trị khiến chi phí logistic tăng; sự tự chủ trong cung cấp thực phẩm có nguồn gốc từ cá tra tại các quốc gia láng giềng khiến nhu cầu tiêu dùng chững lại tại nhiều quốc gia nhập khẩu.

Bên cạnh đó giá thu mua cá tra nguyên liệu không cao đã ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất tại các cơ sở sản xuất giống và nuôi thương phẩm, đặc biệt là các cơ sở nhỏ lẻ.

Tuy nhiên với sự nỗ lực không ngừng của các doanh nghiệp, sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý có liên quan và hiệp hội, ngành hàng cá tra Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng kể về cả chất lượng và giá trị. Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu cá tra tháng 10/2024 đạt gần 202 triệu USD, tăng 17% so với tháng 10/2023. Lũy kế xuất khẩu cá tra 10 tháng đầu năm nay sang các thị trường đạt 1,7 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Liên quan đến thị trường xuất khẩu, trong tháng đầu của quý cuối năm nay, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Hoa Kỳ ghi nhận tăng 65% so với cùng kỳ, đạt hơn 35 triệu USD. Tổng giá trị xuất khẩu cá tra sang Mỹ trong 10 tháng đầu năm nay đạt hơn 291 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ.

Tại Mỹ, tổng thống Donald Trump tái đắc cử lần 2 và sẽ chính thức nhậm chức vào đầu năm sau, dự báo sẽ có những chính sách mới về thuế đối với các mặt hàng nhập khẩu vào nước này, trong đó có cá tra. Với tôn chỉ “Nước Mỹ trên hết” hay là “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” và tập trung vào phát triển kinh tế, các chính sách của chính quyền Trump sẽ có tác động đến Việt Nam, trong đó có ngành xuất khẩu cá tra. Tuy nhiên, tình hình được dự báo sẽ tốt lên, các đơn hàng sẽ tăng lên vì Việt Nam - Hoa Kỳ là đối tác chiến lược toàn diện, chưa kể có những chính sách riêng về thuế.

Trước đó, tại Hội nghị tổng kết ngành hàng cá tra năm 2024 và bàn giải pháp triển khai nhiệm vụ năm 2025 diễn ra ngày 17/11, bà Tô Thị Tường Lan - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) dự báo, kim ngạch xuất khẩu cá tra năm 2024 có thể đạt mục tiêu 2 tỷ USD. Nguyên liệu không dồi dào có thể kéo sang quý I/2025, mùa cao điểm cuối năm là cơ hội để doanh nghiệp cải thiện giá xuất khẩu.

Trong bối cảnh tiêu thụ thủy sản làm thực phẩm trên thế giới có xu hướng tăng cao, biến đổi khí hậu có thể sẽ tác động đến hoạt động nuôi cá tra; nhiều quốc gia đang mở rộng diện tích nuôi cá tra và chế biến các sản phẩm thủy sản tương tự... Cục Thủy sản cho biết đã đề ra nhiều giải pháp phát triển ngành hàng cá tra.

"Một trong những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới là tiếp tục các chương trình chọn lọc, nâng cao chất lượng giống cá tra. Quan tâm nghiên cứu và từng bước thay thế bột cá, dầu cá trong sản xuất thức ăn bằng nhiều loại nguyên liệu thức ăn thay thế có nguồn gốc thực vật, côn trùng, vi tảo, protein vi sinh vật, rong biển...

Đồng thời xây dựng thương hiệu cho sản phẩm cá tra Việt Nam thông qua việc cải tiến công nghệ, kiểm soát chất lượng chặt chẽ từ nuôi trồng đến chế biến và đạt các chứng nhận liên quan đến an toàn thực phẩm, khí nhà kính, an toàn môi trường, giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm đồng đều, gia tăng giá trị của ngành hàng cá tra" - đại diện Cục Thủy sản cho biết.

Cục Thủy sản cũng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tiếp tục quản lý tốt điều kiện nuôi, điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm đối với cơ sở nuôi cá tra thương phẩm, không để xảy ra tình trạng người dân tự ý mua thuốc, hóa chất trên mạng không rõ nguồn gốc, thuốc trị bệnh cho người, gia súc, gia cầm để sử dụng cho thủy sản nuôi.

Trong khi đó, Hiệp hội cá tra Việt Nam kiến nghị tăng cường hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước để bảo vệ chất lượng sản phẩm và uy tín của ngành cá tra Việt Nam, kiểm soát chỉ đạo cơ quan chuyên ngành, kiểm tra chất lượng doanh nghiệp nào không đúng, sẽ xử lý. Đồng thời củng cố chất lượng sản phẩm, giảm tỷ lệ hao hụt, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để cá tăng trưởng nhanh, giảm dịch bệnh, hệ số thức ăn thấp để giảm giá thành sản xuất...

"Đặc biệt cần có chính sách bình ổn giá thức ăn vì giá thức ăn tiếp tục tăng thì các hộ nuôi không có lợi nhuận hoặc thua lỗ, sẽ kéo theo một số hộ nuôi tạm ngưng sản xuất. Hiệp hội kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có ý kiến để Bộ Tài Chính giảm thuế nhập khẩu nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi từ 2% như hiện nay xuống còn 0%, giảm thuế nhập khẩu nguyên liệu thuốc thủy sản" - đại diện Hiệp hội cá tra Việt Nam chia sẻ.

Thanh Mai (t/h)