Xây dựng thành phố Hải Phòng trở thành trung tâm công nghiệp và cảng biển hiện đại

Phát huy lợi thế để trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại

Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm vui mừng nhận thấy những năm qua, đặc biệt là năm 2025, Hải Phòng đã đạt được nhiều kết quả rất đáng biểu dương. Những kết quả đó thể hiện sự nỗ lực rất lớn của Đảng bộ, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân thành phố.

Chỉ rõ những hạn chế và thách thức, Tổng Bí thư cho rằng, thành phố phải có tư duy phát triển mới, tầm nhìn dài hạn và những giải pháp mang tính đột phá. Thành phố phải xác định rõ vai trò của mình trong cấu trúc phát triển quốc gia và vùng Bắc Bộ: vừa là một địa phương năng động, vừa phải vươn lên trở thành cực tăng trưởng dẫn dắt ở phía Bắc, trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics tầm cỡ quốc tế và kinh tế biển hiện đại, đồng thời là đầu mối kết nối thị trường nội địa với thị trường quốc tế. Hải Phòng cần duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, gắn với hiện đại hóa, xanh hóa, số hóa và nâng cao chất lượng sống của nhân dân; mở rộng cộng đồng doanh nghiệp năng động; tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu cả nước về môi trường đầu tư, cải cách hành chính và chuyển đổi số. Những định hướng đó đòi hỏi thành phố phải tìm cách nâng cấp mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, tạo đột phá trong phát triển công nghiệp hiện đại, trọng tâm là công nghiệp công nghệ cao, chế biến chế tạo và công nghiệp hỗ trợ có giá trị gia tăng cao. Hải Phòng hình thành hệ sinh thái công nghiệp tiên tiến, thông qua lựa chọn chất lượng nhà đầu tư, công nghệ và chuỗi cung ứng chiến lược. Quá trình tái cơ cấu công nghiệp phải gắn với hiện đại hóa, số hóa và xanh hóa; phục hồi có chọn lọc các ngành thế mạnh như cơ khí, đóng tàu, vận tải và dịch vụ cảng biển trên nền tảng công nghệ cao và tiêu chuẩn môi trường mới.

Hải Phòng hình thành hệ thống cảng biển, logistics và kinh tế biển hiện đại tầm quốc gia và quốc tế; cần phát triển trung tâm logistics quốc tế gắn với hệ thống cảng biển hiện đại, vận tải đa phương thức, thương mại điện tử, cảng xanh và cảng thông minh. Cùng với triển khai Khu thương mại tự do thế hệ mới, thành phố cần thúc đẩy đồng bộ các công trình hạ tầng chiến lược như cảng Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn, khu vực sông Văn Úc, nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Cát Bi và hệ thống kết nối đa phương thức. Mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành trung tâm điều phối các dòng chảy thương mại, logistics và dịch vụ giá trị cao của miền Bắc.

Tổng Bí thư đề nghị, thành phố cần triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW một cách khẩn trương và hiệu quả, tận dụng cơ chế đặc thù để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, xây dựng các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, từng bước hình thành Công viên khoa học công nghệ và hoàn thiện Trung tâm điều hành thông minh; thúc đẩy cảng biển số, logistics số và các dịch vụ số, không chỉ nâng tỷ trọng kinh tế số mà còn tạo năng lực quản trị hiện đại và sức hấp dẫn mới đối với nhà đầu tư và doanh nghiệp sáng tạo; khuyến khích khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển các doanh nghiệp công nghệ, từng bước hình thành một cộng đồng doanh nghiệp Hải Phòng có năng lực cạnh tranh khu vực và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Triển khai quyết liệt các cơ chế, chính sách đặc thù để huy động và phân bổ hiệu quả mọi nguồn lực phát triển; tạo cơ chế mới thu hút nguồn lực, Tổng Bí thư nhấn mạnh, thành phố cần cơ cấu lại thu – chi ngân sách theo hướng tăng kỷ luật tài chính, ưu tiên chi đầu tư phát triển và giảm dần chi thường xuyên; đồng thời khai thác hiệu quả tài sản công, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, chống lãng phí, thất thoát và hoàn thiện cơ chế khai thác hạ tầng trong Khu thương mại tự do.

