Xây dựng Đề án phát triển du dịch gắn với sản xuất và tiêu dùng sản phẩm OCOP

Đây là một nội dung trong các Chương trình mục tiêu quốc gia, Đề án hướng tới khơi dậy các nguồn lực mới, thúc đẩy phát triển sản phẩm OCOP thông qua du lịch, đồng thời tạo động lực phát triển làng nghề và kinh tế nông thôn.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu nhấn mạnh, phát triển du lịch nông thôn gắn với khai thác sản phẩm OCOP và bảo tồn các giá trị văn hóa không chỉ là xu hướng phát triển bền vững mà còn là nhiệm vụ quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước. Đây là hướng đi mang lại “lợi ích kép” cho khu vực nông thôn: vừa nâng tầm giá trị sản phẩm OCOP, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, vừa góp phần phục hồi, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, tri thức bản địa; đồng thời đáp ứng xu hướng du lịch xanh, bền vững và mục tiêu xây dựng nông thôn mới.

Theo Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu, để Đề án đi vào thực tiễn cần có sự tham gia của đầy đủ các bên. Doanh nghiệp giữ vai trò đầu tư, tổ chức sản xuất và đưa sản phẩm ra thị trường; chuyên gia hỗ trợ hoàn thiện phương thức phát triển; nghệ nhân và cộng đồng là những chủ thể gìn giữ, sáng tạo và truyền tải các giá trị văn hóa, câu chuyện của sản phẩm. Trong khi đó, cơ quan quản lý và chính quyền địa phương có vai trò kiến tạo môi trường, chính sách và điều kiện thuận lợi; các tổ chức tài trợ, đối tác phát triển có thể đồng hành, hỗ trợ các dự án cụ thể. Đề án cần trở thành công cụ thực chất để thúc đẩy chính sách, chương trình, dự án và huy động nguồn lực phát triển du lịch tại địa phương.

Tại Hội thảo, đại diện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã trình bày những nội dung cơ bản của Đề án, trong đó tập trung làm rõ xu hướng phát triển, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; mối liên kết đa giá trị giữa du lịch - OCOP - văn hóa; tổng quan 6 nhóm sản phẩm OCOP và thị hiếu của các thị trường khách trọng điểm. Đề án đồng thời đề xuất các giải pháp chuyên biệt cho từng nhóm sản phẩm OCOP và nhóm giải pháp tổng thể nhằm thúc đẩy liên kết Du lịch - OCOP - Văn hóa theo hướng bền vững, xác định các trụ cột trọng tâm, lộ trình thực hiện và phân công trách nhiệm cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương.

Đại diện Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia chia sẻ tổng quan về Chương trình OCOP và vai trò của các chủ thể OCOP trong định hướng sản xuất, tiêu dùng sản phẩm gắn với phát triển du lịch. Đại diện cơ quan quản lý du lịch các địa phương cũng trao đổi về thực trạng, định hướng phát triển du lịch gắn với sản xuất và tiêu dùng sản phẩm OCOP, qua đó góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, tri thức bản địa

Từ thực tiễn triển khai, đại diện các chủ thể OCOP, làng nghề, hợp tác xã chia sẻ kinh nghiệm khai thác giá trị du lịch tại một số mô hình tiêu biểu như làng gốm Bát Tràng (Hà Nội), Hợp tác xã Lụa đũi Nam Cao (Hưng Yên), sản phẩm OCOP du lịch Ecohost (Ninh Bình)...

Các ý kiến tại Hội thảo tập trung vào những giải pháp nhằm xây dựng Đề án thiết thực, có tính khả thi và mang lại lợi ích rõ nét cho cộng đồng. Một trong những vấn đề được nhấn mạnh là sản phẩm OCOP cần có câu chuyện, tạo cảm xúc và mang đến trải nghiệm cho du khách. Địa phương và các chủ thể OCOP cần xây dựng, hệ thống hóa những câu chuyện bản địa, đồng thời tăng cường phối hợp với các nhà văn hóa để tạo ra những sản phẩm không chỉ có giá trị vật chất mà còn có khả năng kể câu chuyện về vùng đất, con người và văn hóa địa phương.

PGS.TS. Phạm Hồng Long (Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQG Hà Nội), cho rằng phát triển du lịch OCOP cần được đặt trong một chuỗi cung ứng dịch vụ hoàn chỉnh, từ ẩm thực, lưu trú, vận chuyển đến vui chơi, giải trí và mua sắm. Du khách không chỉ cần được đưa đến tham quan điểm OCOP mà còn cần được trực tiếp tham gia vào quá trình tạo ra sản phẩm, thưởng thức, tìm hiểu, kết nối và mua sản phẩm mang về. Đặc biệt, cần đẩy mạnh số hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của du khách.

Từ kinh nghiệm thực tiễn của Đà Nẵng, Phó Giám đốc Sở VHTTDL Đà Nẵng Văn Bá Sơn cho rằng cần biến câu chuyện bản địa thành nguồn lực phát triển du lịch. Người kể chuyện phải biết chuyển tải những giá trị văn hóa, tri thức dân gian thành sản phẩm hấp dẫn; đồng thời gắn sản phẩm với thị trường và tích hợp sản phẩm OCOP vào hệ thống dịch vụ du lịch. Trong đó, sự định hướng của chính quyền và cơ quan quản lý địa phương giữ vai trò quan trọng.

Kết luận Hội thảo, Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu cho biết Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp, tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và điều chỉnh để hoàn thiện Đề án, trình lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, ban hành. 

Bích Diệp