Xăng E10 cần giá cạnh tranh hơn để thu hút người dùng

Tại buổi toạ đàm về xăng E10 diễn ra mới đây, các chuyên gia đồng thuận nhận định xăng sinh học E10 không chỉ là giải pháp nhiên liệu thân thiện môi trường, mà đang dần trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng.

PGS-TS Nguyễn Thường Lạng (Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế quốc dân) cho rằng, nhiên liệu sinh học cần được nhìn nhận như một cấu phần trong xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Khi quy mô kinh tế thế giới không ngừng mở rộng, nhu cầu năng lượng tăng cao, trong khi áp lực giảm phát thải ngày càng lớn, các quốc gia buộc phải tìm kiếm những nguồn năng lượng sạch hơn và bền vững hơn.

Ông Lạng nhận định yếu tố giá sẽ đóng vai trò quyết định. Theo ông, nếu chênh lệch giá đủ hấp dẫn, người dân sẽ chủ động lựa chọn và dần hình thành thói quen sử dụng nhiên liệu sinh học.

Ông Mai Tuấn Đạt - Phó Tổng Giám đốc BSR nhấn mạnh rằng, E10 không chỉ mang ý nghĩa môi trường, mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu toàn cầu chịu tác động mạnh từ các yếu tố địa chính trị, việc phát triển nhiên liệu sinh học giúp đa dạng hóa nguồn cung và nâng cao mức độ tự chủ của nền kinh tế.

Đáng chú ý, E10 còn góp phần hình thành một chuỗi giá trị nội địa, từ sản xuất nguyên liệu, chế biến đến phối trộn và phân phối ethanol. Hiện nay, Việt Nam đã có năng lực sản xuất khoảng 600.000 m³ ethanol/năm và đang hướng tới mốc 1 triệu m³/năm. Quy mô này không chỉ đáp ứng nhu cầu phối trộn trong nước mà còn tạo ra giá trị kinh tế đáng kể, ước tính khoảng 20.000 tỷ đồng/năm.

Hiện nay, Petrolimex đang niêm yết xăng E10 ở mức khoảng 23.160 đồng/lít, chỉ thấp hơn xăng RON 95 khoảng 600 đồng. Khoảng cách này được đánh giá là chưa đủ lớn để tạo sức hút mạnh trên thị trường.

Để kéo giảm giá thành, chuyên gia đề xuất cần có chính sách hỗ trợ đồng bộ. Với người tiêu dùng, cơ quan điều hành có thể xem xét giảm các loại thuế như thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc VAT trong giai đoạn đầu. Đối với doanh nghiệp, cần có cơ chế ưu đãi như miễn hoặc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp trong những năm đầu, kết hợp hỗ trợ tín dụng và giảm chi phí logistics nhằm khuyến khích đầu tư sản xuất, phân phối.

Bên cạnh yếu tố giá, việc đảm bảo nguồn cung và hệ thống phân phối cũng rất quan trọng. Theo đó, cần nâng cao năng lực dự trữ xăng dầu để ổn định thị trường, đồng thời mở rộng mạng lưới bán lẻ, hoàn thiện hạ tầng và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia thị trường.

Trước đó, từ tháng 8/2025, Petrolimex và PVOIL đã thí điểm bán xăng E10 tại Hà Nội, TP.HCM và Hải Phòng. Loại nhiên liệu này được đánh giá có lợi thế trong việc giảm phát thải khí nhà kính, góp phần bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu, không ít người tiêu dùng vẫn còn dè dặt khi tiếp cận sản phẩm mới. Đại diện PVOIL cho rằng sự thận trọng này chủ yếu xuất phát từ tâm lý, không phải do chất lượng sản phẩm. Khi niềm tin được củng cố, việc mở rộng tiêu thụ sẽ thuận lợi hơn.

Đề cập về mặt kỹ thuật, PGS-TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (ĐH Bách khoa Hà Nội) khẳng định việc triển khai xăng E10 trên diện rộng hoàn toàn không gây rủi ro đối với phương tiện giao thông. Khi thay thế xăng khoáng bằng E10, các chỉ tiêu về công suất, hiệu suất vận hành cũng như phát thải cơ bản không thay đổi đáng kể. Điều này đồng nghĩa với việc E10 có thể được áp dụng ngay mà không cần điều chỉnh lớn về hạ tầng hay phương tiện.

Tuy nhiên, cũng như với bất kỳ loại nhiên liệu nào, người sử dụng vẫn cần tuân thủ đầy đủ các khuyến cáo bảo trì, bảo dưỡng từ nhà sản xuất để bảo đảm độ bền của động cơ. Xét về tổng thể, E10 được xem là một giải pháp chuyển tiếp hợp lý, vừa tận dụng được hệ thống phương tiện hiện có, vừa góp phần giảm phát thải và cải thiện chất lượng không khí trong ngắn hạn.

Ở góc độ chính sách, TS Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, phát triển nhiên liệu sinh học là chủ trương xuyên suốt của Chính phủ nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và hướng tới phát triển bền vững. Trong bối cảnh nguồn dầu khí có xu hướng suy giảm trong dài hạn, việc tìm kiếm các nguồn năng lượng tái tạo như nhiên liệu sinh học là yêu cầu tất yếu.

Việt Nam hiện vẫn phải nhập khẩu một phần đáng kể xăng dầu, trong khi nguồn cung phụ thuộc nhiều vào dầu thô Trung Đông. Do đó, việc gia tăng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học sẽ giúp giảm mức độ phụ thuộc vào xăng khoáng. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao khả năng tự chủ năng lượng.

Theo TS Đào Duy Anh, E10 chỉ là bước khởi đầu trong lộ trình dài hơn, hướng tới các loại nhiên liệu có tỷ lệ sinh học cao hơn như E15, E20. Tuy nhiên, việc triển khai cần có lộ trình phù hợp, bảo đảm sự đồng thuận của xã hội và khả năng thích ứng của thị trường.

Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh chính sách giá, cần đẩy mạnh truyền thông minh bạch, cung cấp thông tin khoa học để người dân hiểu đúng về xăng E10, qua đó tạo sự đồng thuận và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nhiên liệu thân thiện môi trường.

Tiến Minh