VPSA dự báo hai kịch bản xuất khẩu hồ tiêu năm 2026

Năm 2025 được đánh giá là một trong những năm thành công nhất của ngành hồ tiêu Việt Nam khi lần đầu tiên đưa giá trị xuất khẩu chạm mốc kỷ lục, tạo nền tảng quan trọng cho triển vọng xuất khẩu trong năm 2026. Theo số liệu từ VPSA, tính đến cuối năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu được 247.482 tấn hồ tiêu, mang về kim ngạch hơn 1,66 tỷ USD.

Đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì ấn tượng trong những tháng đầu năm 2026. Theo đó, trong 4 tháng đầu năm, xuất khẩu toàn ngành hồ tiêu và gia vị đạt khoảng 150 nghìn tấn, kim ngạch khoảng 760 triệu USD, tăng 20% về lượng và tăng 15% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Riêng hồ tiêu đạt khoảng 96 nghìn tấn, kim ngạch 625 triệu USD, tăng 30% về lượng và tăng 22% về giá trị, đặc biệt xuất khẩu sang Mỹ tăng khoảng 40%, trong khi thị trường Trung Quốc tăng trên 200%.

Dù đang đứng ở đỉnh cao về kim ngạch, ngành hồ tiêu Việt Nam vẫn phải đối mặt với những "điểm nghẽn" và thách thức. Cụ thể, các thị trường cao cấp như EU, Mỹ, Hàn Quốc liên tục siết chặt quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRLs). Chỉ riêng năm 2025, EU đã đưa ra 66 cảnh báo đối với nhóm hàng gia vị, trong đó hồ tiêu Việt Nam nhận 6 cảnh báo, gây rủi ro về uy tín thương hiệu quốc gia.

Ông Ngô Xuân Nam, Phó giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam cho biết thêm, xu hướng sản xuất bền vững và phát triển chuỗi giá trị hồ tiêu carbon thấp đang trở thành yêu cầu bắt buộc. Khách hàng quốc tế không chỉ quan tâm đến hương vị mà còn đòi hỏi sự minh bạch trong truy xuất nguồn gốc và khả năng tuân thủ các tiêu chuẩn về môi trường, phát thải.

Tiếp đến, rủi ro địa chính trị và logistics cũng là một trong những thách thức của ngành hồ tiêu. Xung đột tại Trung Đông kéo dài gây ùn ứ hàng hóa tại các cảng trung chuyển (như cảng Jebel Ali) và làm phát sinh nhiều phụ phí vận tải biển.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp trong nước vẫn gặp khó trong việc tiếp cận vốn tín dụng, công tác xác nhận vùng trồng tại nhiều địa phương chưa đồng bộ, gây khó khăn cho việc đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu mới.

Để tháo gỡ các nút thắt, Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) đã đưa ra hai kịch bản xuất khẩu cho năm 2026. VPSA dự báo xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam trong năm 2026 vẫn duy trì đà tăng trưởng khả quan, bất chấp những biến động từ thị trường quốc tế. Theo đó, nếu xung đột tại khu vực Trung Đông tiếp tục kéo dài, sản lượng xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam có thể tương đương hoặc giảm nhẹ khoảng 3-5% so với mức 248 nghìn tấn của năm 2025. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu vẫn được kỳ vọng tăng 5-10% nhờ giá hồ tiêu duy trì ở mức cao.

Ở kịch bản tích cực hơn, nếu căng thẳng địa chính trị sớm hạ nhiệt, xuất khẩu hồ tiêu có thể tăng trưởng mạnh hơn với sản lượng tăng khoảng 5-10% và kim ngạch tăng trên 10%. Theo VPSA, động lực lớn nhất cho tăng trưởng sẽ đến từ sự phục hồi nhu cầu nhập khẩu tại Mỹ và Trung Quốc. Trong đó, thị trường Mỹ được dự báo sẽ tăng nhập khẩu trở lại khoảng 20-30% sau khi sụt giảm trong năm 2025. Trong khi đó, Trung Quốc, thị trường từng trì hoãn nhập khẩu suốt hai năm qua để chờ giá giảm đang có dấu hiệu quay trở lại mua mạnh.

Bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch VPSA khẳng định, ngành hồ tiêu cần chuyển dịch từ tăng trưởng về "lượng" sang tập trung vào "chất". Bà nhấn mạnh: "Giá trị mới của hồ tiêu Việt Nam hiện nay không chỉ nằm ở sản lượng dẫn đầu mà phải nằm ở niềm tin và tính minh bạch". Việc kiểm soát đa tầng từ vùng nguyên liệu và chuyển đổi sang mô hình canh tác tái sinh là con đường duy nhất để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe.

Giải pháp then chốt được đưa ra là sự liên kết chặt chẽ theo mô hình "5 nhà": Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học, doanh nghiệp và hợp tác xã. Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan cũng đang tích cực hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, tận dụng các FTA để giữ vững thị phần tại các thị trường chủ lực và khai phá các thị trường tiềm năng.

Với những bước đi bài bản và chiến lược dài hạn, ngành hồ tiêu Việt Nam đang tự tin hướng tới mục tiêu đóng góp quan trọng vào hành trình đưa kim ngạch xuất khẩu nông sản của cả nước sớm chạm mốc 100 tỷ USD.

Minh Phương