Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm Halal sang Thổ Nhĩ Kỳ

Việt Nam hiện đang rất quan tâm đến việc phát triển hệ sinh thái Halal và xác định đây là hướng đi chiến lược, vừa mở ra cơ hội xuất khẩu mới, vừa góp phần nâng cao vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu. 

Thị trường Halal toàn cầu ước tính đạt giá trị hơn 2.500 tỷ USD và đang mở rộng nhanh chóng, tạo cơ hội lớn để Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ cùng nhau khai thác, thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư và dịch vụ.

Nhằm tăng cường hợp tác kinh tế-thương mại về các sản phẩm và dịch vụ Halal, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) đã phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ và Ủy ban Kinh tế đối ngoại Thổ Nhĩ Kỳ tổ chức Hội thảo trực tuyến “Hợp tác Halal giữa Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ: Thực trạng và triển vọng”.

Theo Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Lê Hoàng Tài, Việt Nam đang dần khẳng định năng lực cung cấp sản phẩm Halal, đặc biệt là về thực phẩm chế biến, nông sản, đồ uống, dịch vụ du lịch và logistics. Kim ngạch thương mại song phương giữa hai nước đã đạt hơn 2 tỷ USD trong năm 2024, và Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của Thổ Nhĩ Kỳ trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Ông Yunus Ete, Chủ tịch Hội đồng thượng đỉnh Halal thế giới, cho biết nhu cầu về thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm và du lịch Halal đang tăng trưởng rất nhanh chóng, và Việt Nam cùng Thổ Nhĩ Kỳ đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển hợp tác Halal vài năm gần đây. 

Mặc dù có tiềm năng lớn, con đường xuất khẩu sản phẩm Halal sang Thổ Nhĩ Kỳ vẫn còn nhiều thách thức đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải vượt qua. Theo đó, doanh nghiệp Việt đối diện với các rào cản nghiêm ngặt: Các sản phẩm phải đáp ứng tiêu chuẩn Halal khắt khe từ nguyên liệu, quy trình sản xuất sạch sẽ, nhân đạo, cho đến khâu vận chuyển và lưu kho.

Sự không đồng nhất trong việc công nhận chứng nhận Halal giữa các quốc gia Hồi giáo là một rào cản lớn. Tổng Thư ký Viện Tiêu chuẩn và Đo lường các quốc gia Hồi giáo (ông İhsan Övüt) cho biết, nhiều quốc gia quản lý sản phẩm Halal bằng hệ thống chứng chỉ riêng, dù được thiết lập tốt nhưng lại tạo ra rào cản cho các nước xuất khẩu do chưa có tiêu chuẩn Halal chung trên toàn cầu.

Để đạt được chứng nhận Halal của Thổ Nhĩ Kỳ, các sản phẩm phải được thực hiện trong một quy trình rất nghiêm ngặt với chi phí cao, tạo rào cản không nhỏ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Một số doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ còn yêu cầu các đơn vị xuất khẩu phải có chứng chỉ Halal do chính nước này cấp, cho dù họ đã được tổ chức chứng nhận Halal của Thổ Nhĩ Kỳ công nhận.

Khi xuất khẩu sản phẩm Halal sang Thổ Nhĩ Kỳ, hàng hóa của Việt Nam phải chịu sự cạnh tranh gay gắt. Các đối thủ lớn như Ấn Độ, Brazil, Mỹ, Malaysia và Indonesia đều là những nước đã có vị thế vững chắc, với hệ sinh thái về sản phẩm Halal rất mạnh, bài bản và có uy tín trên thị trường. Ngoài ra, sản phẩm Halal của Việt Nam cũng phải cạnh tranh với các sản phẩm nội địa của Thổ Nhĩ Kỳ.

Chính phủ Việt Nam đã và đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và chứng nhận Halal, đồng thời tích cực phối hợp với các tổ chức quốc tế.

Theo bà Bá Thị Nguyệt Thu, nhà sáng lập Hợp tác xã Hà Nội Xanh và Halal Việt cho biết, chìa khóa để chinh phục thị trường Halal tại Thổ Nhĩ Kỳ là phải có được chứng nhận Halal như một yêu cầu bắt buộc. Bà đề xuất cần thiết lập cơ chế để tổ chức chứng nhận Halal của hai nước công nhận lẫn nhau, đồng thời tổ chức các khóa tập huấn và chia sẻ kinh nghiệm về tiêu chuẩn Halal quốc tế cho doanh nghiệp.

Ông Ramlan Osman, Giám đốc Trung tâm Chứng nhận Halal Quốc gia (HALCERT), cho biết mô hình hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang các thị trường như Nhật Bản và Malaysia hoàn toàn có thể được nhân rộng để đáp ứng nhu cầu của Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoài hoạt động chứng nhận, HALCERT còn đóng vai trò kết nối giao thương B2B giữa doanh nghiệp hai nước.

Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Đại sứ quán Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ, Hội đồng Doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ-Việt Nam cùng các cơ quan để đồng hành và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho việc kết nối, hợp tác hiệu quả và bền vững. Ủy ban Kinh tế Đối ngoại Thổ Nhĩ Kỳ cũng sẵn sàng kết nối và hỗ trợ doanh nghiệp hai bên.

Với sự vào cuộc của Nhà nước cùng nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, Việt Nam đang từng bước hình thành hệ sinh thái Halal hoàn chỉnh, hướng tới xây dựng Việt Nam thành trung tâm sản xuất, chế biến và dịch vụ Halal trong khu vực Đông Nam Á. 

Để tăng cường hợp tác Halal, Hội nghị thượng đỉnh Halal toàn cầu và Hội chợ Halal thế giới sẽ diễn ra tại thành phố Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ từ ngày 26-29/11, và các cơ quan, doanh nghiệp Việt Nam được mời tham gia sự kiện này.

Tuấn Kiệt