Xanh hóa khu công nghiệp là điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững

Xu hướng đầu tư xanh đang tạo ra áp lực lớn lên các khu công nghiệp tại Việt Nam. Để đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư và hội nhập quốc tế, việc chuyển đổi sang mô hình xanh là điều tất yếu. Tuy nhiên, khảo sát cho thấy nhận thức về phát triển bền vững trong các khu công nghiệp còn hạn chế. Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn, như cung cấp các nguồn vốn ưu đãi, chuyển giao công nghệ, xây dựng khung pháp lý rõ ràng để khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào quá trình chuyển đổi này. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh, đầu tư vào công nghệ xanh và đổi mới mô hình sản xuất.

Mặc dù nhu cầu về sản xuất xanh ngày càng tăng cao và là yếu tố quan trọng thu hút đầu tư nước ngoài, nhưng thực tế cho thấy quá trình chuyển đổi xanh ở các khu công nghiệp Việt Nam vẫn diễn ra chậm. Nhiều doanh nghiệp vẫn còn tâm lý chủ quan, cho rằng sản xuất theo cách truyền thống vẫn có thể đáp ứng được nhu cầu thị trường.

Tuy nhiên, ông Trần Anh Đông – Giám đốc Công ty CAS – Energy đã đưa ra cảnh báo: "Khách hàng sẽ không mua hàng của những doanh nghiệp không chú trọng đến yếu tố bền vững trong tương lai". Điều này cho thấy, nếu không nhanh chóng thay đổi, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ đối mặt với nguy cơ mất thị trường.

Thực tế đa phần các khu công nghiệp, khu chế xuất tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Đông Nam Bộ đều đã hoạt động trên 25 năm. Các khu công nghiệp này thường tập trung vào việc tối đa hóa lợi nhuận và tăng trưởng kinh tế mà không đặt nặng vấn đề bảo vệ môi trường hoặc phúc lợi xã hội.

Tuy vậy, kể từ khi EU từng bước thực thi các mục tiêu trong “Thỏa thuận xanh” sẽ có tác động trực tiếp đến các hoạt động kinh doanh trên thị trường EU, trong đó có hoạt động sản xuất, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam. Tức là, để xuất khẩu hàng hóa vào thị trường này, các sản phẩm của Việt Nam phải đáp ứng tiêu chuẩn xanh hóa, áp lực chuyển đổi tại các nhà máy sản xuất hay các khu công nghiệp ở Việt Nam không phải là muốn hay không muốn mà là điều gần như bắt buộc.

Bà Nguyễn Thị Quỳnh – Giám đốc điều hành nền tảng đổi mới sáng tạo BambuUP cho biết: “Ở Việt Nam hiện tại chúng ta có thể thấy các doanh nghiệp bắt đầu đi theo xu hướng sử dụng năng lượng tái tạo, năng lượng mặt trời khá phổ biến và rất dễ để triển khai. Họ có thể nhìn nhận lại xem khâu nào là khâu có thể tiết kiệm năng lượng nhiều nhất để giảm thải được lượng rác thải carbon nhiều nhất. Một ví dụ rất điển hình là Unilever đã kết hợp với công ty Duy Tân để đưa ra những vấn đề thúc đẩy cho việc tái chế và sử dụng những sản phẩm tái chế nhiều hơn”.

Cùng chung quan điểm đó, Phó chủ tịch Thường trực liên chi hội bất động sản công nghiệp Việt Nam, Ông Trần Thiên Long khẳng định: “Thực hiện chuyển đổi xanh là câu chuyện của tư duy, hành động, cam kết của doanh nghiệp. Nhưng trong điều kiện khó khăn về kinh tế hiện nay nhiều doanh nghiệp muốn chuyển đổi nhưng thiếu vốn. Do vậy rất cần sự hỗ trợ từ các bộ ngành, các đơn vị liên quan chung tay đồng hành với doanh nghiệp, các khu công nghiệp để các doanh nghiệp, các khu công nghiệp có động lực chuyển đổi xanh một cách mạnh mẽ và hiệu quả”.

Theo các chuyên gia, cần có cơ chế thúc đẩy các doanh nghiệp thực thi nghiêm túc, đồng bộ các quy định được đặt ra trong khu công nghiệp để đạt hiệu quả cao, tránh tình trạng trong cùng cơ sở có doanh nghiệp làm nhưng doanh nghiệp thì không. Cần đồng bộ khung pháp lý, các văn bản hướng dẫn, đo lường và đánh giá hiệu quả. Bên cạnh đó, các đơn vị phát triển bất động sản công nghiệp cũng cần thay đổi tư duy, cập nhật kiến thức, kinh nghiệm và phân bổ nguồn lực, đầu tư nghiêm túc cho khía cạnh bền vững trong hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Tiến Minh (Tổng hợp)