Việt Nam sẵn sàng đón dòng vốn đầu tư vào AI, bán dẫn và công nghệ xanh

Thông tin trên được Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Diễn đàn Đầu tư Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (VIPC Summit 2026) với chủ đề “Từ chính sách đến dòng vốn: Huy động nguồn vốn tư nhân cho các ngành công nghệ chiến lược của Việt Nam” diễn ra sáng 28/5. 

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, thế giới đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Những công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, công nghệ xanh, năng lượng mới… đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, quản trị và đời sống xã hội.

Trong xu thế đó, Việt Nam xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân là những động lực chính và chiến lược ưu tiên để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Việt Nam đang hội tụ nhiều lợi thế để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và điểm đến chiến lược của dòng vốn công nghệ toàn cầu tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Những lợi thế này bao gồm môi trường chính trị - xã hội ổn định, quy mô thị trường hơn 100 triệu dân, lực lượng lao động trẻ, mức độ phổ cập công nghệ số cao cùng mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng lớn.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang thúc đẩy mạnh mẽ cải cách thể chế cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua nhiều chính sách lớn như Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.

Quốc hội và Chính phủ hiện cũng đang hoàn thiện nhiều cơ chế, chính sách mới nhằm thúc đẩy các ngành công nghệ chiến lược, kinh tế số và tài chính số như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Công nghiệp công nghệ số và Luật AI.

Đồng thời tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng chiến lược gồm hạ tầng số, dữ liệu, năng lượng và hạ tầng tài chính cho đổi mới sáng tạo; thúc đẩy mạnh mẽ thị trường vốn, đầu tư mạo hiểm, fintech, cơ chế sandbox và các mô hình kinh doanh mới, qua đó tạo lập môi trường thuận lợi để thu hút các dòng vốn đầu tư công nghệ và đổi mới sáng tạo chất lượng cao vào Việt Nam.

Tại diễn đàn, Phó Thủ tướng đã đề xuất 6 định hướng chiến lược nhằm đưa Việt Nam trở thành tâm điểm đổi mới sáng tạo toàn cầu. Trước hết, Việt Nam tập trung đổi mới tư duy thể chế để tạo lập môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và có khả năng cạnh tranh quốc tế. Tiếp theo là việc xây dựng hệ sinh thái tài chính mạnh mẽ, thúc đẩy Trung tâm Tài chính Quốc tế và các cơ chế đột phá để huy động nguồn lực dài hạn cho khoa học công nghệ.

Thành phố cũng ưu tiên phát triển các ngành công nghệ mũi nhọn như AI, bán dẫn, công nghệ xanh và hạ tầng số nhằm nâng cao vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu. Bên cạnh đó, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thu hút nhân tài quốc tế được xác định là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu.

Cuối cùng, Chính phủ nhấn mạnh vai trò kết nối của các trung tâm đổi mới sáng tạo, trường đại học và quỹ đầu tư, đồng thời kêu gọi các đối tác quốc tế đồng hành dài hạn để rót vốn vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược của Việt Nam.

Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư trên tinh thần "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ"; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư; giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh; thúc đẩy phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo minh bạch, hiệu quả, bền vững và hội nhập quốc tế. Đồng thời kiên quyết ngăn chặn, xử lý các vi phạm, nhất là các vi phạm về sở hữu trí tuệ.

Phó Thủ tướng bày tỏ tin tưởng rằng, với khát vọng phát triển, quyết tâm cải cách mạnh mẽ và sự đồng hành của cộng đồng quốc tế, Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn hàng đầu của dòng vốn đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược toàn cầu, từng bước trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính và trung tâm phát triển công nghệ mới của khu vực.

Cũng tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 nằm trong nhóm 3 quốc gia dẫn đầu ASEAN và top 50 thế giới về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; kinh tế số đóng góp khoảng 30% GDP.

Hiện quy mô nền kinh tế Việt Nam đạt khoảng 500 tỷ USD, thuộc nhóm 35 nền kinh tế lớn nhất thế giới. Năm 2025, tổng vốn FDI đăng ký đạt trên 38 tỷ USD; trong đó nhiều dự án lớn tập trung vào AI, bán dẫn và sản xuất thông minh.

Theo ông Lê Tấn Cận, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam hiện có hơn 4.000 startup công nghệ và gần 200 quỹ đầu tư đang hoạt động. Bộ Tài chính đang thúc đẩy phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, hiện đại và tiệm cận chuẩn mực quốc tế; đồng thời nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ khoa học công nghệ và mô hình hợp tác công – tư trong đổi mới sáng tạo.

“Những chuyển biến chính sách gần đây cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng bước vào giai đoạn phát triển mới với khả năng tiếp nhận các dòng vốn quy mô lớn cho hạ tầng và các ngành công nghệ chiến lược”, Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.

VIPC Summit 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục là cầu nối quan trọng giữa hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam với thị trường vốn toàn cầu, góp phần thúc đẩy dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược trong thời gian tới.

Minh Anh