Việt Nam vẫn đang là nền kinh tế tăng trưởng năng động nhất châu Á

Sức mua thị trường nội địa phục hồi rõ

Ông Bruno Jaspaert - Chủ tịch EuroCham cho rằng: “Kết quả BCI lần này phản ánh rõ nét bức tranh kinh tế vĩ mô khi Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những nền kinh tế tăng trưởng năng động nhất châu Á. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, GDP đã tăng 8,18%.

Bức tranh kinh tế Việt Nam càng trở nên rất rõ ràng khi kết hợp tốc độ tăng trưởng ấn tượng 8,18% với việc Việt Nam vươn lên vị trí thứ 27 trong Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh thế giới của IMD và chuẩn bị được FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường Mới nổi Hạng hai vào tháng 9 sắp tới.

Điều thực sự tạo nên khác biệt của Việt Nam trong một khu vực cạnh tranh gay gắt không chỉ là khát vọng tăng trưởng, mà còn là việc Chính phủ cụ thể hóa mục tiêu đó thành các nghị quyết và kiên trì triển khai các cải cách mang tính cấu trúc để hiện thực hóa chúng”.

Kết quả khảo sát của EuroCham cũng cho thấy 63% doanh nghiệp châu Âu ghi nhận điều kiện kinh doanh tích cực trong quý II/2026, trong khi 69% kỳ vọng tình hình sẽ tiếp tục cải thiện trong quý tới. So với kết quả khảo sát cách đây3 tháng, tỷ lệ này đã tăng 11 điểm phần trăm, phản ánh đà tăng trưởng rõ nét về hiệu quả kinh doanh, lượng đơn hàng mới và sức mua duy trì ổn định.

Đồng thời báo cáo này cũng chỉ ra những động lực kinh doanh cụ thể đứng sau xu hướng lạc quan này. Trong số các doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh cải thiện trong quý vừa qua, 36% cho biết doanh thu tăng và lợi nhuận vận hành vượt kỳ vọng nội bộ. 32% đánh giá triển vọng tích cực hơn nhờ lượng đơn hàng gia tăng và ký kết được nhiều hợp đồng mới, trong khi 24% ghi nhận sức mua của thị trường nội địa phục hồi rõ rệt.

Thay đổi chiến lược

Có thể thấy, mặc dù những biến động của kinh tế vĩ mô toàn cầu vẫn đang tác động sâu rộng đến hoạt động của doanh nghiệp, chúng chủ yếu làm thay đổi chiến lược kinh doanh hơn là làm suy giảm niềm tin đầu tư dài hạn.

Căng thẳng thương mại quốc tế và biến động địa chính trị gần đây tiếp tục tạo sức ép đáng kể lên hoạt động của doanh nghiệp. 46% lãnh đạo doanh nghiệp được khảo sát cho biết các hoạt động giao thương của họ chịu tác động tiêu cực rõ rệt, trong khi khoảng 1/3 ghi nhận tác động đan xen giữa tích cực và tiêu cực ở các mảng hoạt động khác nhau. Điều này cho thấy các cú sốc bên ngoài là khó tránh khỏi, song mức độ ảnh hưởng không đồng đều mà phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp, lĩnh vực hoạt động và mức độ tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đáng chú ý, nhóm doanh nghiệp quy mô vừa được ghi nhận là chịu ảnh hưởng rõ nét nhất từ những biến động quốc tế. Không sở hữu nguồn lực tài chính dồi dào như các tập đoàn đa quốc gia, cũng không có sự linh hoạt của các doanh nghiệp nhỏ, nhóm này chịu áp lực lớn hơn từ chi phí logistics và chi phí tuân thủ ngày càng gia tăng. Trong khi đó, các tập đoàn đa quốc gia lớn không ghi nhận tác động tích cực nào từ sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu, cho thấy mức độ hiện diện quốc tế rộng cũng đồng nghĩa với việc phải đối mặt nhiều hơn với các rủi ro từ môi trường bên ngoài.

Đối với phần lớn doanh nghiệp, tác động chủ yếu mang tính vận hành. Chi phí vận tải, vận chuyển và logistics gia tăng là hệ quả được nhắc đến nhiều nhất, với 78% doanh nghiệp chịu ảnh hưởng, tiếp theo là chi phí năng lượng và nhiên liệu tăng (76%). Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cũng đối mặt với tình trạng gián đoạn logistics, chậm giao hàng và sự suy giảm niềm tin của khách hàng, làm gia tăng áp lực đối với cả chi phí và công tác lập kế hoạch.

Thay vì chờ đợi thị trường ổn định trở lại, nhiều doanh nghiệp đã chủ động nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng. Trong số các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi gián đoạn logistics, 53% cho biết đã tăng thời gian dự phòng trong chuỗi cung ứng, trong đó 25% phải bổ sung thêm hơn hai tuần vào kế hoạch vận chuyển. Nhu cầu gia tăng khoảng thời gian dự phòng đặc biệt rõ nét ở các doanh nghiệp giao thương với Hoa Kỳ và EU, phản ánh mức độ phức tạp cao hơn của các chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Tuy nhiên, những biến động này cũng mở ra các cơ hội mới. Một số doanh nghiệp cho biết đã ghi nhận thêm đơn hàng sản xuất và dòng vốn đầu tư khi các nhà sản xuất quốc tế dịch chuyển chiến lược cung ứng sang Việt Nam, qua đó tiếp tục củng cố vai trò của Việt Nam như một trung tâm sản xuất và cung ứng ngày càng quan trọng trong khu vực.

Song song đó, hơn một nửa các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu cũng cho biết những diễn biến địa chính trị đã khiến việc đáp ứng quy tắc xuất xứ (Rules of Origin - RoO) trở nên khó khăn hơn. Mặc dù phần lớn đánh giá các thách thức này vẫn nằm trong tầm kiểm soát, gần một phần ba cho biết đang gặp khó khăn ở mức trung bình đến đáng kể. Những vướng mắc chủ yếu liên quan đến việc thu thập chứng từ từ các nhà cung cấp nước ngoài, chứng minh quá trình gia công, chế biến với hải quan và theo dõi việc tuân thủ trong các mạng lưới cung ứng ngày càng phân tán.

Áp lực tài chính cũng hiện hữu rõ nét hơn. 2/3 doanh nghiệp cho biết lợi nhuận bị ảnh hưởng tiêu cực bởi những biến động toàn cầu. Trong số này, khoảng một nửa ghi nhận mức sụt giảm dưới 10%, trong khi 4% chịu mức thiệt hại trên 30%. Ở chiều ngược lại, 14% doanh nghiệp cho biết đã hưởng lợi từ sự dịch chuyển của môi trường thương mại quốc tế, phần lớn ghi nhận mức cải thiện lợi nhuận dưới 10%, và một nhóm nhỏ 2% đạt mức tăng trên 30%.

Thực tế cho thấy các doanh nghiệp có mức độ gắn kết sâu hơn với hoạt động thương mại giữa EU và Việt Nam có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc bên ngoài. Điều này cho thấy việc đa dạng hóa thị trường và duy trì sự hội nhập sâu vào các chuỗi thương mại quốc tế uy tín tiếp tục là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng thích ứng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.

Nguyễn Hà