Việt Nam thu về hơn 4 tỷ USD từ xuất khẩu thủy sản trong 5 tháng qua

Theo số liệu của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu thủy sản 5 tháng đầu năm 2025 đạt 4,07 tỷ USD, tăng 14% so với cùng kỳ năm trước. Hiện 3 thị trường xuất khẩu lớn nhất của thủy sản Việt Nam lần lượt là Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản chiếm lần lượt 20%, 16% và 15% thị phần. Tôm và cá tra tiếp tục là các mặt hàng xuất khẩu thủy sản chủ lực của Việt Nam.

Dù xuất khẩu tăng trưởng tốt nhưng thủy sản Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức khi các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm dịch và yêu cầu về phát triển bền vững. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, ô nhiễm nguồn nước và dịch bệnh, đặc biệt là bệnh phát sáng trên tôm, gây ảnh hưởng lớn về sản lượng và chất lượng.

Đồng thời, thủy sản Việt Nam chịu sự cạnh tranh gay gắt đối với các nước cung cấp thủy sản khác như Ấn Độ, Ecuador và Indonesia, do đó thủy sản Việt Nam cần tăng cường sản lượng và chất lượng, đặc biệt ở phân khúc giá rẻ.

Trong bối cảnh này, việc linh hoạt thị trường xuất khẩu đang được các doanh nghiệp hướng đến. Các chuyên gia trong ngành cho rằng, cơ quan quản lý nhà nước cần nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, hệ thống logistics nhằm giảm chi phí vận chuyển cho doanh nghiệp, về phía doanh nghiệp cần đa dạng hóa sản phẩm nhằm giảm sức ép lên mặt hàng truyền thống.

Năm 2025, ngành thủy sản đặt mục tiêu xuất khẩu đạt 11 tỷ USD. Việc đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu, mở rộng sang các thị trường ngách sẽ là hướng đi quan trọng để ngành thủy sản duy trì đà tăng trưởng và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Theo ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong bối cảnh thế giới biến động, việc đa dạng hóa thị trường không chỉ là yêu cầu cấp thiết trước mắt mà còn là chiến lược dài hạn. Ông Tiến lưu ý, doanh nghiệp cần rà soát, tập trung phát triển các sản phẩm tiềm năng tại những thị trường lớn như Trung Quốc, đồng thời đẩy mạnh kiểm soát chất lượng, giảm giá thành, nâng cao năng lực chế biến và xúc tiến thương mại. Việc nâng cao “sức khỏe” ngành hàng chính là nền tảng để ngành thủy sản Việt Nam phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh toàn cầu đầy biến động.

Trước đó, bà Lê Hằng - Phó Tổng Thư ký VASEP từng nhận định, trong 2 tháng tới (tháng 5 và 6/2025), xuất khẩu thủy sản Việt Nam được dự báo sẽ có sự chuyển dịch mạnh mẽ trước khi chính sách thuế quan đối ứng mới của Hoa Kỳ có hiệu lực.

Các doanh nghiệp Việt Nam sẽ tập trung đẩy mạnh xuất khẩu sang Hoa Kỳ, đặc biệt với các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra, nhằm tận dụng tối đa giai đoạn trước khi thuế quan mới làm tăng chi phí. "Dự kiến kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này có thể tăng 10 - 15% so với tháng 4/2025, nhờ các hợp đồng được ký kết gấp rút và chiến lược giảm giá để duy trì thị phần" - bà Lê Hằng dự báo.

Ngược lại, xuất khẩu sang các thị trường khác như Trung Quốc và ASEAN có khả năng chững lại, với mức tăng trưởng chỉ khoảng 3-5%. Nguyên nhân là sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ sản phẩm thủy sản Trung Quốc, vốn bị áp thuế cao tại Hoa Kỳ và buộc phải chuyển hướng sang thị trường nội địa cũng như các thị trường lân cận như ASEAN. Sự cạnh tranh này sẽ làm giảm sức hút của sản phẩm Việt Nam, đặc biệt ở phân khúc giá rẻ.

Minh Phương