Xe bán tải được lưu thông như ô tô con: Tháo gỡ nhiều vướng mắc

Trước đây, dù có thiết kế và mục đích sử dụng gần giống ô tô con, xe bán tải tại nhiều địa phương vẫn bị áp dụng các quy định dành cho xe tải. Điều này khiến phương tiện phải tuân thủ các khung giờ cấm lưu thông, bị hạn chế đi vào một số tuyến đường hoặc phải lưu thông theo làn dành riêng cho xe tải. Đáng nói, cách áp dụng giữa các địa phương không hoàn toàn thống nhất, gây không ít khó khăn cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình sử dụng.

Theo quy định mới, xe bán tải thuộc diện được điều chỉnh sẽ được phép lưu thông theo quy định áp dụng đối với ô tô con. Việc thống nhất cách tổ chức giao thông trên phạm vi cả nước không chỉ giúp người điều khiển phương tiện thuận lợi hơn mà còn tạo sự minh bạch, đồng bộ trong công tác quản lý.

Đối với người sử dụng, thay đổi này mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Xe bán tải sẽ không còn chịu nhiều hạn chế về thời gian và phạm vi lưu thông như trước, giúp việc đi lại, vận chuyển hàng hóa trở nên linh hoạt hơn. Chủ phương tiện cũng có thể lựa chọn lộ trình thuận tiện, tiết kiệm thời gian và chi phí nhiên liệu, đặc biệt tại các đô thị lớn, nơi trước đây thường áp dụng nhiều quy định hạn chế xe tải.

Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận tải, thương mại, xây dựng hay dịch vụ kỹ thuật cũng được hưởng lợi đáng kể. Xe bán tải vốn được sử dụng phổ biến để vừa chở người vừa vận chuyển hàng hóa, thiết bị. Khi không còn bị giới hạn bởi các khung giờ cấm, doanh nghiệp có thể chủ động bố trí lịch trình giao nhận, nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện, giảm thời gian chờ đợi và tiết kiệm chi phí vận hành. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với hoạt động giao hàng nhanh và logistics chặng cuối.

Theo các chuyên gia trong ngành ô tô, quy định mới cũng được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho thị trường xe bán tải. Khi những rào cản trong lưu thông được gỡ bỏ, dòng xe này sẽ trở nên hấp dẫn hơn đối với khách hàng cá nhân cũng như doanh nghiệp nhờ khả năng đáp ứng đồng thời nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa. Đây có thể là yếu tố thúc đẩy doanh số bán hàng của phân khúc xe bán tải trong thời gian tới.

Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng lưu ý, việc được tổ chức giao thông như ô tô con không làm thay đổi bản chất pháp lý của phương tiện. Xe bán tải vẫn được đăng ký, đăng kiểm theo quy định hiện hành đối với xe tải và chủ phương tiện vẫn phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ liên quan. Các địa phương sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh hệ thống biển báo giao thông để bảo đảm việc triển khai quy định mới được thống nhất và thuận lợi trên toàn quốc.

Tại tọa đàm về chính sách xe bán tải do Báo xây dựng tổ chức sáng 7/7, ông Lê Hồng Điệp, Trưởng phòng Quản lý và Tổ chức giao thông (Cục Đường bộ Việt Nam), cho biết xe bán tải hiện được chia thành ba nhóm gồm ôtô con pickup, ôtô tải pickup cabin đơn và ôtô tải pickup cabin kép. Trong đó, pickup cabin đơn và pickup cabin kép được xếp vào nhóm xe tải theo quy định về phân loại phương tiện.

Theo ông Điệp, ở nhiều quốc gia, xe bán tải vẫn được quản lý trong nhóm xe tải để phục vụ công tác tổ chức giao thông. Tuy nhiên, Nghị định 241 hiệu lực từ 1/7 cho phép xe bán tải pickup cabin kép có khối lượng toàn bộ dưới 3,5 tấn lưu thông như xe con. Đây là cách điều chỉnh quy định về tổ chức giao thông, không thay đổi việc phân loại kỹ thuật của phương tiện.

Ông cho biết việc tổ chức giao thông trên các tuyến quốc lộ và cao tốc do Bộ Xây dựng quản lý thuộc thẩm quyền của cơ quan trung ương, trong khi đường tỉnh, đường huyện, đường xã và nhiều tuyến cao tốc do địa phương đầu tư thuộc thẩm quyền UBND cấp tỉnh.

Vì vậy, các địa phương có quyền ban hành quy định tổ chức giao thông và lắp đặt biển báo trên các tuyến đường thuộc phạm vi quản lý. Tuy nhiên, thực tế nhiều nơi chỉ cắm biển "Cấm xe tải" mà chưa bổ sung biển phụ nêu rõ trường hợp không áp dụng đối với xe pickup cabin kép theo quy định mới, dẫn đến người dân và lực lượng thực thi có thể hiểu khác nhau.

Sau khi Nghị định 241 ban hành, Cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu các địa phương rà soát, bổ sung biển báo hiệu đường bộ liên quan đến xe tải.

"Các cơ quan quản lý đường bộ đang cắm biển cấm xe tải cần nghiên cứu bổ sung biển phụ quy định không áp dụng đối với xe pickup cabin kép theo Nghị định 241", ông Điệp nói.

Ông Trần Quang Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), cho biết việc phân loại xe bán tải về mặt kỹ thuật không thay đổi. Trước đây, xe bán tải được xếp cùng nhóm xe tải nên không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt như ôtô con. Sau đó, do loại xe này được sử dụng phổ biến như xe phục vụ nhu cầu cá nhân, Bộ Tài chính đã bổ sung chính sách áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt với mức thấp hơn ôtô con.

"Nghị định 241 chỉ điều chỉnh việc tổ chức giao thông, không thay đổi tiêu chí phân loại phương tiện làm căn cứ tính thuế", ông Hà nói.

Tiến Minh