Xuất khẩu cà phê Việt Nam khởi sắc tại thị trường EU

Theo thống kê từ Tổng cục Hải quan, đến giữa tháng 5/2025, Việt Nam đã xuất khẩu 736.583 tấn cà phê, đạt kim ngạch 4,2 tỷ USD. Mặc dù lượng xuất khẩu giảm 5,5% so với cùng kỳ năm 2024, nhưng nhờ giá xuất khẩu trung bình đạt 5.709 USD/tấn – tăng đến 65% so với mức 3.442 USD/tấn năm ngoái – nên tổng giá trị kim ngạch tăng mạnh tới 56%.

EU tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của cà phê Việt Nam. Trong 4 tháng đầu năm 2025, 10 thị trường hàng đầu chiếm tới 63% tổng giá trị xuất khẩu cà phê, tương đương 2,53 tỷ USD – trong đó các quốc gia EU đóng góp đáng kể. Đức dẫn đầu với kim ngạch 628 triệu USD (tăng 97% so với cùng kỳ), tiếp đến là Italia (307 triệu USD, tăng 33,8%) và Tây Ban Nha (292 triệu USD, tăng 51,3%).

Một bước ngoặt quan trọng đến từ việc Việt Nam được EU xếp vào nhóm quốc gia "rủi ro thấp" trong danh sách phân loại theo Quy định chống mất rừng (EUDR). Đây là quy định sẽ có hiệu lực từ cuối năm 2024, cấm nhập khẩu một số mặt hàng – trong đó có cà phê – nếu quá trình sản xuất gây mất rừng.

Việc được phân loại “rủi ro thấp” giúp giảm tần suất kiểm tra đối với hàng hóa xuất khẩu vào EU. Cụ thể, chỉ 1% các lô hàng cà phê từ Việt Nam bị kiểm tra ngẫu nhiên, so với 3% và 9% đối với các quốc gia "rủi ro tiêu chuẩn" và "rủi ro cao". Điều này không chỉ rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí, mà còn tăng độ tin cậy của đối tác quốc tế đối với hàng hóa Việt Nam.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về truy xuất nguồn gốc, đảm bảo minh bạch chuỗi cung ứng và không được miễn trừ trách nhiệm thẩm định. Doanh nghiệp phải chuẩn bị đầy đủ dữ liệu tọa độ địa lý vùng trồng, chứng nhận bền vững và minh chứng không phá rừng.

Ông Lê Đức Huy – Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk (Simexco Daklak) – cho biết, trong 4 tháng đầu năm nay, xuất khẩu cà phê của công ty sang EU tăng trưởng từ 60–70%, nhờ giá bán tăng và chất lượng cà phê Robusta Việt Nam được đánh giá cao.

“EUDR là một thách thức nhưng cũng là động lực để ngành cà phê chuyển mình theo hướng bền vững hơn. Doanh nghiệp đang đẩy mạnh việc truy xuất nguồn gốc, xây dựng bản đồ số, và làm việc chặt chẽ với các hộ nông dân trong vùng nguyên liệu để đáp ứng các yêu cầu mới,” ông Huy chia sẻ.

Chiến lược của Simexco Daklak là tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, đặc biệt là cà phê Robusta đặc sản, nhằm chinh phục những khách hàng khó tính tại EU vốn ngày càng quan tâm đến yếu tố hương vị và trách nhiệm môi trường.

Theo ông Trần Văn Công – Tham tán Nông nghiệp Việt Nam tại EU – việc được xếp vào nhóm “rủi ro thấp” là thành quả của quá trình hợp tác dài hạn giữa Việt Nam và EU trong khuôn khổ Hiệp định VPA/FLEGT, cũng như các nỗ lực bảo vệ môi trường, quản lý rừng bền vững.

Tuy nhiên, để duy trì vị thế này, Mạng lưới EUDR – Lâm nghiệp khuyến nghị Chính phủ tiếp tục thực hiện các chính sách bảo vệ rừng, giám sát sử dụng đất chặt chẽ, hỗ trợ đào tạo kỹ thuật cho nông dân và doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế để nhận thêm hỗ trợ tài chính và công nghệ.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống quản lý chuỗi cung ứng hiện đại, sử dụng công nghệ số và dữ liệu địa lý nhằm đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc đến từng nông hộ.

Việc được EU xếp vào nhóm “rủi ro thấp” mở ra cơ hội vàng cho ngành cà phê Việt Nam khẳng định vị thế trên bản đồ xuất khẩu thế giới. Nhưng để nắm bắt hiệu quả cơ hội này, cần sự vào cuộc đồng bộ từ chính sách quốc gia đến năng lực nội tại của doanh nghiệp – đặc biệt là trong minh bạch chuỗi cung ứng và phát triển bền vững.