Đổi mới mạnh mẽ quản trị đô thị theo hướng chính quyền số, kiến tạo và phục vụ; vận hành đồng bộ hiệu quả chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm đồng bộ, rõ thẩm quyền, trách nhiệm, phải phục vụ người dân, doanh nghiệp nhanh hơn, hiệu quả hơn; đặc biệt chú ý đến năng lực cấp xã; thực hiện số hóa dữ liệu về quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng và công khai trên nền tảng số. Mục tiêu không chỉ giữ vững vị trí dẫn đầu về cải cách hành chính mà hướng tới một mô hình quản trị đô thị hiện đại, minh bạch và dựa trên dữ liệu. Thành phố cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nhà ở xã hội, cải thiện môi trường đô thị và nâng cao mức độ thụ hưởng của người dân.

Về tư duy quy hoạch, kết nối vùng và mục tiêu phát triển Hải Phòng đến 2030 - tầm nhìn 2045 - viễn cảnh xa hơn. Cùng với việc xây dựng chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, Tổng Bí thư yêu cầu, Hải Phòng cần đặc biệt coi trọng tư duy quy hoạch phát triển. Quy hoạch không chỉ là sắp xếp không gian hay phân bổ đất đai, mà trước hết là tầm nhìn chiến lược về vị thế của thành phố trong cấu trúc phát triển quốc gia và khu vực.

Tổng Bí thư lưu ý, trong cấu trúc phát triển của miền Bắc, Hải Phòng phải được định vị là cực tăng trưởng biển của vùng đồng bằng sông Hồng và của cả nước, cùng với Hà Nội và Quảng Ninh hình thành tam giác động lực phát triển. Hải Phòng cần phát huy lợi thế để trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, logistics quốc tế và kinh tế biển tổng hợp của Việt Nam.

Hải Phòng cần trở thành thành phố cảng công nghiệp

Trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, Hải Phòng cần đặt mình trong tương quan với các thành phố cảng lớn của châu Á và thế giới để định hình tầm nhìn phát triển một đô thị cảng hiện đại, trung tâm logistics và kinh tế biển có sức cạnh tranh quốc tế. Vì vậy, quy hoạch phát triển phải được xây dựng với tầm nhìn dài hạn, không chỉ đến năm 2030 hay 2045 mà xa hơn nữa, chủ động chuẩn bị không gian phát triển, hạ tầng chiến lược và năng lực quản trị để thích ứng với những biến động lớn của kinh tế toàn cầu, thương mại biển, công nghệ và biến đổi khí hậu.

Với tầm nhìn đến năm 2030, Hải Phòng cần định hình cấu trúc không gian kinh tế biển hiện đại, trong đó cảng biển và logistics giữ vai trò trung tâm. Hệ thống cảng Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn, cùng mạng lưới logistics, khu công nghiệp và khu thương mại tự do phải được quy hoạch đồng bộ, tạo chuỗi giá trị từ sản xuất, vận tải, thương mại, dịch vụ. Mục tiêu là đưa Hải Phòng trở thành trung tâm điều phối logistics và chuỗi cung ứng của miền Bắc và khu vực.

Cùng với đó, thành phố cần mở rộng và hiện đại hóa kết nối vùng, trở thành trung tâm giao thông đa phương thức của miền Bắc. Việc hoàn thiện các tuyến vành đai, hành lang kinh tế ven biển, đường sắt kết nối cảng với nội địa, phát triển vận tải sông pha biển, nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Cát Bi sẽ mở ra không gian phát triển rộng lớn cho toàn vùng duyên hải Bắc Bộ và tăng cường kết nối với các tuyến thương mại quốc tế; cần tính đến phương án kết nối với sân bay Gia Bình tại Bắc Ninh.

