Xây dựng ngành chăn nuôi an toàn sinh học, chìa khóa mở rộng thị trường xuất khẩu

Ngày 16/6, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị tổng kết các chương trình và kế hoạch quốc gia phòng, chống bệnh cúm gia cầm, lở mồm long móng và dịch tả lợn châu Phi.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, Việt Nam là quốc gia có đàn gia súc, gia cầm lớn trên thế giới, chỉ riêng đàn lợn có khoảng 31 triệu con, đàn gia cầm hàng trăm triệu con. Do đó, yêu cầu về công tác phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi phải được thực hiện thường xuyên, liên tục.

Giai đoạn 2020-2025, Việt Nam đã kiểm soát, phòng, chống hiệu quả dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm, góp phần bảo đảm nguồn cung thực phẩm phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Việc tiêm phòng cho đàn gia súc, gia cầm góp phần quan trọng trong phòng, chống dịch bệnh, ngăn ngừa dịch lây lan, bùng phát diện rộng.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đánh giá cao những nỗ lực không ngừng của bộ, các địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người chăn nuôi trong thực hiện ba kế hoạch quốc gia phòng, chống cúm gia cầm, lở mồm long móng và dịch tả lợn châu Phi.

Tuy nhiên, ông Tiến lưu ý các vấn đề lớn còn tồn tại như tỷ lệ lưu hành virus cúm gia cầm vẫn cao; chăn nuôi nhỏ lẻ đan xen với tập trung gây khó kiểm soát dịch; tiêm phòng ở vùng sâu vùng xa còn yếu; cơ sở giết mổ, chế biến chưa đạt tiêu chuẩn xuất khẩu; hạ tầng vùng chăn nuôi còn thiếu đồng bộ. Những khó khăn này cần được giải quyết bằng cơ chế khuyến khích, chính sách hỗ trợ, nâng cao nhận thức và siết chặt giám sát.

Theo ông Tiến, kết quả đạt được từ các kế hoạch quốc gia là tiền đề quan trọng để xây dựng ngành chăn nuôi hiện đại, an toàn sinh học, đủ năng lực thích ứng dịch bệnh, đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.

Cũng tại hội nghị, các đại biểu, chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp đã tập trung thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm, bài học thực tiễn từ cơ sở và những mô hình phòng, chống dịch bệnh hiệu quả; đồng thời đề xuất các giải pháp góp ý cho chương trình, kế hoạch quốc gia giai đoạn 2026-2030 nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống dịch bệnh và phát triển ngành chăn nuôi ổn định, bền vững, theo hướng hiện đại và hội nhập.

Theo ông Phan Quang Minh - Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2025, dịch bệnh nguy hiểm trên gia súc, gia cầm tiếp tục được kiểm soát tương đối hiệu quả. Cụ thể, toàn quốc ghi nhận 251 ổ dịch tả lợn châu Phi tại 35 tỉnh, giảm 14,63% số địa phương có dịch, giảm 61,79% số ổ dịch và 81,27% thiệt hại so với cùng kỳ 2024. Cúm gia cầm xảy ra tại 6 tỉnh với 9 ổ dịch, khiến 21.337 con mắc và 25.318 con bị tiêu hủy, số tỉnh có dịch giảm, nhưng mức độ thiệt hại lại tăng gấp đôi (2,03 lần).

Lở mồm long móng ghi nhận 10 ổ dịch trên cả nước với 235 con mắc, 34 con tiêu hủy, giảm hơn 77% số ổ dịch và hơn 83% số con mắc. Dịch viêm da nổi cục xảy ra tại 7 tỉnh, với 88 con mắc bệnh, 29 con chết hoặc bị tiêu hủy.

Về Chương trình quốc gia Phòng chống dịch bệnh cúm gia cầm, giai đoạn 2019 - 2025, ông Minh cho hay, việc giám sát chủ động đã góp phần cảnh báo sớm, phân tích dịch tễ học và định hướng lựa chọn vaccine phù hợp; số lượng ổ dịch cúm gia cầm giảm đáng kể so với giai đoạn trước (2014 - 2018), giảm 33% về số ổ dịch trung bình/năm, giảm 3,6% số tỉnh có dịch.

Điều này cho thấy, việc kiểm soát dịch bệnh đã phần nào có hiệu quả, dù vẫn có những thách thức trong việc giảm thiểu thiệt hại về gia cầm. Ngoài ra, Hệ thống báo cáo trực tuyến VAHIS đã hỗ trợ đáng kể trong việc giám sát, báo cáo và quản lý dịch bệnh kịp thời, giúp nâng cao hiệu quả ứng phó dịch bệnh.

Tú Chi