Việt Nam sẽ xuất khẩu gạo phát thải thấp sang Australia vào tháng 10/2025

Mới đây, lô hàng 500 tấn gạo nhãn hiệu "Gạo Việt xanh, phát thải thấp" đã được xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản với giá bán tại kho của Công ty Cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Trung An là 820 USD/tấn, nếu tính giá FOB tại cảng TP. Hồ Chí Minh là 850 USD/tấn, tương đương hơn 1.000 USD/tấn nếu tính theo giá CIF.

Mức giá này ngang với dòng gạo cao cấp nhất của Thái Lan hiện nay là Hom Mali và cao gấp đôi so với giá gạo thơm đang được doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu.

Theo ông Phạm Thái Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Trung An cho biết, nhu cầu tại thị trường Nhật Bản rất lớn, đặc biệt nếu trồng theo tiêu chí mô hình liên kết của Đề án 1 triệu ha lúa thì chắc chắn gạo Việt Nam sẽ được nhiều thị trường lớn "săn đón".

Sau lô gạo đầu tiên này, dự kiến đến tháng 10/2025 sẽ có thêm lô gạo ST25 gồm 3.000 tấn được chứng nhận phát thải thấp sẽ được xuất khẩu sang Australia. Tuy nhiên, nếu so với tổng lượng gạo được Việt Nam xuất khẩu, đạt khoảng 9 triệu tấn trong năm 2024 đồng nghĩa khối lượng lô hàng đầu tiên chỉ chiếm khoảng 0,006%.

Liên quan đến thông tin trên, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam đánh giá, việc xuất khẩu thành công gạo phát thải thấp là kết quả của quá trình chuyển dịch sản xuất sang phát triển bền vững, sử dụng hiệu quả đất đai. Việc này giúp gia tăng giá trị cho gạo Việt. Hiện có 7 doanh nghiệp được Giấy chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu Gạo Việt xanh phát thải thấp, thuộc chương trình 1 triệu ha lúa chất lượng cao, với sản lượng hơn 19.000 tấn trong năm 2025.

Như vậy, sau gần 2 năm triển khai, lô gạo phát thải thấp đầu tiên của Việt Nam đã xuất khẩu đến với người tiêu dùng Nhật Bản và tiếp đến là người tiêu dùng Australia. Việc này có ý nghĩa rất lớn, mở ra hướng đi lâu dài cho ngành hàng lúa gạo Việt Nam phát triển ra thị trường thế giới. Đây sẽ là cơ hội để Đồng bằng sông Cửu Long định hướng phương thức sản xuất lúa gạo sang giai đoạn mới, khắc phục được vấn đề được mùa rớt giá, tạo ra gạo chất lượng, có thương hiệu.

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đỗ Đức Duy, những kết quả trên đã góp phần quan trọng trong mục tiêu phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo Việt Nam và phù hợp với các cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam đưa phát thải ròng của Việt Nam về "0" vào năm 2050.

Đây cũng là tiền đề để xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam trên trường quốc tế theo hướng "xanh - phát thải thấp" và tiến tới áp dụng cho tất cả các ngành hàng nông, lâm, thủy sản, không chỉ là lúa gạo.

Nhận định về tiềm năng xuất khẩu gạo giá trị cao, chuyên gia nông nghiệp Hoàng Trọng Thủy cho rằng, câu chuyện hạt gạo Việt vươn ra thế giới không chỉ dừng lại trên cánh đồng mà còn là câu chuyện về thị trường, giá cả, cạnh tranh, lựa thời và đón thế. Nhờ có danh tiếng nên hạt gạo của Việt Nam đến nay đã có mặt tại thị trường của 150 quốc gia và khu vực.

Các doanh nghiệp Việt thêm tự tin đầu tư, liên kết với nông dân, hợp tác xã xây dựng được vùng lúa chuyên canh, vùng nguyên liệu gạo xuất khẩu và xây dựng thương hiệu gạo để tận dụng lợi thế các hiệp định thương mại tự do (FTA), từ đó thâm nhập các thị trường lớn như Nhật Bản, EU, Mỹ…Bên cạnh đó, chính việc sản xuất kinh doanh theo nhu cầu thị trường và sự chủ động cơ cấu lại giống lúa cho phù hợp với nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng và các kênh phân phối nước ngoài đã đưa hạt gạo Việt tự nâng mình lên một tầm cao mới.

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, khối lượng xuất khẩu gạo tháng 5/2025 ước đạt 1,1 triệu tấn với giá trị đạt 573,1 triệu USD, đưa tổng khối lượng và giá trị xuất khẩu gạo 5 tháng đầu năm 2025 đạt 4,5 triệu tấn và 2,34 tỷ USD, tăng 12,2% về khối lượng nhưng giảm 8,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Giá gạo xuất khẩu bình quân 5 tháng đầu năm 2025 ước đạt 516,4 USD/tấn, giảm 18,7% so với cùng kỳ năm 2024.

Minh Anh