Với tầm nhìn đến năm 2045, Tổng Bí thư nhấn mạnh, Hải Phòng cần trở thành thành phố cảng công nghiệp - dịch vụ hiện đại tầm cỡ châu Á, trung tâm kinh tế biển, logistics, năng lượng sạch và khoa học công nghệ biển của cả nước. Không gian đô thị cần được tổ chức theo mô hình đa trung tâm, mở rộng ra biển, phát triển các đô thị cảng hiện đại, đô thị sinh thái ven biển và đô thị thông minh gắn với các trung tâm đổi mới sáng tạo; đồng thời hình thành các khu công nghiệp sinh thái, khu công nghệ cao và các trung tâm nghiên cứu công nghệ biển, vật liệu và năng lượng mới. Hải Phòng phải trở thành một đô thị biển xanh, thông minh, đáng sống, hội tụ tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Xa hơn, với tầm nhìn đến năm 2100, quy hoạch thành phố cần hướng tới xây dựng một siêu đô thị biển có sức cạnh tranh toàn cầu, trung tâm giao thương, logistics và kinh tế biển của Đông Á. Điều đó đòi hỏi ngay từ hôm nay Hải Phòng phải chuẩn bị tầm nhìn dài hạn về mở rộng không gian ra biển, bảo vệ hệ sinh thái ven biển, phát triển hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu và xây dựng mô hình đô thị biển bền vững trong kỷ nguyên công nghệ mới.

Hải Phòng cần chủ động thúc đẩy các cơ chế liên kết vùng về hạ tầng, logistics, du lịch, đào tạo nguồn nhân lực và bảo vệ môi trường biển, qua đó tạo ra một không gian kinh tế rộng lớn, nâng cao sức cạnh tranh của cả vùng. Hải Phòng cần kiên định quan điểm lấy con người làm trung tâm của phát triển, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả tăng trưởng và không ai bị bỏ lại phía sau.

Tổng Bí thư chỉ rõ, cần đặc biệt quan tâm đến lực lượng lao động, nhất là công nhân trong các khu công nghiệp, công nhân cảng biển, người lao động nhập cư và các nhóm yếu thế trong xã hội; phát triển công nghiệp phải gắn với phát triển đồng bộ hạ tầng xã hội cho người lao động; đẩy mạnh chương trình phát triển nhà ở xã hội, khu lưu trú công nhân, đồng thời xây dựng các thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế, nhà trẻ và dịch vụ công cộng ngay trong hoặc gần các khu công nghiệp để người lao động có điều kiện sinh sống ổn định, an toàn và nhân văn. Thành phố Hải Phòng cần tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực, tạo cơ hội học tập suốt đời cho người dân; phát triển mạnh hệ thống đào tạo nghề hiện đại gắn với nhu cầu của các ngành công nghiệp, logistics, kinh tế biển và công nghệ cao, qua đó nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ lên mức cao hơn trong những năm tới.

Thành phố cần triển khai hiệu quả các chương trình giảm nghèo bền vững, tạo sinh kế và cơ hội việc làm cho người dân; hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương; mở rộng mạng lưới bảo trợ xã hội; đồng thời phát triển thị trường lao động hiện đại, minh bạch và linh hoạt. Song song với đó, thành phố cần đặc biệt coi trọng việc xây dựng môi trường sống xanh, an toàn và bền vững; phải tăng cường quản lý tài nguyên, kiểm soát ô nhiễm môi trường, đẩy mạnh phân loại và xử lý chất thải, phát triển đô thị xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu, qua đó bảo vệ sức khỏe và tương lai lâu dài của người dân.

Hải Phòng cần hướng tới trở thành một thành phố đáng sống, nơi mọi người dân đều có cơ hội học tập, làm việc, sáng tạo và vươn lên; nơi tăng trưởng kinh tế gắn liền với tiến bộ xã hội, văn hóa, môi trường và hạnh phúc của con người.

Tổng Bí thư tin tưởng rằng với truyền thống cách mạng kiên cường, với tinh thần năng động, thẳng thắn và khát vọng vươn ra biển lớn, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hải Phòng sẽ tiếp tục đoàn kết, đổi mới và sáng tạo, xây dựng thành phố trở thành trung tâm công nghiệp và cảng biển hiện đại, một cực tăng trưởng quan trọng của miền Bắc và của cả nước, đồng thời là đô thị biển văn minh, hiện đại và đáng sống.

Tuấn Kiệt